ผลของโปรแกรมการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมแบบเข้มข้นต่อพฤติกรรมการบริโภคอาหาร ระดับน้ำตาลสะสมในเลือด และดัชนีมวลกายของผู้ป่วยเบาหวานให้เข้าสู่ระยะสงบ ในโรงพยาบาลเชียงขวัญ จังหวัดร้อยเอ็ด

Ketkeaw  Petchratsamee; Parichart  Charakamud; Apinya  Jantakat

Authors

Ketkeaw Petchratsamee Chiang Khwan Hospital
Parichart Charakamud Chiang Khwan Hospital
Apinya Jantakat Chiang Khwan Hospital

Keywords:

Intensive Behavioral Modification, Patients with Remission Diabetes

Abstract

Purposes: To compare dietary behaviors, Hemoglobin A1c and body mass index of patients with remission diabetes.

Study design: A quasi-experimental study using a one-group pretest-posttest design.

Materials and Methods: This study was conducted in 40 patients with type 2 diabetes who had a body mass index between 25.00 and 29.90 kg/m² and HbA1c levels between 7.00 and 7.50%, over a period of six months. Participants were purposively selected and then randomly assigned using simple random sampling with non-replacement. A pre-test and post-test design was used, with data collected from January to June 2025. Participants received an intervention program that combined a low-carbohydrate diet and intermittent fasting (8-hour eating window). The program included individualized activities lasting 20–30 minutes in months 1, 3, and 5. The intervention covered: 1) goal setting based on BMI and medication history, 2) dietary and nutritional behavior modification, 3) self-motivation and encouragement, 4) self-monitoring of blood glucose at home, and 5) BMI assessment combined with telemedicine follow-ups. Data were collected using a personal information questionnaire and a dietary behavior questionnaire. Descriptive statistics and inferential statistics were used to analyze the data. A paired t-test was applied to compare pre- and post-intervention outcomes.

Main findings: After participating in the behavioral modification program, the participants showed a significant improvement in mean dietary intake scores (p < .05), with an increase of 8.60 points (95%CI: -1.82 to -1.48). The mean HemoglobinA1c (HbA1c) level significantly decreased by 0.25 mg% (95%CI: 0.192–0.313, p<.0001). In addition, the mean body mass index (BMI) significantly decreased by 0.68 kg/m² (95% CI: 0.40–0.96, p<.0001).

Conclusion and recommendations: The results indicate that the intensive behavioral modification program led to improved dietary habits among patients, along with reductions in HemoglobinA1c levels and body mass index (BMI). These outcomes enhanced the patients’ confidence in self-care and empowered them to serve as role models for other individuals with diabetes in subsequent groups.

References

ราชวิทยาลัยแพทย์เวชศาสตร์ครอบครัวแห่งประเทศไทย. แนวทางการดูแลผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 ให้เข้าสู่โรคเบาหวานระยะสงบ ด้วยการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมอย่างเข้มงวด สำหรับบุคลากรทางการแพทย์และสาธารณสุข. กรุงเทพฯ: ราชวิทยาลัยแพทย์เวชศาสตร์ครอบครัวแห่งประเทศไทย; 2565.

กองโรคไม่ติดต่อ กรมควบคุมโรค. แนวทางการดำเนินงานการดูแลผู้เป็นเบาหวานให้เข้าสู่ระยะสงบ (REMISSION SERVICE) [อินเทอร์เน็ต]. 2566 [เข้าถึงเมื่อ 7 กรกฎาคม 2568]. เข้าถึงได้จาก: https://ddc.moph.go.th/uploads/publish/1517720240105042138.pdf

Wu H, Yang A, Lau E S H, Zhang X, Fan B, Ma R C W. 1-year weight change after diabetes diagnosis and long-term incidence and sustainability of remission of type 2 diabetes in real-world settings in Hong Kong: An observational cohort study. PLoS Med. 2024;21(1):e1004327.

นวพร วุฒิธรรม, สุภาพร เชยชิด, ลัดดาวรรณ เสียงอ่อน. การอดอาหารเป็นช่วงและการรับประทานอาหารโปรตีนให้เพียงพอเพื่อป้องกันภาวะอ้วนหรือน้ำหนักเกิน:การทบทวนวรรณกรรมอย่างเป็นระบบ.พยาบาลสาร มหาวิทยาลัยเชียงใหม่. 2566;50(4):239-52.

สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดร้อยเอ็ด. ฐานข้อมูล Health Data Center [อินเทอร์เน็ต]. [เข้าถึงเมื่อ 7 กรกฎาคม 2568]. เข้าถึงได้จาก: https://hdc.moph.go.th/ret/public/standard-report-detail/137a726340e4dfde7bbbc5d8aeee3ac3

Kang H. Sample size determination and power analysis using the G* Power software. Journal of educational evaluation for health professions. 2021;18.

ชณัฏฐา เรืองสุทธิภาพ. ประสิทธิผลของการดูแลผู้ป่วยเบาหวานให้เข้าสู่ระยะสงบ อำเภอพิบูลมังสาหาร. วารสารสิ่งแวดล้อมศึกษาการแพทย์และสุขภาพ. 2567;9(2):323–30.

จงกล สุกิจจารักษ์. พัฒนาการดูแลผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 ให้เข้าสู่โรคเบาหวานระยะสงบ (diabetes remission) ด้วยการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมแบบมีส่วนร่วม กรณีศึกษาโรงพยาบาลสะบ้าย้อย. เอกสารเผยแพร่ผลงานวิชาการ: สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดสงขลา; 2567.

พิชิต สุขสบาย. ประสิทธิผลการดูแลผู้ป่วยโรคเบาหวานชนิดที่ 2 ให้เข้าสู่โรคเบาหวานระยะสงบ ด้วยการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมอย่างเข้มงวด จังหวัดสุราษฎร์ธานี. วารสารวิชาการแพทย์ เขต 11. 2567;38(1):1–15.

เดือนเพ็ญ เคี่ยนบุ้น, พงษ์เธียร พันธ์พิพัฒไพบูลย์, ภูมิธพัฒน์ มายุศิริ, ณกานต์ชญาน์ นววัชรินทร์. การพัฒนารูปแบบการดูแลผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 ด้วยการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมเข้มงวด เพื่อเข้าสู่โรคเบาหวานระยะสงบโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล จังหวัดชุมพร. วารสารอนามัยสิ่งแวดล้อม และสุขภาพชุมชน. 2567;9(6):540-50.