ผลของโปรแกรมการฟื้นฟูสมรรถภาพต่อความสามารถในการทำกิจวัตรประจำวัน ของผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองในโรงพยาบาลศรีสมเด็จ

บทคัดย่อ

วัตถุประสงค์: เพื่อเปรียบเทียบความสามารถในการทำกิจวัตรประจำวันของผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองก่อนและหลังได้รับการฟื้นฟูสมรรถภาพทางกายภาพบำบัด และศึกษาความพึงพอใจต่อบริการฟื้นฟูสมรรถภาพของผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมอง โรงพยาบาลศรีสมเด็จ จังหวัดร้อยเอ็ด

รูปแบบการวิจัย: การวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยแบบทดลองเบื้องต้น (Pre-Experimental Research) แบบกลุ่มเดียววัดก่อนและหลังการทดลอง (One-Group Pretest-Posttest Design) ดำเนินการระหว่างวันที่ 1 ตุลาคม 2567 ถึง 30 กันยายน 2568 กลุ่มตัวอย่างเป็นผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองที่เข้ารับบริการฟื้นฟูสมรรถภาพทางกายภาพบำบัด ณ โรงพยาบาลศรีสมเด็จ จังหวัดร้อยเอ็ด จำนวน 30 ราย คัดเลือกกลุ่มตัวอย่างตามเกณฑ์ที่กำหนด

วัสดุและวิธีการวิจัย: เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยประกอบด้วย แบบบันทึกข้อมูลทั่วไป แบบประเมินความสามารถในการทำกิจวัตรประจำวัน Barthel Index และแบบประเมินความพึงพอใจต่อบริการฟื้นฟูสมรรถภาพ วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้จำนวน ร้อยละ ค่าเฉลี่ย และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และเปรียบเทียบคะแนนความสามารถในการทำกิจวัตรประจำวันก่อนและหลังการฟื้นฟูด้วยสถิติ Paired t-test

ผลการวิจัย: กลุ่มตัวอย่างส่วนใหญ่เป็นเพศชาย ร้อยละ 60.00 และมีอายุ 61–70 ปี ร้อยละ 40.00 ก่อนการฟื้นฟู กลุ่มตัวอย่างส่วนใหญ่มีระดับความสามารถในการทำกิจวัตรประจำวันตั้งแต่ 12 คะแนนขึ้นไป จำนวน 20 ราย คิดเป็นร้อยละ 66.67 คะแนนความสามารถในการทำกิจวัตรประจำวันก่อนการฟื้นฟูมีค่าเฉลี่ย 11.05 คะแนน (SD. = 3.68) และหลังการฟื้นฟูมีค่าเฉลี่ย 13.68 คะแนน (SD. = 3.45) โดยมีคะแนนเพิ่มขึ้นเฉลี่ย 2.63 คะแนน และคะแนนหลังการฟื้นฟูสูงกว่าก่อนการฟื้นฟูอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p < .001) สำหรับความพึงพอใจต่อบริการฟื้นฟูสมรรถภาพโดยรวมอยู่ในระดับมากที่สุด (Mean = 4.47, SD. = 0.51) ด้านที่มีค่าเฉลี่ยสูงสุด คือ ความปลอดภัยในการรับบริการ (Mean = 4.63, SD. = 0.49) รองลงมา คือ ความสุภาพและการให้บริการ (Mean = 4.57, SD. = 0.50) ส่วนด้านที่มีค่าเฉลี่ยต่ำสุด คือ ความต่อเนื่องในการติดตาม (Mean = 4.20, SD. = 0.61)

สรุปและข้อเสนอแนะ: ภายหลังได้รับการฟื้นฟูสมรรถภาพทางกายภาพบำบัด ผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองมีคะแนนความสามารถในการทำกิจวัตรประจำวันสูงกว่าก่อนการฟื้นฟูอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ และมีความพึงพอใจต่อบริการฟื้นฟูสมรรถภาพในระดับมากถึงมากที่สุด อย่างไรก็ตาม เนื่องจากการวิจัยเป็นการศึกษาแบบกลุ่มเดียว และไม่มีกลุ่มควบคุม การตีความผลในด้านความสัมพันธ์เชิงเหตุและผลควรพิจารณาร่วมกับข้อจำกัดของการวิจัย ควรส่งเสริมการฟื้นฟูสมรรถภาพผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองอย่างต่อเนื่องและเหมาะสมกับระดับความสามารถของผู้ป่วยแต่ละราย ควรประเมิน Barthel Index ก่อนและหลังการฟื้นฟูอย่างเป็นระบบ พร้อมทั้งส่งเสริมความรู้และทักษะของญาติหรือผู้ดูแลในการดูแลผู้ป่วยต่อเนื่องที่บ้าน นอกจากนี้ควรพัฒนาระบบติดตามผู้ป่วยหลังรับบริการ โดยเฉพาะผู้ป่วยที่มีข้อจำกัดในการเดินทาง และในการวิจัยครั้งต่อไปควรเพิ่มกลุ่มควบคุมหรือใช้รูปแบบการวิจัยกึ่งทดลอง เพื่อเพิ่มความแข็งแรงของหลักฐานเชิงประจักษ์