Development of Nursing Practice Guidelines to Promote Self-Management among Patients with Type 2 Diabetes Mellitus Based on the Conceptual Framework of Self-Management, Self-Efficacy, and Health Behaviors
Keywords:
Self-management, Type 2 diabetes mellitus, Nursing practice guideline, Self-efficacy, Health behaviorAbstract
Purposes: This study aimed to develop and evaluate a nursing practice guideline designed to promote self-management among patients with type 2 diabetes mellitus, and to examine its effects on health behaviors, self-efficacy, and clinical outcomes.
Study design : Research and Development (R&D), designed using a quasi-experimental design.
Materials and Methods: This developmental research adapted Soukup’s framework and procedures for clinical practice guideline development, which involves four phases: (1) problem identification, (2) evidence synthesis, (3) guideline development and piloting, and (4) implementation of the revised guideline in the service unit. A total of 29 relevant studies formed the evidential basis. The research instruments included the nursing practice guideline, evaluated by three experts (Content Validity Index = 0.87; inter-rater agreement = 0.90), questionnaires with high reliability coefficient of Cronbach’s Alpha = 0.85, and instruments assessing feasibility and nurse satisfaction with the guideline. Additional tools measured patients’ self-management behaviors, self-efficacy, and clinical outcomes. Data were analyzed using descriptive statistics frequency, percentage, mean, and standard deviation and inferential statistics using paired t-test.
Main Findings: Nurse evaluators reported that the developed guideline was appropriate and highly feasible for implementation in healthcare settings. Nurse satisfaction with the guideline was reported as high (Mean = 3.71, SD. = 0.32), and they consistently agreed on its feasibility within the organizational context. The highest-rated aspect was the appropriateness of the guideline for practical use (Mean = 4.67, SD. = 0.47). Following implementation, patients with type 2 diabetes demonstrated statistically significant increase in self-management behaviors and self-efficacy (p < .001), with an average increase of 4.333 points. Fasting blood sugar (FBS) decreased significantly (p = .001) by an average of 5.000 mg/dL, and HbA1c levels decreased significantly (p < .001) by 0.301%.
Conclusion and Recommendations: The developed nursing practice guideline is appropriate, feasible for real-world implementation, and effective in enhancing self-management as well as improving clinical outcomes among patients with type 2 diabetes. It is recommended that the guideline be adapted and integrated into the context of individual healthcare settings.
References
International Diabetes Federation. IDF Diabetes Atlas. 10th ed. Brussels: International Diabetes Federation; 2021.
สมาคมโรคเบาหวานแห่งประเทศไทยในพระบรมราชูปถัมภ์. แนวทางเวชปฏิบัติสำหรับโรคเบาหวาน พ.ศ. 2566. กรุงเทพฯ: ศรีเมืองการพิมพ์; 2566.
บุญมี ใจดี, สมพร ศรีสุข, วราภรณ์ แก้วคำ. ผลของโปรแกรมส่งเสริมการจัดการตนเองต่อระดับน้ำตาลในเลือดของผู้ป่วยโรคเบาหวานชนิดที่ 2. วารสารพยาบาลศาสตร์. 2564;39(2):45–58.
วราภรณ์ ศรีสุข, ชลธิชา อินทร์ทอง, นฤมล ชาญชัย. การจัดการตนเองของผู้ป่วยโรคเบาหวานชนิดที่ 2 ในระบบบริการสุขภาพปฐมภูมิ. วารสารสาธารณสุข. 2565;52(3):321–34.
สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดฉะเชิงเทรา. รายงานสถานการณ์โรคเบาหวาน จังหวัดฉะเชิงเทรา ปี พ.ศ. 2565–2567. ฉะเชิงเทรา: สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดฉะเชิงเทรา; 2567.
Sukraban S. Development of evidence-based nursing practice guidelines: Integrating evidence with clinical context. Journal of Nursing Science. 2015;33(4):5–16.
Polit D F, Beck C T. Nursing research: generating and assessing evidence for nursing practice. 8th ed. Philadelphia: Lippincott Williams & Wilkins; 2008.
Aromataris E, Munn Z, editors. JBI manual for evidence synthesis [Internet]. Adelaide: Joanna Briggs Institute; 2020 [cited 2026 Feb 14]. Available from: https://doi.org/10.46658/JBIMES-20-01
Institute of Medicine. Clinical practice guidelines we can trust. Washington DC: National Academies Press; 2011.
สลิดา รันนันท์, พาพร เหล่าสีนาท. การพัฒนาแนวปฏิบัติทางการพยาบาลเพื่อส่งเสริมการจัดการตนเองของผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2. วารสารการพยาบาลและการดูแลสุขภาพ. 2562;37(2):45–58.
ชลธิดา วรรณเด่นไชยรัตน์, กนกพร นทีธนสมบัติ, ทวีศักดิ์ กสิผล. การพัฒนาแนวปฏิบัติการพยาบาลผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 ในชุมชน. วารสารพยาบาลศาสตร์. 2563;38(3):112–25.
Lorig K R, Holman H R. Self-management education: history, definition, outcomes, and mechanisms. Ann Behav Med. 2003;26(1):1–7.
ปริยากร สุขสวัสดิ์. การพัฒนาแนวปฏิบัติการพยาบาลเพื่อส่งเสริมการจัดการตนเองของผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2. วารสารวิจัยทางการพยาบาล. 2564;25(1):89–103.
นวลอนงค์ รัตนบุตร. การประยุกต์แนวคิด Self-efficacy ในการดูแลผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2. วารสารสาธารณสุขชุมชน. 2566;19(2):67–81.
จารุวรรณ จิตมั่น. ผลของแนวปฏิบัติการพยาบาลแบบบูรณาการต่อผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2. วารสารการพยาบาลชุมชน. 2567;41(1):23–38.
ประภัสสร ใจงาม. ผลของแนวปฏิบัติการพยาบาลต่อทักษะการจัดการตนเองของผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2. วารสารพยาบาลปฐมภูมิ. 2567;39(2):55–68.
ศิริจรรยา สาระขันธ์ทอง. การพัฒนาแนวปฏิบัติการพยาบาลผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 โรงพยาบาลปลาปาก. วารสารการพยาบาลคลินิก. 2567;31(1):41–54.
ศศิธร ทองมาก. การพัฒนาแนวปฏิบัติการพยาบาลเพื่อส่งเสริมการจัดการตนเองของผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 โดยใช้ Health Belief Model. วารสารพยาบาลชุมชน. 2568;42(1):66–80.
American Diabetes Association. Standards of medical care in diabetes - 2023. Diabetes Care. 2023; 46(Suppl 1):S1–S291.
Downloads
Published
How to Cite
Issue
Section
License
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความที่ได้รับการตีพิมพ์เป็นลิขสิทธิ์ของ สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดร้อยเอ็ด
บทความที่ลงตีพิมพ์ในวารสารวิจัย และพัฒนานวัตกรรมทางสุขภาพ สํานักงานสาธารณสุขจังหวัดร้อยเอ็ด ถือเป็น ผลงานวิชาการ งานวิจัย วิเคราะห์ ตลอดจนเป็นความเห็นส่วนตัวของผู้ประพันธ์ กองบรรณาธิการไม่จําเป็นต้องเห็น ด้วยเสมอไป และผู้ประพันธ์จะต้องรับผิดชอบต่อบทความของตนเอง
