ภาวะผู้นำที่เป็นแบบอย่างของผู้บริหารกับการเป็นองค์กรแห่งการเรียนรู้ของศูนย์อนามัยในเขตภาคเหนือ
คำสำคัญ:
ภาวะผู้นำที่เป็นแบบอย่าง, องค์กรแห่งการเรียนรู้, ศูนย์อนามัยบทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาระดับภาวะผู้นำที่เป็นแบบอย่างของผู้บริหาร ระดับการเป็นองค์กรแห่งการเรียนรู้ และความสัมพันธ์ระหว่างภาวะผู้นำที่เป็นแบบอย่างของผู้บริหารกับการเป็นองค์กรแห่งการเรียนรู้ของศูนย์อนามัยในเขตภาคเหนือ การวิจัยนี้ เป็นการวิจัยเชิงสำรวจ (Survey Research) ใช้ระเบียบวิธีวิจัยเชิงปริมาณ เก็บรวบรวมข้อมูลด้วยแบบสอบ ถามจากกลุ่มตัวอย่างที่เป็นข้าราชการสังกัด ศูนย์อนามัยที่ 1-3 กำหนดขนาดของกลุ่มตัวอย่างโดยใช้โปรแกรม G*Power และกำหนดขนาดตัวอย่างในแต่ละศูนย์อนามัยตามสัดส่วนของข้าราชการที่ปฏิบัติงาน จากนั้นสุ่มอย่างง่ายจนได้จำนวนกลุ่มตัวอย่าง 138 คน เครื่องมือวิจัยเป็นแบบสอบถาม ประกอบด้วยแบบประเมินภาวะผู้นำที่เป็นแบบอย่างตามแนวคิดของคูซและพอสเนอร์และแบบประเมินการเป็นองค์กรแห่งการเรียนรู้ตามแนวคิดของมาร์ควอดท์ วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนาและสถิติสหสัมพันธ์แบบเพียร์สัน
ผลการวิจัยพบว่า ภาวะผู้นำที่เป็นแบบอย่างของผู้บริหารโดยภาพรวมอยู่ในระดับมาก โดยด้านปล่อยให้ผู้อื่นปฏิบัติมีค่าเฉลี่ยสูงที่สุด ขณะที่การเป็นองค์กรแห่งการเรียนรู้ของศูนย์อนามัยในเขตภาคเหนือโดยภาพรวมอยู่ในระดับมากเช่นกัน โดยด้านการสร้างพลวัตในการเรียนรู้มีค่าเฉลี่ยสูงที่สุด นอกจากนี้ ภาวะผู้นำที่เป็นแบบอย่างของผู้บริหารมีความสัมพันธ์ทางบวกกับการเป็นองค์กรแห่งการเรียนรู้ในระดับสูง (r = 0.67) อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.01 ผลการศึกษาชี้ให้เห็นว่า ภาวะผู้นำที่เป็นแบบอย่างเป็นกลไกสำคัญในการเสริมสร้างศักยภาพการเรียนรู้ขององค์กรภาครัฐด้านสาธารณสุข และสามารถใช้เป็นฐานเชิงนโยบายในการพัฒนาผู้นำและขับเคลื่อนองค์กรสู่การเป็นองค์กรแห่งการเรียนรู้อย่างยั่งยืน
เอกสารอ้างอิง
Senge PM. The fifth discipline fieldbook: strategies and tools for building a learning organization. New York: Doubleday; 1994.
สำนักงานคณะกรรมการข้าราชการพลเรือน. คู่มือแนวทางการพัฒนาบุคลากรภาครัฐ พ.ศ. 2563–2565 [อินเทอร์เน็ต]. 2563 [เข้าถึงเมื่อวันที่ 1 มีนาคม 2567]. เข้าถึงได้จาก: https://www.ocsc.go.th
อัมพร ปัญญา. ปัจจัยที่ส่งผลต่อลักษณะการเป็นองค์กรแห่งการเรียนรู้ในวิทยาลัยราชพฤกษ์. วารสาร ปัญญาภิวัฒน์ 2557;5(2):180-90.
ธวัช บุณยมณี. ภาวะผู้นำและการเปลี่ยนแปลง. กรุงเทพมหานคร: โอ.เอส. พริ้นติ้ง เฮ้าส์; 2550.
จิรพรรณ โพธิ์ทอง, อรุณี สังขพานิต, สาวิตรี ศิริผลวุฒิชัย. ปัจจัยที่ส่งผลต่อความเป็นองค์กรแห่งการเรียนรู้ด้านการสร้างเสริมสุขภาพของวิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนีสุพรรณบุรี. วารสารพยาบาลพระจอมเกล้า จังหวัดเพชรบุรี 2564;4(2):79-92.
พัชราวรรณ สุวรรณมะโณ, หทัย น้อยสมบัติ. ภาวะผู้นำการเปลี่ยนแปลงของผู้บริหารสถานศึกษาที่ส่งผลต่อการเป็นองค์กรแห่งการเรียนรู้ในสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาร้อยเอ็ด เขต 2. วารสารการบริหารและนิเทศการศึกษา มหาวิทยาลัยมหาสารคาม 2565;13(2):122-34.
Robbins SP. Organizational behavior. 7th ed. New Jersey: Prentice-Hall; 2005.
กระทรวงสาธารณสุข กรมอนามัย. รายงานผลการปฏิบัติราชการ กรมอนามัย ประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2563 [อินเทอร์เน็ต]. กรุงเทพมหานคร: กรมอนามัย; 2563 [เข้าถึงเมื่อวันที่ 1 มีนาคม 2567]. เข้าถึงได้ จาก: https://doc.anamai.moph.go.th /index.php?r=str-indicator-pdc/index
Kouzes JM, Posner BZ. The leadership challenge. 3rd ed. San Francisco: John Wiley & Sons; 2002.
Marquardt MJ. Building the learning organization. New York: Oxford University Press; 1996.
Faul F, Erdfelder E, Lang AG, Buchner A. G*Power 3: a flexible statistical power analysis program for the social, behavioral, and biomedical sciences. Behav Res Methods 2007;39:175-91.
กานต์รวี ถาวรพันธุ์. ความสัมพันธ์ระหว่างภาวะผู้นำที่เป็นแบบอย่างของผู้บริหารกับการเป็นองค์การแห่งการเรียนรู้ของจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย [วิทยานิพนธ์ศึกษาศาสตร์บัณฑิต]. ปทุมธานี: มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลธัญบุรี; 2556.
ประคอง กรรณสูต. สถิติเพื่อการวิจัยทางพฤติกรรมศาสตร์. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์จุฬาลงกรณ์ มหาวิทยาลัย; 2542.
Rovinelli RJ, Hambleton RK. On the use of content specialists in the assessment of criterion-referenced test item validity. Dutch Journal of Educational Research 1977;2:49- 60.
Gerstner CR, Day DV. Meta-analytic review of leader–member exchange theory: correlates and construct issues. J Appl Psychol 1997;82(6):827-44.
Senge PM. The fifth discipline: the art and practice of the learning organization. New York: Doubleday; 1990.
Bass BM, Avolio BJ. Improving organizational effectiveness through transformational leadership. Thousand Oaks, CA: Sage Publications; 1994.
บุญณะอินทร์ ส, กระสังข์ ป. ภาวะผู้นำของผู้บริหารที่ส่งผลต่อขวัญกำลังใจและความผูกพันของบุคลากรสาธารณสุข. วารสารสุขภาพและการบริหารสาธารณสุข 2565;8(2):45-58.
สุภาวดี จันทร์ศรี. ภาวะผู้นำเชิงสนับสนุนกับการพัฒนาองค์กรแห่งการเรียนรู้ในหน่วยงานภาครัฐ. วารสารการบริหารการศึกษา 2565;14(2):85-98.
ศิริพร แก้วคำ. การบริหารเชิงแรงจูงใจกับความพร้อมในการเปลี่ยนแปลงขององค์กรสาธารณสุข. วารสารการบริหารการสาธารณสุข 2566;7(1):59-72.
Edmondson AC. Psychological safety and learning behavior in work teams.
Administrative Science Quarterly 1999;44(2):350-83.
สุภาวดี จันทร์ศรี. การสร้างบรรยากาศการเรียนรู้ในองค์กรสาธารณสุขสู่การเป็นองค์กรแห่งการเรียนรู้. วารสารการบริหารการศึกษา 2565;14(3):101-14.
ศิริพร แก้วคำ. ปัจจัยการบริหารที่ส่งผลต่อการมีส่วนร่วมในการเรียนรู้ของบุคลากรสาธารณสุข. วารสารการบริหารการสาธารณสุข 2566;7(1):59-72.
สุภาวดี จันทร์ศรี. เทคโนโลยีสารสนเทศกับการพัฒนาองค์กรแห่งการเรียนรู้ในหน่วยงานภาครัฐ. วารสารการบริหารการศึกษา 2565;14(4):97-110.
ศิริพร แก้วคำ. การพัฒนาทักษะดิจิทัลของบุคลากรสาธารณสุขกับการใช้เทคโนโลยีสารสนเทศในการปฏิบัติงาน. วารสารการบริหารการสาธารณสุข 2566;7(2):61-75.
วีรชัย พรหมศรี. ปัจจัยเชิงโครงสร้างที่ส่งผลต่อความสำเร็จของการใช้เทคโนโลยีสารสนเทศในองค์กรภาครัฐ. วารสารรัฐประศาสนศาสตร์ 2565;20(2):49-64.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
บทความนี้ลงตีพิมพ์ในวารสารศูนย์อนามัยที่ 7 ขอนแก่น ถือเป็นผลงานทางวิชาการหรือวิจัย ผลการวิเคราะห์ตลอดจนข้อเสนอแนะเป็นความเห็นส่วนตัวของผู้เขียน ไม่ใช่ความเห็นของวารสารศูนย์อนามัยที่ 7 ขอนแก่น หรือกองบรรณาธิการแต่อย่างใด ผู้เขียนต้องรับผิดชอบต่อบทความของตนเอง
