การพัฒนารูปแบบการจัดบริการเพื่อลดระยะเวลารอคอยของแผนกผู้ป่วยนอกโดยการใช้ LEAN CONCEPTS โรงพยาบาลพลับพลาชัย จังหวัดบุรีรัมย์

Jintana  Rachprakhon

Authors

Jintana Rachprakhon Phlabplachai Hospital

Keywords:

Service management model, Waiting time, LEAN CONCEPTS

Abstract

Purposes: To examine the existing problems and contextual factors, develop and improve operational procedures, and evaluate the service delivery process to reduce waiting times in the outpatient department of Plubplachai Hospital, Buriram Province.

Study design: Participatory Action Research : PAR).

Materials and Methods: The study included 106 patients attending the outpatient department of Plubplachai Hospital, Buriram Province, and 10 multidisciplinary team members involved in the service process. Data were collected from May 1, 2025 to October 31, 2025. Research instruments consisted of a satisfaction questionnaire and an in-depth interview guideline. The questionnaire demonstrated high reliability (Cronbach’s alpha = 0.98). Data were analyzed using paired sample t-test.

Main findings: The results indicated that the average waiting time for outpatient services was 142.3 minutes, exceeding the Hospital Accreditation (HA) standard of 120 minutes. After implementing the developed service delivery model, unnecessary procedures were removed and redundant steps were integrated, reducing the process from 11 to 9 service steps. Consequently, the average waiting time decreased from 142.3 minutes to 119.01 minutes. In addition, comparisons of satisfaction levels before and after the intervention showed that both outpatients and multidisciplinary team members reported significantly higher satisfaction levels (p < .05).

Conclusion and Recommendations: The development of a service model through the application of Lean concepts can streamline processes and reduce waiting times to meet standard benchmarks. As a result, both outpatients and multidisciplinary teams demonstrate increased satisfaction. Therefore, the application of Lean principles should be extended to outpatient service units in other hospitals to minimize waste, reduce delays, and enhance value for patients. This implementation requires fostering a correct understanding of Lean concepts among personnel at all levels.

References

World Health Organization (WHO). Department of Health Statistics and Information Systems. 2014. Health Statistics and Information Systems; 2014.

สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่ 12 พ.ศ. 2566-2570. กรุงเทพฯ: สำนักนายกรัฐมนตรี; 2565.

สำนักนโยบายและแผนยุทธศาสตร์ กระทรวงสาธารณสุข. นโยบายกระทรวงสาธารณสุข พ.ศ. 2560. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์องค์การสงเคราะห์ทหารผ่านศึก; 2560.

พันธิภา พิญญะคุณ, อารี ชีวเกษมสุข, เพ็ญจันทร์ แสนประสาน. การพัฒนารูปแบบการบริการคลินิกเบาหวานโดยประยุกต์ใช้แนวคิดแบบลีนโรงพยาบาลศูนย์เจ้าพระยายมราชจังหวัดสุพรรณบุรี. วารพยาบาลทหารบท. 2560;18(พิเศษ):280-90.

กีรติ กิจธีระวุฒิวงษ์, นิทรา กิจธีระวุฒิวงษ. ทิศทางของการพัฒนาผู้ดูแลผู้สูงอายุระยะยาวในชุมชน. วารสารการพยาบาลและการดูแลสุขภาพ. 2561;36(4):15-24.

คัทลิยา วสุธาดา. การพัฒนารูปแบบการดำเนินงานเพื่อลดระยะเวลารอคอยการรับบริการในผู้ป่วยโรคเรื้อรังศูนย์สุขภาพ ชุมชนเมืองท่าช้าง จังหวัดจันทบุรี. วารสารวิทยาลัยพยาบาลพระปกเกล้าจันทบุรี. 2560;28(1):80-9.

สถาบันรับรองคุณภาพสถานพยาบาล องค์การมหาชน. การพัฒนามาตรฐานโรงพยาบาลและบริการสุขภาพ (HA) [อินเทอร์เน็ต]. 2563 [เข้าถึงเมื่อ 1 มีนาคม 2567]. เข้าถึงได้จาก: https://www.ha.or.th.

กระทรวงสาธารณสุข. คู่มือบริการสุขภาพครบวงจร. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์ชุมนุมสหกรณ์การเกษตรแห่งประเทศไทย; 2566.

Kemmis S, McTaggart R. The Action Research Planner. 3rd ed. Geelong, Victoria: Deakin University Press; 1988.

Krejcie, R V, Morgan D W. Determining Sample Size for Research Activities. Educational and Psychological Measurement. 1970;30(3):607–10.

บุญชม ศรีสะอาด. การวิจัยเบื้องต้น. พิมพ์ครั้งที่ 8. กรุงเทพฯ: สุวีริยาสาส์น; 2553.

บุญธรรม กิจปรีดาบริสุทธิ์. ระเบียบวิธีการวิจัยทางสังคมศาสตร์. พิมพ์ครั้งที่ 10. กรุงเทพฯ: จามจุรี โปรดักท์; 2551.

Parasuraman A, Zeithaml V A, Leonard B L. SERVQUAL A Multiple-item Scale for Measuring Consumer Perceptions of Service Quality. Journal of retailing. 1988;64(1):12-40.

Joosten T, Bongers I, Janssen R. Application of lean thinking to health care: issues and observations. Int J Qual Health Care. 2009;21(5):341–7.

Toussaint J S, Berry L L. The promise of Lean in health care. Mayo Clin Proc. 2013;88(1):74–82.

Womack J P, Jones D T. Lean Thinking. New York: Simon & Schuster; 2003.

Kim C S, Spahlinger D A, Billi J E. Lean health care: what can hospitals learn from a world-class automaker?. J Hosp Med. 2006;1(3):191–9.

Dickson E W, Singh S, Cheung D S, Wyatt C C, Nugent A S. Application of lean manufacturing techniques in the emergency department. J Emerg Med. 2009;37(2):177–82.

Rother M, Shook J. Learning to See: Value Stream Mapping. Brookline: Lean Enterprise Institute; 2003.

กฤษฎา วรรณจักร, สงครามชัยย์ ลีทองดีศกุล, พัดชา หิรัญวัฒนกุล. การพัฒนารูปแบบการจัดบริการเพื่อลดระยะเวลารอคอยของแผนกผู้ป่วยนอกโรงพยาบาลนามน จังหวัดกาฬสินธุ์. วารสารวิจัยสาธารณสุขศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏอุบลราชธานี. 2566;12(3):82-91

อานีซะ ติงกูแว. การพัฒนาการลดระยะเวลารอรับบริการคิวรอแทรก แผนกศัลยกรรมโรงพยาบาลบำรุงราษฎร์ อินเตอร์เนชั่นแนล [วิทยานิพนธ์]. นนทบุรี: มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช; 2563.