การพัฒนารูปแบบการดูแลสุขภาพผู้สูงอายุที่มีภาวะพึ่งพิงโดยการมีส่วนร่วมของภาคีเครือข่ายสุขภาพ โรงพยาบาลปทุมรัตต์

Nittaya Thumwan

Authors

Nittaya Thumwan Pathumrat Hospital

Keywords:

Elderly, Participation, Health Network Partner

Abstract

Purposes: To investigate the existing problems, develop a care model, and evaluate health outcomes following the implementation of a health care model for dependent older adults through the participation of health network partners at Pathumrat Hospital.

Study design: Research and Development: R&D

Materials and Methods: This study employed a mixed-methods approach, incorporating both qualitative and quantitative data collection, and was conducted in three phases. Phase 1: The situation and needs for model development were explored among nurses and healthcare personnel with at least five years of work experience. Data were collected using semi-structured interviews through in-depth interviews. Qualitative data were analyzed using content analysis and analytical description. Phase 2: The care model was developed through a focus group discussion involving 10 participants, including nurses and healthcare personnel. The research instrument was an evaluation form assessing the appropriateness and feasibility of the model. Data were collected using the evaluation form and analyzed using descriptive statistics, including mean and standard deviation. Phase 3: The developed model was implemented and evaluated among 30 dependent older adults. The research instruments included the developed health care model and a health outcomes assessment form. Data were analyzed using descriptive statistics (mean and standard deviation), and hypothesis testing was conducted using inferential statistics.

Main finding: The findings revealed that: (1) the care of dependent older adults in the service area of Pathumrat Hospital faced challenges in continuity of care, inter-organizational coordination, and empowerment of families and communities. Meanwhile, stakeholders expressed a need for a systematic care model with collaborative participation among health network partners. (2) The developed health care model for dependent older adults consisted of five components. (3) Health outcomes of older adults showed improvement in all aspects following the implementation of the model. Overall outcomes were at a moderately good level. In terms of activities of daily living (ADL), the mean score increased from 11.20 to 13.10, indicating improved functional ability in daily life.

Conclusion and recommendations: The health care model for dependent older adults through the participation of health network partners at Pathumrat Hospital highlights the importance of continuity of care, the role of nurse care coordinators, and collaborative engagement with community health networks. The findings suggest that this model is effective and should be extended to other areas with similar contextual settings.

References

สำนักงานสถิติแห่งชาติ. รายงานสำรวจประชากรสูงอายุในประเทศไทย พ.ศ. 2566 [อินเทอร์เน็ต]. [เข้าถึงเมื่อ 25 กรกฎาคม 2568]. 2566 เข้าถึงได้จาก: https://www.nso.go.th

World Health Organization. World report on ageing and health [Internet]. 2015 [cited 2025 July 25]. Available from: https://www.who.int/publications/i/item/9789241565042

กมลทิพย์ ตั้งหลักมั่นคง, ชลการ ทรงศรี, ศรีไชย โพธิ์ศรี, เพชรา ทองเผ้า, วริดา นิลราช, ภัณฑิรชา เฟื่องทอง. การประยุกต์ใช้รูปแบบดูแลสุขภาพของผู้สูงอายุในชุมชนโดยการมีส่วนร่วมของภาคีเครือข่าย. วารสารวิจัยการพยาบาลและการสาธารณสุข. 2568;5(2):1-17.

Goodwin N, Sonola L, Thiel V, Kodner D L. Co-ordinated care for people with complex chronic conditions: Key lessons and markers for success. The King’s Fund; 2014.

เปมิกา ไชยศรีษะ. การพัฒนารูปแบบการมีส่วนร่วมของภาคีเครือข่ายในการดูแลสุขภาพผู้สูงอายุกลุ่มติดสังคมในเขตโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลกันจาน ตำบลดองกำเม็ด อำเภอขุขันธ์ จังหวัดศรีสะเกษ [วิทยานิพนธ์]. มหาสารคาม: มหาวิทยาลัยมหาสารคาม; 2566.

กรมอนามัย. แนวทางการดูแลระยะยาวสำหรับผู้สูงอายุที่มีภาวะพึ่งพิง (Long-Term Care: LTC). กรุงเทพฯ: กระทรวงสาธารณสุข; 2563.

กรมอนามัย. แนวทางการดูแลระยะยาวสำหรับผู้สูงอายุที่มีภาวะพึ่งพิงในระดับพื้นที่. กรุงเทพฯ: กระทรวงสาธารณสุข; 2563.

ศรีไชย โพธิ์ศรี, มัลลิกา มากรัตน์. การพัฒนารูปแบบการดูแลสุขภาพของผู้สูงอายุในชุมชน โดยการมีส่วนร่วมของภาคีเครือข่าย ตำบลหนองไผ่ อำเภอเมือง จังหวัดอุดรธานี. ราชาวดีสาร วิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี สุรินทร์. 2564;11(2):109–20.

สุภาพรพวงเพชร จันทร์บุตร, คณรัตน์ เดโฟเซซ์. การพัฒนารูปแบบการดูแลสำหรับผู้ป่วยสูงอายุที่อยู่ในภาวะพึ่งพิงด้วยกระบวนการดูแลต่อเนื่องโรงพยาบาลอุบลรัตน์. วารสารอนามัยสิ่งแวดล้อมและสุขภาพชุมชน, 2568;9(2):79–87.

Kodner D L, Spreeuwenberg C. Integrated care: Meaning, logic, applications, and implications – a discussion paper. International Journal of Integrated Care. 2002;2:e12.

นิสิต บุญอะรัญ, กองทิพย์ ปินะกาโน. การพัฒนารูปแบบการดูแลผู้สูงอายุที่มีปัญหาสุขภาพที่มีคุณภาพ อำเภอปทุมรัตต์ จังหวัดร้อยเอ็ด. วารสารวิจัยและพัฒนาระบบสุขภาพ. 2564;17(3):73–86.

Delbecq A L, Van de Ven A H, Gustafson D H. Group Techniques for Program Planning: A Guide to Nominal Group and Delphi Processes. Scott, Foresman Glenview; 1975.

Krueger R A, Casey M A. Focus Groups: A Practical Guide for Applied Research. 5th Edition, SAGE, Thousand Oaks; 2015.

อรรถเดช สรสุชาติ, รณิดา มนต์ขลัง. สถิติประยุกต์และระเบียบวิธีวิจัย. นครพนม: ค๊อฟฟี่บุ๊ก; 2567.

Dossey B M, Keegan L. Holistic nursing: A handbook for practice (7th ed.). Jones &Bartlett Learning; 2016.

World Health Organization. Framework on integrated, people-centred health services [Internet]. 2016 [cited 2025 July 25]. Available from:

https://apps.who.int/iris/handle/10665/252670

ชาญชัย เหลาสาร, กัลยา ไชยสัตย, วชิราภรณ์ วิทยาขาว. การดูแลผู้สูงอายุที่มีภาวะพึ่งพิงแบบมีส่วนร่วมของศูนย์ดูแลผู้สูงอายุที่มีภาวะพึ่งพิงโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลเวียง ตำบลกระเดียน อำเภอตระการพืชผล จังหวัดอุบลราชธานี. วารสารวิชาการสาธารณสุข. 2563.29(5);813–21.

ปิยนันท์ โอบอ้วน. รูปแบบการดูแลสุขภาพผู้สูงอายุที่มีภาวะพึ่งพิงโดยผู้ดูแลหลักในครอบครัว ในเครือข่ายสุขภาพอำเภอโพนทอง. วารสารวิจัยและพัฒนานวัตกรรมทางสุขภาพ. 2565;3(2):96–107.

จุฑารัตน์ ศิริพัฒน์. ผลของการพัฒนารูปแบบการดูแลสุขภาพผู้สูงอายุในกลุ่มภาวะพึ่งพิงในชุมชนโดยการมีส่วนร่วมของอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้านเขตพื้นที่ชายแดนไทยกัมพูชา อำเภอกาบเชิง จังหวัดสุรินทร์. วารสารการแพทย์โรงพยาบาลศรีสะเกษ สุรินทร์ บุรีรัมย์. 2567;39(1):77–87.

Svalastog A L, Donev D, Jahren K N, Gajović S. Concepts and definitions of health and health-related values in the knowledge landscapes of the digital society. Croatian Medical Journal. 2017;58(6):431–5.

ชฎารัตน์ เกื้อสุข. การพัฒนารูปแบบการดูแลผู้สูงอายุที่มีภาวะพึ่งพิงโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลท่ากว้าง อำเภอสารภี จังหวัดเชียงใหม่ [อินเทอร์เน็ต]. 2568 [เข้าถึงเมื่อ 25 กรกฎาคม 2569]. เข้าถึงได้จาก: https://www.chiangmaihealth.go.th/document/240827172473278380.pdf