การพัฒนารูปแบบการพยาบาลจัดการรายกรณีเพื่อป้องกันการเสพซ้ำ สำหรับผู้ป่วยยาเสพติดที่มีอาการทางจิตร่วม : การวิจัยเชิงปฏิบัติการ

Saithong  Ratcharee

Authors

Saithong Ratcharee Kaset Wisai Hospital

Keywords:

Case Management, Dual Diagnosis, Relapse Prevention, Participatory Action Research, Modified Matrix Program

Abstract

Purposes: To investigate the situational challenges, develop a clinical model, and evaluate the outcomes of a nursing care model for patients with substance use disorders at Kaset Wisai Hospital.

Study design: Participatory Action Research (PAR).

Materials and Methods: The key informants consisted of a core working group of 35 multidisciplinary professionals and case managers, 5 experts for instrument validation, 1,287 patients with dual diagnosis (substance use and co-occurring psychotic disorders), and 20 stakeholders. Data were collected using questionnaires, record forms, assessment tools, and focus group discussion guides. Statistical analysis was performed using frequencies and percentages.

Main findings: The study identified systemic limitations in dual-diagnosis care, specifically a lack of cognitive-integrated knowledge and a specialized case management mechanism for seamless community transition. Consequently, a 6-step case management process was developed, comprising: (1) Preparation, (2) Screening, (3) Community Data Feedback, (4) Modified Matrix Program Intervention, (5) Sustainable Referral, and (6) Relapse Monitoring. The implementation results revealed that the majority of the sample were male (95.41%) and entered the system via the legal mechanism of Section 114 (56.93%). Most patients (85.36%) were classified as "Green Group" (Non-SMIV) without comorbid psychiatric disorders (85.67%). The program demonstrated high efficacy with a treatment completion rate of 92.22%. A one-year follow-up showed a significant abstinence rate of 81.13%, while the relapse rate was remarkably low at 3.37%.

Conclusion and Recommendations: The 6-step case management nursing model, integrating the Modified Matrix Program, effectively enhanced the abstinence rate to 81.13%. To ensure sustainability and seamless care for patients with dual diagnosis, it is recommended that the"Nurse Case Manager" role be formally integrated into policy and standard healthcare service systems.

References

United Nations Office on Drugs and Crime. World Drug Report 2023. Vienna: UNODC; 2023.

ปิยกัณญา แก่นวิชา, สุณี อาวรณ์, วิไลลักษณ์ ดวงบุปผา. การพัฒนารูปแบบการดูแลผู้ป่วยยาเสพติดที่มีอาการทางจิตและเสี่ยงก่อความรุนแรง อำเภอเมืองร้อยเอ็ด จังหวัดร้อยเอ็ด. วารสารวิจัยและพัฒนานวัตกรรมทางสุขภาพ. 2567;5(2):230-41.

โรงพยาบาลธัญญารักษ์ขอนแก่น. รายงานประจำปี 2566. ขอนแก่น: โรงพยาบาลธัญญารักษ์ขอนแก่น กรมการแพทย์; 2566.

สำนักงานเลขานุการคณะกรรมการบำบัดรักษาและฟื้นฟูผู้ติดยาเสพติด. แนวทางการดำเนินงานบำบัดรักษาและฟื้นฟูสมรรถภาพผู้ติดยาเสพติดตามประมวลกฎหมายยาเสพติด (ฉบับปรับปรุง). นนทบุรี; 2567.

UNODC/WHO. Opioid overdose: preventing and reducing opioid overdose mortality. Discussion paper; 2013.

World Health Organization. Community-based rehabilitation: CBR guidelines. Geneva: WHO; 2014.

Mendiola T C, Rosanne M J, Avegale C A, Marie T W O, Donald J M. B, et.al. Examining the impact of community-based behavioral drug treatment: A case study from the Philippines. The Journal of Behavioral Science Division. 2020;2(15):1-15.

สถาบันบำบัดรักษา และฟื้นฟูผู้ติดยาเสพติดแห่งชาติบรมราชชนนีและโรงพยาบาลธัญญารักษ์ภูมิภาค. แนวทางการดำเนินงานการบำบัดฟื้นฟูโดยการมีส่วนร่วมของชุมชน และแนวปฏิบัติที่ดี. นนทบุรี: บริษัท เดอะกราฟิโก ชิสเต็มส์ จำกัด; 2562.

McMillan J H, Schumacher S. Research in education: a conceptual introduction. 5th ed. New York: Longman; 2001.

กระทรวงสาธารณสุข. มาตรฐานการปฏิบัติงานการดูแลผู้ป่วยจิตเวชและยาเสพติดที่มีความเสี่ยงสูงต่อการก่อความรุนแรง. กรุงเทพฯ: บริษัท บียอนด์ พับลิสชิ่ง จำกัด; 2561.

Somabat T, Meethong K, Thaitae S. Effectiveness of a continuous care model for substance-dependent patients with co-occurring mental disorders in community settings: A mixed-methods study. J Health Res. 2022;36(4):452-65.

Volkow N D, Han B, Blanco C, Compton W M. Psychosis and substance use disorders: A dual challenge for global health systems. Lancet Psychiatry. 2021;8(12):1098-112.

Hesselberg F, Gjestad R, Lystad J, Thørrisen M M. Cognitive impairment in patients with dual diagnosis: Implications for treatment engagement and relapse prevention. Front Psychiatry. 2022;13:914522.

McGinty E E, Daumit G L, Stone E M, Dickerson F B, Kennedy-Hendricks A, Richardson S, et al. Integrated care models for people with serious mental illness and substance use disorders: A systematic review. Adm Policy Ment Health. 2020;47(5):734-51.

Morse D S, Wilson J L, McMahon J M, Dozier A M, Quinn J R, Cerulli C. Integrated health care and case management for women with substance use and mental health disorders. J Subst Abuse Treat. 2021;124:108287.

Greenwood R M, Manning R M, Bodganovic S, Manning A, Collins J, Hean S, et al. Implementing integrated services for individuals with dual diagnosis: A systematic review of barriers and facilitators. Int J Drug Policy. 2020;83:102831.

McHugh R K, Hearon B A, Otto M W. Cognitive behavioral therapy for substance use disorders in the context of co-occurring psychiatric conditions. Annu Rev Clin Psychol. 2023;19:351-76.

Peacock A, Leung J, Larney S, Colledge S, Hickman M, Rehm J, et al. Global statistics on alcohol, tobacco and illicit drug use: 2022 status report. Addiction. 2023;118(1):122-35.

Becker J B, Chang A S. Sex differences in the onset and progression of drug addiction: A review of clinical and preclinical studies. Front Neuroendocrinol. 2022;66:101015.

Stahl S, Laks J, Oliveira IR. Clinical challenges in the screening of co-occurring psychotic disorders and substance use: Beyond overt aggression. Int Clin Psychopharmacol. 2021;36(5):241-9.

World Health Organization, United Nations Office on Drugs and Crime. International standards for the treatment of drug use disorders: revised edition incorporating results from field-testing. Geneva: World Health Organization; 2020.

Meyers K, Belenko S, Dembo R. Barriers and facilitators of treatment retention in community-based drug rehabilitation: A cross-cultural perspective. J Subst Abuse Treat. 2023;145:108923.