การพยาบาลผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 ให้เข้าสู่โรคเบาหวานระยะสงบด้วยการปรับพฤติกรรม ตามความรอบรู้ด้านสุขภาพ : กรณีศึกษา 2 ราย

บทคัดย่อ

วัตถุประสงค์: เพื่อศึกษากรณีศึกษาและเสนอแนวทางการวางแผนการพยาบาลผู้ป่วยโรคเบาหวานชนิดที่ 2 ที่ไม่สามารถควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดได้ ให้เข้าสู่ระยะสงบ โดยใช้กระบวนการพยาบาลการในการปรับพฤติกรรมตามความรอบรู้ด้านสุขภาพให้สามารถดูแลตนเองอย่างถูกต้อง

รูปแบบการศึกษา: เป็นการศึกษาข้อมูลผู้ป่วยรายกรณี (Case study) ศึกษาเปรียบเทียบกัน 2 ราย

วัสดุและวิธีการศึกษา: ทำการศึกษาในรูปแบบกรณีศึกษา โดยเลือกกลุ่มเป้าหมาย 2 ราย โดย คัดเลือกผู้ป่วยเบาหวานเพื่อเป็นกรณีศึกษาแบบเจาะจงโดยความสมัครใจ 2 ราย โดยใช้เกณฑ์ คือ เป็นผู้ป่วยที่ได้รับการวินิจฉัยโรคเบาหวานที่มารับการรักษาในโรงพยาบาลเมืองสรวงในช่วงเดือนมกราคม 2568 ถึงเดือนธันวาคม 2568 ที่ควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดได้ไม่ดี

ผลการศึกษา: จากการวิเคราะห์สภาพปัญหาเชิงลึกที่เป็นสาเหตุและปัจจัยของการควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดไม่ได้พบว่ามีพฤติกรรมการรับประทานอาหารไม่เหมาะสม จากการเก็บข้อมูลโดยใช้เครื่องมือ คือ แบบสอบถามพฤติกรรมสุขภาพที่พึงประสงค์ในผู้ป่วยทั้ง 2 ราย พบว่า ผู้ป่วยรายที่ 1 มีความรอบรู้ด้านสุขภาพในด้านการรับประทานอาหารแต่ยังไม่สามารถปรับเปลี่ยนพฤติกรรมตัวเองในเรื่องการรับประทานอาหารได้ และขาดความรู้ความเข้าใจปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพด้านการออกกำลังกาย   หลังปรับพฤติกรรมครบ 6 เดือนพบว่าความสามารถในการควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดทำได้ดีกว่าเดิมแต่ยังไม่สามารถเข้าสู่ระยะสงบได้ ดังนั้นแม้จะสิ้นสุดการดำเนินการศึกษาแล้วต้องมีการติดตามดูแลผู้ป่วยรายนี้ต่อไป ส่วนผู้ป่วยรายที่ 2 พบว่ามีความรอบรู้ด้านสุขภาพในด้านการรับประทานอาหารสามารถปรับเปลี่ยนพฤติกรรมตัวเองในเรื่องการรับประทานอาหารได้แต่ยังขาดการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพด้านการออกกำลังกายเช่นเดียวกับผู้ป่วยรายที่ 1 หลังปรับพฤติกรรมครบ 6 เดือนพบว่าความสามารถในการควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดสามารถเข้าสู่ระยะสงบได้ และจากการศึกษาพบว่าผู้ป่วยรายที่ 1 มีปัญหาสุขภาพที่ซับซ้อนกว่าเพราะมีโรคความดันโลหิตสูงร่วมด้วยจึงทำให้การปรับเปลี่ยนพฤติกรรมและการควบคุมระดับน้ำตาลให้เข้าสู่ระยะสงบทำได้ยากกว่า

สรุปและข้อเสนอแนะ : จากการศึกษาในผู้ป่วยทั้ง 2 ราย พบว่า การส่งเสริมให้ผู้ป่วยเบาหวาน มีความรู้เกี่ยวกับโรคเบาหวาน การดูแลตนเองที่ถูกต้องเหมาะสมกับการดำเนินชีวิตของตนเอง การปฏิบัติกิจกรรมทางสุขภาพด้วยตนเอง สามารถตัดสินใจ และแสดงพฤติกรรมการดูแลตนเองได้นั้น ต้องอาศัยทั้งความรู้และความสามารถแห่งตน โดยเฉพาะเมื่อเกิดการเจ็บป่วยต้องสามารถปรับพฤติกรรมการดูแลตนเองให้เหมาะสมกับความเจ็บป่วยที่เกิดขึ้น สามารถประเมินอาการผิดปกติ ตลอดจนการตัดสินใจในการปรับเปลี่ยนตัวเอง ซึ่งผู้ป่วยจะต้องรับรู้เกี่ยวกับความสามารถของตนเอง เกิดความมั่นใจว่าสามารถปฏิบัติเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมได้โดยแสดงออกเป็นพฤติกรรมการดูแลตนเองในลักษณะต่างๆ จะส่งผลให้ผู้ป่วยสามารถพิจารณาและสนใจปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการดูแลตนเอง ซึ่งจะเป็นการลดโอกาสการเกิดภาวะแทรกซ้อนและสามารถควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดได้ ให้เข้าสู่ระยะสงบได้