ผลลัพธ์ของการรักษาผู้ป่วยกล้ามเนื้อหัวใจขาดเลือดชนิด ST Segment ยก ที่ได้รับการรักษาด้วยยา Streptokinase โรงพยาบาลยางตลาด จังหวัดกาฬสินธุ์ : การศึกษาย้อนหลัง

วัชรพล  พันธุระ

ผู้แต่ง

วัชรพล พันธุระ โรงพยาบาลยางตลาด

คำสำคัญ:

STEMI, Streptokinase, ผลลัพธ์การรักษา

บทคัดย่อ

วัตถุประสงค์: เพื่อประเมินผลลัพธ์การรักษาและวิเคราะห์ปัจจัยที่สัมพันธ์กับความสำเร็จหรือล้มเหลวในการให้ยา Streptokinas ในผู้ป่วยโรคกล้ามเนื้อหัวใจตายเฉียบพลันชนิด STEMI ณ โรงพยาบาลยางตลาด

รูปแบบการวิจัย: การวิจัยเชิงพรรณนาแบบศึกษาย้อนหลัง (Retrospective Descriptive Study)

วัสดุและวิธีการวิจัย: เป็นการศึกษาในผู้ป่วย STEMI ที่ได้รับยา Streptokinas ณ โรงพยาบาลยางตลาด ระหว่าง 1 กรกฎาคม 2565 ถึง 30 กันยายน 2568 จำนวน 74 ราย เก็บรวบรวมข้อมูลโดยใช้แบบเก็บรวบรวมข้อมูล ประกอบด้วยข้อมูลทั่วไป ข้อมูลทางคลินิกแรกรับและข้อมูลผลลัพธ์ด้านการรักษา วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนาและหาความสัมพันธ์ด้วย Crude Odds Ratio (OR) ที่ระดับนัยสำคัญ p < .05

ผลการวิจัย: ผลการศึกษากลุ่มตัวอย่างเป็นชาย 58.1% มีอายุเฉลี่ย 66.72 ปี พบตำแหน่งรอยโรคที่ผนังด้านล่าง มากที่สุด (47.3%) ด้านประสิทธิภาพการรักษาพบว่ากลุ่มตัวอย่าง มีอาการเจ็บหน้าอก หลังได้รับยาไปแล้ว 90 นาที (59.5%) การเปลี่ยนแปลงของคลื่นไฟฟ้าหัวใจ (EKG) พบว่าผู้ป่วย (40.5%) มีการลดลงของ ST segment น้อยกว่า (50.0%) และอัตราการเสียชีวิต อยู่ที่ 10.8% การวิเคราะห์ความสัมพันธ์รอยโรคบริเวณผนังด้านข้าง (Lateral Wall) สัมพันธ์กับการลดลงของอาการเจ็บหน้าอกอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p = .043) เมื่อเทียบกับผนังด้านหน้า ขณะที่ปัจจัยพยากรณ์การเสียชีวิตที่สำคัญที่สุดคือระดับความรุนแรงตาม Killip class IV เมื่อแรกรับ ซึ่งเพิ่มโอกาสเสียชีวิตสูงกว่ากลุ่มอื่นถึง 24.82 เท่า (p = .004) นอกจากนี้ยังพบประเด็นความล่าช้าในกระบวนการรักษา โดยมีค่ามัธยฐาน Door-to-needle time อยู่ที่ 63 นาที ซึ่งสูงกว่าเป้าหมายมาตรฐานที่กำหนดไว้ไม่เกิน 30 นาที

สรุปและข้อเสนอแนะ: การรักษาด้วยยา Streptokinas ในพื้นที่มีประสิทธิภาพในการเปิดหลอดเลือดประมาณ 60% โดยความรุนแรงทางคลินิกเมื่อแรกรับเป็นปัจจัยหลักต่อการรอดชีวิต ผู้วิจัยเสนอแนะให้เร่งพัฒนาระบบช่องทางด่วน (Fast Track) เพื่อลดระยะเวลา Door-to-needle time ให้เหลือน้อยกว่า 30 นาทีตามมาตรฐานสากล และควรมีแนวทางเฝ้าระวังกลุ่มเสี่ยงสูง (Killip class IV) เพื่อพิจารณาส่งต่อรักษาด้วยการทำ Rescue PCI ให้รวดเร็วยิ่งขึ้น

เอกสารอ้างอิง

World Health Organization. Cardiovascular diseases (CVDs) [Internet]. 2020 [cited 2023 May 5]. Available from: https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/cardiovascular-diseases-(cvds).

Bureau of Non-Communicable Diseases, Department of Disease Control. Statistical data on mortality from heart disease and cerebrovascular disease in Thailand, 2022 [Internet]. Nonthaburi: Department of Disease Control; 2023 [cited 2023 Sep 28]. Available from: https://www.ddc.moph.go.th/brc/news.php?deptcode=brc&news=37372.

Thygesen K, Alpert J S, Jaffe A S, Chaitman B R, Bax J J, Morrow D A, et al. Fourth universal definition of myocardial infarction (2018). Eur Heart J. 2019;40(3):237-69.

Byrne R A, Rossello X, Coughlan J J, Barbato E, Berry C, Chieffo A, et al. 2023 ESC Guidelines for the management of acute coronary syndromes. Eur Heart J. 2023;44(38):3720-826.

Rao S V, O’Donoghue M L, Ruel M, Baber U, Baker H, Cohen M G, et al. 2025 ACC/AHA/ACEP/NAEMSP/SCAI Guideline for the management of patients with acute coronary syndromes. Circulation. 2025;151:e771–e862.

Heart Association of Thailand under the Royal Patronage. Clinical practice guidelines for acute coronary syndrome management 2020. Samut Prakan: Next Step Design; 2020.

Bhatt D L. Timely PCI for STEMI still the treatment of choice. N Engl J Med. 2013;368(16):1446-7.

O’Gara P T, Kushner F G, Ascheim D D, Casey D E Jr, Chung M K, de Lemos J A, et al. 2013 ACCF/AHA guideline for the management of ST-elevation myocardial infarction. Circulation. 2013;127:e362-e425.

Li K, Zhang B, Zheng B, Zhang Y, Huo Y. Reperfusion Strategy of ST-Elevation Myocardial Infarction: A Meta-Analysis of Primary Percutaneous Coronary Intervention and Pharmaco-Invasive Therapy. Front Cardiovasc Med. 2022;9:813325.

ปภินพิทย์ แก้วนา. ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับความล้มเหลวของการใช้ยา Streptokinase ในการรักษาผู้ป่วย STEMI ในบริบทโรงพยาบาลชุมชน : การศึกษาแบบย้อนหลัง. วารสารวิชาการสำนักงานสาธารณสุขจังหวัดมหาสารคาม. 2566;7(14):113-22.

วตากานต์ สุราษฎร์, รชนิศ เย็นสบาย, ณัฏฐพล ขจรวิทยากุล, ไกฤกษ์ ชวลิตกุล, กัญญารัตน์ เหล่ายัง, กฤดา เอื้อกฤดาธิการ, และคนอื่นๆ. ปัจจัยที่สัมพันธ์กับความล้มเหลวของการใช้ยา Streptokinase ในการรักษาผู้ป่วย STEMI: การศึกษาแบบย้อนหลัง. วารสารวิจัยระบบสาธารณสุข. 2557;8(3):238-45.

Sutton A G, Campbell P G, Price D J, Gray J C, Grech E D, Hall J A, et al. Failure of thrombolysis by streptokinase: detection with a simple electrocardiographic method. Heart. 2000;84(2):149-56.

ณัฐพล เกียรติกังวานชน. ผลลัพธ์ของการรักษาโดยการให้ยาละลายลิ่มเลือดในผู้ป่วยที่มีภาวะหัวใจขาดเลือดเฉียบพลันชนิด ST segment ยกขึ้น ในโรงพยาบาลสิงห์บุรี. วารสารโรงพยาบาลสิงห์บุรี. 2565;31(2):1-13.

Wijeysundera H C, Vijayaraghavan R, Nallamothu B K, et al. Rescue angioplasty or repeat fibrinolysis after failed fibrinolytic therapy for ST-segment myocardial infarction: a meta-analysis of randomized trials. J Am Coll Cardiol. 2007;49(4):422-30.

Ibanez B, James S, Agewall S, Antunes M J, Bucciarelli-Ducci C, Bueno H, et al. 2017 ESC Guidelines for the management of acute myocardial infarction in patients presenting with ST-segment elevation. Eur Heart J. 2018;39(2):119-77.

Terkelsen C J, Sorensen J T, Maeng M, Jensen L O, Tilsted H-H, Trautner S, et al. System delay and mortality among patients with STEMI treated with primary percutaneous coronary intervention. JAMA. 2010;304(7):763-71.

O’Gara P T, Kushner F G, Ascheim D D, Casey D E Jr, Chung M K, de Lemos JA, et al. 2013 ACCF/AHA guideline for the management of ST-elevation myocardial infarction. J Am Coll Cardiol. 2013;61(4):e78-140.