ผลการใช้สื่อวิดีทัศน์สารคดี เรื่องโรคพยาธิตัวกลมติดต่อผ่านดิน สำหรับนักเรียนชั้นประถมศึกษาตอนปลาย
DOI:
https://doi.org/10.14456/jmu.2026.19คำสำคัญ:
โรคพยาธิตัวกลมติดต่อผ่านดิน, การประเมินความรู้, การประเมินความพึงพอใจ, โรคเขตร้อน, สื่อวีดิทัศน์บทคัดย่อ
โรคพยาธิตัวกลมติดต่อผ่านดินยังพบว่ามีการระบาดสูงในพื้นที่ที่ห่างไกลความเจริญ โดยเฉพาะอย่างยิ่งบริเวณชายแดนไทย-เมียนมา เนื่องจากประชนชนมีฐานะยากจน ขาดสาธารณูปโภคที่เหมาะสม ตลอดจนขาดความรู้ความเข้าใจด้านสุขอนามัยเป็นสำคัญ ในการศึกษานี้ผู้วิจัยมีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาและเปรียบเทียบความรู้ก่อนและหลังรับชมวีดิทัศน์เรื่องโรคพยาธิตัวกลมติดต่อผ่านดิน และประเมินความพึงพอใจของนักเรียนชั้นประถมศึกษาตอนปลายที่มีต่อวีดิทัศน์เรื่องโรคพยาธิตัวกลมติดต่อผ่านดิน โดยมีกลุ่มตัวอย่างเป็นนักเรียนระดับชั้นประถมศึกษาปีที่ 4 – 6 โรงเรียนพื้นที่ตามแนวตะเข็บชายแดน ไทย – เมียนมา จังหวัดราชบุรี จำนวน 274 คน ผู้เข้าร่วมวิจัยได้ทำแบบทดสอบความรู้ก่อนรับชมสื่อวีดิทัศน์สารคดี (pre-test) จากนั้นรับชมสื่อวีดิทัศน์สารคดีเรื่องโรคพยาธิตัวกลมติดต่อผ่านดิน แล้วจึงทำแบบทดสอบความรู้หลังรับชมสื่อวีดิทัศน์สารคดี (post-test) และแบบประเมินความพึงพอใจของสื่อวีดิทัศน์เพื่อใช้ในการพัฒนาและปรับปรุงสื่อในโอกาสต่อไป เครื่องมือวิจัย ได้แก่ ข้อมูลทั่วไปของนักเรียนและข้อมูลประเมินความพึงพอใจของสื่อวีดิทัศน์ การวิเคราะห์ข้อมูล ได้แก่ การใช้สถิติเชิงพรรณนา คะแนนแบบทดสอบความรู้ก่อนและหลังรับชมสื่อวีดิทัศน์สารคดีถูกนำมาวิเคราะห์โดยใช้สถิติเปรียบเทียบ 2 กลุ่ม (paired t-test)
ผลการศึกษาพบว่ามีนักเรียน เป็นเพศชาย 53.28% เพศหญิง 46.72% มีอายุตั้งแต่ 9-16 ปี (อายุเฉลี่ย 11 ปี) กำลังศึกษาอยู่ในระดับชั้นประถมศึกษาปีที่ 4-6 จากข้อมูลทางครอบครัวของนักเรียนพบว่า ส่วนใหญ่บิดาและมารดามีอาชีพรับจ้าง และไม่ได้รับการศึกษา เมื่อทำการประเมินความรู้พบว่านักเรียนมีคะแนนความรู้หลังรับชมสื่อวีดิทัศน์ฯ เพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญ (p < 0.001) โดยมีคะแนนความรู้เพิ่มขึ้นร้อยละ 30.04% เมื่อเปรียบเทียบกับคะแนนก่อนรับชมสื่อวิดิทัศน์ฯ จากการประเมินความพึงพอใจที่มีต่อสื่อวีดิทัศน์ฯ พบว่ามีคุณภาพโดยรวมอยู่ในระดับดี ค่าเฉลี่ยเท่ากับ 2.39±0.76 จากคะแนนเต็ม 3 คะแนน คิดเป็น ร้อยละ 79.66
จากการศึกษานี้พบว่าสื่อวีดิทัศน์ฯ ดังกล่าวช่วยให้นักเรียนระดับชั้นประถมศึกษาปีที่ 4-6 มีความรู้เกี่ยวกับพยาธิตัวกลมติดต่อผ่านดินด้านการป้องกันตนเองเพิ่มมากขึ้น เนื่องจากมีเนื้อหาที่สามารถเข้าใจง่าย สามารถนำไปปฏิบัติในชีวิตประจำวันได้ ดังนั้นการศึกษานี้สามารถใช้เป็นแนวทางในการพัฒนาต่อยอดในการผลิตสื่อวีดิทัศน์ที่มีคุณภาพ ซึ่งคาดว่าจะเป็นประโยชน์ต่อนักเรียน/นักศึกษา บุคลากรทางการแพทย์ และสาธารณสุข รวมถึงผู้สนใจต่อไป
เอกสารอ้างอิง
ขวัญตา งามพริ้ง, นงค์คราญ วิเศษกุล, และ นงเยาว์ เกษตร์ภิบาล. (2562). การพัฒนาสื่อวีดิทัศน์ในการป้องกันการติดเชื้อดื้อยาต้านจุลชีพหลายขนานสำหรับผู้ป่วย. วารสารพยาบาลสาร, 48(3), 115-127.
ขวัญตา บุญวาศ, เบญจวรรณ ช่วยแก้ว, โสภิต สุวรรณเวลา, และ จันทร์เพ็ญ เลิศวนวัฒนา. (2559). ผลการใช้สื่อวีดิทัศน์ต่อพฤติกรรมการป้องกันฟันผุในนักเรียนชั้นประถมศึกษาตอนปลายในจังหวัดตรัง. วารสารวิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี อุตรดิษถ์, 8(2), 60-72.
ปัญญวัฒน์ บุญถนอม, วัชรินทร์ นาคผ่อง, พิชานันท์ อรัญญิก, สุพัตรา กล้าหาญ, กิตติพงษ์ ฉายศิริ, และ พรรณเพ็ญ วิริยเวชกุล. (2564). การใช้สื่อวีดิทัศน์สารคดีเพื่อให้ความรู้แก่ประชาชนเรื่องโรคพยาธิหอยโข่ง (Angiostrongyliasis). วารสาร Mahidol R2R e-Journal, 8(3), 120-129.
Best, J. W. (1977). Research in Education (3rd ed). Prentice Hall.
Bethony, J., Brooker, S., Albonico, M., Geiger, S. M., Loukas, A., Diemert, D., Hotez, P. J. (2006). Soil- transmitted helminth infections: ascariasis, trichuriasis, and hookworm. Lancet, 367(9521),
-1532.
Maneeboonyang, W., Prommongkol, S., Wongjindanon, N., Treerattanapiboon, L., Pasuralertsakul, S., Chaimungkun, W., & Puangsa-art, S. (2008). Reexamination of parasitic infections in Karen children on the western border of Thailand: two-year follow-up. The Journal of Tropical Medicine and Parasitology, 31(2), 77-84.
World Health Organization. (2016). Soil-transmitted helminthic infection report 2016. WHO.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 Mahidol R2R e-Journal

อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
