ประสิทธิผลของโปรแกรมการให้ความรู้แก่ผู้สูงอายุในการสังเกตอาการเตือนและการเข้าถึง ระบบบริการการแพทย์ฉุกเฉินในผู้สูงอายุโรคเรื้อรัง อำเภอปทุมรัตต์

บทคัดย่อ

วัตถุประสงค์ : เพื่อเปรียบเทียบคะแนนเฉลี่ยความรู้ในการสังเกตอาการเตือนและความสามารถในการเข้าถึงบริการการแพทย์ฉุกเฉินของผู้สูงอายุ ระหว่างก่อนและหลังเข้าร่วมโปรแกรมการให้ความรู้

รูปแบบการวิจัย : การวิจัยกึ่งทดลองแบบหนึ่งกลุ่มวัดผลก่อนและหลังการทดลอง (One-Group Pretest-Posttest Design)

วัสดุและวิธีการวิจัย : การวิจัยกึ่งทดลองครั้งนี้ดำเนินการระหว่างเดือนกรกฎาคมถึงธันวาคม พ.ศ. 2568 ในอำเภอปทุมรัตต์ จังหวัดร้อยเอ็ด กลุ่มตัวอย่างเป็นผู้สูงอายุโรคเรื้อรัง จำนวน 70 คน คัดเลือกแบบเจาะจง เครื่องมือวิจัยประกอบด้วยโปรแกรมการให้ความรู้ แบบประเมินความรู้ 10 ข้อ (Cronbach's alpha = 0.85) และแบบสอบถามความสามารถในการเข้าถึงระบบบริการการแพทย์ฉุกเฉิน จำนวน 10 ข้อ ซึ่งเป็นมาตราส่วนประมาณค่าแบบลิเคิร์ต 5 ระดับ (Cronbach's alpha = 0.86) ตรวจสอบความตรงเชิงเนื้อหาโดยผู้ทรงคุณวุฒิ 3 ท่าน   (IOC = 0.67–1.00) วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนาและ Paired-samples t-test

ผลการวิจัย : ภายหลังการเข้าร่วมโปรแกรม พบว่ากลุ่มตัวอย่างมีคะแนนเฉลี่ยความรู้เพิ่มขึ้นจาก 6.74 (SD. = 1.003) เป็น 9.50 (SD. = 0.794) คะแนน (p < .001, 95%CI = 2.509–3.006) และคะแนนเฉลี่ยความสามารถในการเข้าถึงบริการการแพทย์ฉุกเฉินเพิ่มขึ้นจาก 41.50 (SD. = 3.391) เป็น 47.87 (SD. = 1.227) คะแนน (p < .001, 95%CI = 5.578–7.165)

สรุปและข้อเสนอแนะ : โปรแกรมการให้ความรู้ช่วยเพิ่มความรู้ในการสังเกตอาการเตือนของโรคเรื้อรังและความสามารถในการเข้าถึงระบบบริการการแพทย์ฉุกเฉินของผู้สูงอายุโรคเรื้อรังอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ ผลการศึกษาชี้ให้เห็นว่าโปรแกรมสามารถนำไปประยุกต์ใช้ในการดูแลผู้สูงอายุโรคเรื้อรังในระดับชุมชน เพื่อเพิ่มความพร้อมในการเข้าถึงระบบบริการการแพทย์ฉุกเฉินอย่างเหมาะสมและทันท่วงที