ผลลัพธ์ก่อนและหลังการพัฒนาบทบาทเภสัชกรในทีมทางด่วนผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองตีบหรืออุดตันที่ได้รับยาละลายลิ่มเลือด โรงพยาบาลแม่สาย
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทนำ: โรคหลอดเลือดสมองตีบหรืออุดตันเป็นสาเหตุของความพิการและเสียชีวิต การพัฒนาบทบาทเภสัชกรในทีมทางด่วนโรคหลอดเลือดสมองด้วยแนวปฏิบัติ 3Ds ช่วยเพิ่มโอกาสให้ผู้ป่วยได้รับยาละลายลิ่มเลือด ที่รวดเร็วและเกิดผลลัพธ์ที่ดีด้านคลินิก การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อเปรียบเทียบผลลัพธ์ก่อนและหลังพัฒนาบทบาทเภสัชกรในทีมทางด่วนโรคหลอดเลือดสมอง
วิธีการศึกษา: การวิจัยเชิงวิเคราะห์ 2 กลุ่ม ได้แก่ 1) กลุ่มก่อนพัฒนาเก็บข้อมูลย้อนหลังเดือนตุลาคม 2567- มีนาคม 2568 ซึ่งผู้ป่วยรักษาตามแนวทางปกติ จากนั้นพัฒนาบทบาทเภสัชกรแล้วทดลองระบบเดือนเมษายน 2568 และ 2) กลุ่มหลังพัฒนาเก็บข้อมูลไปข้างหน้าเดือนพฤษภาคม-ตุลาคม 2568 คัดเลือกตัวอย่างแบบเจาะจง กลุ่มละ 32 คน เครื่องมือที่ใช้คือ แบบเก็บข้อมูลผู้ป่วย แบบประเมินความพิการและความรุนแรงของโรคมีค่าความเชื่อมั่น 0.84 และ 0.91 ตามลำดับ วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนา ได้แก่ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน ร้อยละ มัธยฐาน พิสัยควอไทล์ และสถิติเชิงอนุมาน ได้แก่ Chi-square test, Fisher’s exact test, Independent t-test, Mann-Whitney U test
ผลการศึกษา: หลังพัฒนาบทบาทเภสัชกรช่วยเพิ่มการจัดทำความสอดคล้องต่อเนื่องทางยา (ร้อยละ 93.75 เทียบกับ 62.50, p=0.002) และตรวจพบความคลาดเคลื่อนทางยามากขึ้น (ร้อยละ 21.88 เทียบกับ 9.38, p=0.004) ค่ามัธยฐานเวลาตั้งแต่ผู้ป่วยเริ่มเกิดอาการจนได้รับยาละลายลิ่มเลือดลดลงอย่างมีนัยสำคัญ (158 นาที เหลือ 113.50 นาที, p=0.003) เช่นเดียวกับเวลาที่ผู้ป่วยมาถึงโรงพยาบาลจนได้รับยา (62.17 นาที เหลือ 35.39 นาที, p<0.001) สัดส่วนผู้ป่วยที่ได้รับยาภายใน 60, 45 และ 30 นาทีเพิ่มขึ้นอย่างชัดเจน ในขณะที่ความแม่นยำของขนาดยา ระดับความพิการ ความรุนแรงของโรคและภาวะแทรกซ้อนไม่พบความแตกต่างอย่างมีนัยสำคัญ (p>0.05)
สรุปผล: การมีส่วนร่วมของเภสัชกรในทีมทางด่วนโรคหลอดเลือดสมองช่วยเพิ่มความปลอดภัยด้านยาและยกระดับคุณภาพการดูแลรักษาผู้ป่วยได้
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
Saini V, Guada L, Yavagal DR. Global epidemiology of stroke and assess to acute ischemic stroke interventions. Neurology. 2021;97(1):6-16. https://doi.org/10.1212/WNL.000000000001278.
Powers WJ, Rabinstein AA, Ackerson T, Adeoye OM, Bambakidis NC, Becker K, et al. Guidelines for the early management of patients with acute ischemic stroke: 2019 update to the 2018 guidelines for the early management of acute ischemic stroke: A guideline for healthcare professionals from the American heart association/ American stroke association. Stroke. 2019;50(12):344-418. https://doi.org/10.1161/STR.0000000000000211.
Neurological institute of Thailand. Clinical practice guidelines for ischemic stroke. Bangkok: Department of medical services, Ministry of public health; 2019.
Basaraba JE, Picard M, George-Phillips K, Mysak T. Pharmacists as care providers for stroke patients: A systematic review. Can J Neurol Sci. 2018;45(1):49-55. https://doi.org/10.1017/cjn.2017.233.
Al-Qahtani S, Jalal Z, Paudyal V, Mahmood S, Mason J. The role of pharmacists in providing pharmaceutical care in primary and secondary prevention of stroke: A systematic review and meta-analysis. Healthcare (Basel). 2022;10(11):2315-38. https://doi.org/10.3390/healthcare10112315.
Rech MA, Bennett S, Donahey E. Pharmacist participation in acute ischemic stroke decreases door-to-needle time to recombinant tissue plasminogen activator. Ann Pharmacother. 2017;51(12):2084-89. https://doi.org/10.1177/1060028017724804.
Jacoby JS, Dumkow LE, Farooq MU, DeYoung R, Brandt KL. Emergency medicine pharmacist impact on door-to-needle time in patients with acute ischemic stroke. Neurohospitalist. 2018;8(2):60–5. https://doi.org/10.1177/1941874417729982.
Gosser RA, Arndt RF, Schaafsma K, Dang CH. Pharmacist impact on ischemic stroke care in the emergency department. Am J Emerg Med. 2016;50(1):187-93. http://dx.doi.org/10.1016/j.jemermed.2015.07.040.
Maesai hospital. Stroke fast track patient registry report, 2022-2024. Chiangrai: Maesai hospital; 2024.
Mojdeh G, Pagol B, Bahareh P. Stroke patient workflow: Optimizing and simplifying of the 8Ds in acute stroke care. J Registry Manag. 2021;48(2):72-4.
Permana AP, Nafisah ZF, Mesiano T, Yunus RE, Sulistio S, Habib H, et al. Recommendation of 8D stroke system for management of acute ischemic stroke. J Indon Med Assoc. 2021;71(1):54-60. https://doi.org/10.47830/jinma-vol.71.1-2021-162.
Faul F, Erdfelder E, Lang AG, Buchner A. G* Power 3: A flexible statistical power analysis program for the social, behavioral, and biomedical sciences. Behav Res Methods. 2007;39(2):175-91. https://doi.org/10.3758/BF03193146.
Faul F, Erdfelder E, Buchner A, Lang AG. Statistical power analyses using G* Power 3.1: Tests for correlation and regression analyses. Behav Res Methods. 2009;41(4):1149-60. https://doi.org/10.3758/BRM.41.4.1149.
Cohen J. Statistical power analysis for the behavioral sciences. Hillsdale, New Jersey: Lawrence Erlbaum associates; 1988.
Banks JL, Marotta CA. Outcomes validity and reliability of the modified rankin scale: implications for stroke clinical trials: a literature review and synthesis. Stroke. 2007;38(3):1091-6. https://doi.org/10.1161/01.STR.0000258355.23810.c6.
Brott T, Adams Jr HP, Olinger CP, Marler JR, Barsan WG, Biller J, et al. Measurements of acute cerebral infarction: a clinical examination scale. Stroke. 1989;20(7):864-70. https://doi.org/10.1161/01.STR.20.7.864.
Fonarow GC, Smith EE, Saver JL, Reeves MJ, Hernandez AF, Peterson ED, et al. Improving door-to-needle times in acute ischemic stroke: the design and rationale for the American heart association/American stroke association's target: Stroke initiative. Stroke. 2011;42(10):2983–9. https://doi.org/10.1161/STROKEAHA.111.621342.
Eppert HD, Reznek AJ, American society of health-system pharmacists. ASHP guidelines on emergency medicine pharmacist services. Am J Health Syst Pharm. 2011;68(23):81–95. https://doi.org/10.2146/sp110020e.
Barbour J, Hushen P, Newman GC, Vidal J. Impact of an emergency medicine pharmacist on door to needle alteplase time and patient outcomes in acute ischemic stroke. Am J Emerg Med. 2021;51:358–362. https://doi.org/10.1016/j.ajem.2021.11.015.
Daniel J Miller DJ, Simpson JR, Brian S. Safety of thrombolysis in acute ischemic stroke: a review of complications, risk factors, and newer technologies. Neurohospitalist. 2011;1(3):138-47. https://doi.org/10.1177/1941875211408731.
Xue Y, Li S, Xiang Y, Wang Z, Wang F, Yu Y, et al. Predictors for symptomatic intracranial hemorrhage after intravenous thrombolysis with acute ischemic stroke within 6 h in northern China: a multicenter, retrospective study. BMC neurology. 2022;22(1):6-12. https://doi.org/10.1186/s12883-021-02534-9.
