การพัฒนาและประเมินผลแนวปฏิบัติการดูแลผู้คลอดโดยมีเพื่อนผู้คลอดต่อการเผชิญความปวด ระยะเวลาการคลอด วิธีการคลอด และความพึงพอใจต่อการดูแลพยาบาลในระยะคลอดของผู้คลอดครรภ์แรก

บทคัดย่อ

การคลอดส่งผลให้ผู้คลอดเผชิญกับความปวดและกังวล ซึ่งกระทบต่อความก้าวหน้าและประสบการณ์การคลอด การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนาและประเมินผลแนวปฏิบัติการดูแลผู้คลอดโดยมีเพื่อนผู้คลอดต่อการเผชิญความปวด ระยะเวลาการคลอด วิธีการคลอด และความพึงพอใจต่อการดูแลพยาบาลในระยะคลอด ดำเนินการ ณ ห้องคลอด โรงพยาบาลขอนแก่น ระหว่างเดือนธันวาคม พ.ศ. 2568 ถึงเดือนมีนาคม พ.ศ. 2569 แบ่งเป็น 2 ระยะตามรูปแบบไอโอวา ระยะที่ 1 การพัฒนาแนวปฏิบัติจากการทบทวนวรรณกรรมอย่างเป็นระบบ 15 เรื่อง ตรวจสอบความตรงเนื้อหาโดยผู้ทรงคุณวุฒิ 5 ท่าน และประเมินคุณภาพด้วยเกณฑ์ AGREE II โดยพยาบาลวิชาชีพ 14 ราย ระยะที่ 2 การศึกษากึ่งทดลองในผู้คลอดครรภ์แรกอายุ 20–34 ปี จำนวน 46 ราย เลือกแบบเฉพาะเจาะจงแบ่งเป็นกลุ่มควบคุม (ดูแลปกติ) 23 ราย และกลุ่มทดลอง (ได้รับแนวปฏิบัติการดูแลโดยมีเพื่อนผู้คลอด) 23 คู่ เครื่องมือดำเนินการ คือ แนวปฏิบัติฯ 4 องค์ประกอบ ร่วมกับสื่อวิดีทัศน์ เครื่องมือวัดผลได้แก่ แบบประเมินการเผชิญความปวด และแบบวัดความพึงพอใจต่อการดูแลพยาบาลในระยะคลอด วิเคราะห์ด้วยสถิติ Independent t-test, Mann-Whitney U test, Chi-square test และ Fisher’s exact test

ผลการศึกษาพบว่า กลุ่มทดลองมีคะแนนการเผชิญความปวดและระดับความพึงพอใจต่อการดูแลพยาบาลในระยะคลอดสูงกว่ากลุ่มควบคุมอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p < .001 และ p < .001 ตามลำดับ) ทว่าระดับความปวดขณะรอคลอด ระยะเวลารอคลอดและวิธีการคลอดระหว่างสองกลุ่มไม่แตกต่างกัน (p > .05) สะท้อนว่าช่วยในการเผชิญความปวดและเพิ่มความพึงพอใจของผู้คลอด ควรนำไปใช้พัฒนาคุณภาพการดูแลในระยะคลอดและศึกษาในบริบทอื่นต่อไป