การพัฒนาและประเมินผลแนวปฏิบัติทางการพยาบาลสำหรับหญิงตั้งครรภ์กลุ่มเสี่ยง ต่อภาวะครรภ์เป็นพิษในโรงพยาบาลชุมชน

บทคัดย่อ

  ภาวะครรภ์เป็นพิษเป็นภาวะแทรกซ้อนสำคัญของการตั้งครรภ์ที่สัมพันธ์กับการเจ็บป่วยและการเสียชีวิตของมารดาและทารก การคัดกรองและการดูแลหญิงตั้งครรภ์กลุ่มเสี่ยงอย่างเป็นระบบในระดับโรงพยาบาลชุมชนจึงมีความสำคัญ การวิจัยนี้เป็นการวิจัยและพัฒนา (Research and Development) แบบกลุ่มเดียววัดก่อน–หลัง มีวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนาและประเมินผลแนวปฏิบัติทางการพยาบาลหญิงตั้งครรภ์ที่มีปัจจัยเสี่ยงต่อภาวะครรภ์เป็นพิษในบริบทโรงพยาบาลชุมชน โดยประยุกต์ใช้กรอบแนวคิด Iowa Model ดำเนินการ 2 ระยะ ได้แก่ (1) การพัฒนาแนวปฏิบัติจากหลักฐานเชิงประจักษ์และบริบทหน่วยงาน (2) การทดลองใช้แนวปฏิบัติ กลุ่มตัวอย่างคือหญิงตั้งครรภ์ที่มารับบริการในคลินิกฝากครรภ์ 12 คน และพยาบาลวิชาชีพที่ให้บริการในคลินิกฝากครรภ์ 6 คน เครื่องมือวิจัย ได้แก่ แบบประเมินความรู้เกี่ยวกับครรภ์เป็นพิษและแบบประเมินพฤติกรรมการดูแลตนเอง วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนาและ paired t-test ผลการศึกษาพบว่า หลังการใช้แนวปฏิบัติ คะแนนความรู้ของหญิงตั้งครรภ์เพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p < .001; Cohen’s d = 1.84) และคะแนนพฤติกรรมการดูแลตนเองเพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญในทุกด้าน (p < .05) พยาบาลผู้ใช้แนวปฏิบัติมีความพึงพอใจและความมั่นใจในการนำไปใช้ในระดับมาก

  แนวปฏิบัติที่พัฒนาขึ้นแสดงความเป็นไปได้ในการนำไปใช้ในบริบทโรงพยาบาลชุมชน และมีศักยภาพในการเสริมสร้างความรู้และพฤติกรรมการดูแลตนเองของหญิงตั้งครรภ์กลุ่มเสี่ยง อย่างไรก็ตาม การศึกษานี้เป็นการศึกษานำร่อง ขนาดตัวอย่างจำกัด และยังไม่ได้ออกแบบเพื่อประเมินผลลัพธ์ทางคลินิก จึงควรมีการศึกษาที่มีกลุ่มตัวอย่างขนาดใหญ่และติดตามต่อเนื่องจนสิ้นสุดการตั้งครรภ์เพื่อประเมินผลต่อการเกิดและความรุนแรงของภาวะครรภ์เป็นพิษ