ผลของโปรแกรมการพัฒนาสมรรถนะอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน ในการดูแลกลุ่มเสี่ยงโรคหลอดเลือดสมองในชุมชน
คำสำคัญ:
การพัฒนา, สมรรถนะ, อาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน, ชุมชนบทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยกึ่งทดลอง แบบสองกลุ่มวัดผลก่อนและหลังการทดลอง โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาผลของโปรแกรมการพัฒนาสมรรถนะอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้านในการดูแลกลุ่มเสี่ยงโรคหลอดเลือดสมองในชุมชน กลุ่มตัวอย่างคือ อาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้านตำบลนากว้าง อำเภอเมือง จังหวัดอุดรธานี จำนวน 60 คน โดยแบ่งเป็นกลุ่มทดลองและกลุ่มควบคุม กลุ่มละ 30 คน เครื่องมือที่ใช้ในการเก็บรวบรวมข้อมูลประกอบด้วย 2 ส่วน ได้แก่ แบบสอบถามข้อมูลทั่วไป และแบบสอบถามเกี่ยวกับสมรรถนะอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติเชิงพรรณนา ได้แก่ การแจกแจงความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน สถิติเชิงอนุมาน Paired t-test และ Independent t-test
ผลการวิจัยพบว่า กลุ่มอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้านที่ได้รับโปรแกรมการพัฒนาสมรรถนะในการดูแลกลุ่มเสี่ยงโรคหลอดเลือดสมองในชุมชน มีระดับสมรรถนะด้านความรู้ ด้านทักษะการให้คำแนะนำ ด้านอัตมโนทัศน์ ด้านคุณลักษณะเฉพาะ และด้านแรงจูงใจ สูงขึ้นกว่าก่อนเข้ารับโปรแกรมอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p < 0.05) นอกจากนั้นเมื่อเปรียบเทียบกับกลุ่มควบคุม พบว่ากลุ่มทดลองมีระดับสมรรถนะทุกด้านสูงกว่ากลุ่มควบคุมที่ไม่ได้รับโปรแกรมการพัฒนาอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p < 0.05)
สรุปได้ว่า โปรแกรมการพัฒนาสมรรถนะอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้านในการดูแลกลุ่มเสี่ยงโรคหลอดเลือดสมองในชุมชน มีประสิทธิผลในการเพิ่มระดับสมรรถนะของอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้านในทุกด้าน ทั้งด้านความรู้ ทักษะการให้คำแนะนำ อัตมโนทัศน์ คุณลักษณะเฉพาะ และแรงจูงใจ ทั้งนี้อาจเนื่องมาจากกระบวนการพัฒนาที่ครอบคลุมทั้งด้านความรู้ ทักษะปฏิบัติ และเจตคติ รวมถึงการส่งเสริมการตระหนักในบทบาทและความสำคัญของอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน
เอกสารอ้างอิง
World Stroke Organization. Global Stroke Fact Sheet 2022. [อินเตอร์เน็ต]. [เข้าถึงเมื่อวันที่ 26 เมษายน 2567] เข้าถึงได้ จาก: https://www.emro.who.int/ health-topics/stroke-cerebrovascular-accident/index.html.
กรมควบคุมโรคไม่ติดต่อ กระทรวงสาธารณสุข. รายงานประจำปี โรคไม่ติดต่อเรื้อรัง พ.ศ. 2564. นนทบุรี: กระทรวงสาธารณสุข; 2564.
สมศักดิ์ เทียมเก่า. สถานการณ์โรคหลอดเลือดสมองในประเทศไทย ช่วงปี พ.ศ. 2563–2565. วารสารควบคุมโรค.2565; 48(3):118–26.
Venketasubramanian, N., Yoon, B. W., Pandian, J., & Navarro, J. C. (2022). Stroke epidemiology in South, East, and South-East Asia: A review. Journal of Stroke, 24(3), 295-313. https://doi.org/10.5853/jos.2022.01578
Spencer LM, Spencer SM. Competence at Work: Models for Superior Performance. New York: John Wiley & Sons; 1993.
บุญชม ศรีสะอาด. การวิจัยเบื้องต้น. กรุงเทพฯ: สุวีริยาสาส์น; 2560.
พวงผกา คำแหงผล, ปิยะดา จันทร์ละเมศ. ผลของโปรแกรมการพัฒนาสมรรถนะของอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้านในการส่งเสริมการดูแลตนเองของผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมอง. วารสารพยาบาลและการดูแลสุขภาพ. 2562; 37(2):112-21.
ประเสริฐ ประสานสุข, และคณะ. ผลของโปรแกรมการพัฒนาศักยภาพแบบมีส่วนร่วมของอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้านในการดูแลโรคหัวใจและหลอดเลือด. วารสารพยาบาลและสุขภาพ. 2558; 33(1):42-51.
นวปัญญา เชียงปิ่ว, วนิดา บัวเชิงเงิน, สุพิมล อึ่งวัฒนะ. ผลของโปรแกรมการพัฒนาสมรรถนะต่อความรู้และความเชื่อมั่นในตนเองของอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้านในการดูแลผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมอง. วารสารพยาบาล. 2561; 45(3):22-33.
น้ำทิพย์ ไพคำนาม, ศรีสุดา ลุนพุฒิ, นงลักษณ์ ทองโคตร. ปัจจัยที่มีผลต่อความสามารถในการดำเนินงานส่งเสริมสุขภาพผู้สูงอายุของอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้านในบริบทชุมชนกึ่งเมือง. วารสารศูนย์อนามัยที่ 7 ขอนแก่น. 2567; 16(2):105-18.
สมศรี เพียรสมัย, จันทร์เอก เศรษฐ กรานุกูล. การพัฒนารูปแบบการเสริมสร้างสมรรถนะของอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้านในการดูแลผู้ป่วยโรคเรื้อรังในชุมชน. วารสารพยาบาลและสุขภาพ. 2563;3 8(3):175-84.
ฉัตรทอง จารุพิสิฐไพบูลย์, นฤมล เปรมาสวัสดิ์, อารีย์รัตน์ เปสูงเนิน, นงณภัทร รุ่งเนย, ผุสดี ด่านกุล. การวิจัยและพัฒนาศักยภาพ อสม.หมอประจำบ้านเพื่อการดูแลสุขภาพกลุ่มเสี่ยงโรคความดันโลหิตสูง จังหวัดชัยนาท. วารสารศูนย์อนามัยที่ 7 ขอนแก่น.2566; 15(3):74-89.
สมเกียรติ อินทะกนก, พุฒิพงศ์ สัตยวงศ์ทิพย์, อรรถวิทย์ สิงห์ศาลาแสง, รชานนท์ ง่วนใจรัก, ชูสง่า สีสันและทองทิพย์ สละวงษ์ลักษณ์. การพัฒนาศักยภาพอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้านใน การจัดการโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง:กรณีศึกษาพื้นที่รับผิดชอบของโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลน้ำชับ อำเภอปักธงชัย จังหวัดนครราชสีมา. วารสารวิชาการ สคร.9.2564; 27(1):56-67.
กิตติพงษ์ สอนล้อม. รูปแบบการป้องกันโรคหลอดเลือดสมองในผู้สูงอายุ: การทบทวนอย่างเป็นระบบ. วารสารศูนย์อนามัยที่ 7 ขอนแก่น.2567; 16(1):145-58.
ฐาวรัตน์ ภู่ทัศนะ. ผลของการพัฒนาทักษะการประเมินอาการโรคหลอดเลือดสมองของอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้านต่อการเข้าถึงระบบบริการ Stroke fast track ในผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมอง. วารสารอนามัยสิ่งแวดล้อม และสุขภาพชุมชน; 9(1):690-98.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
บทความนี้ลงตีพิมพ์ในวารสารศูนย์อนามัยที่ 7 ขอนแก่น ถือเป็นผลงานทางวิชาการหรือวิจัย ผลการวิเคราะห์ตลอดจนข้อเสนอแนะเป็นความเห็นส่วนตัวของผู้เขียน ไม่ใช่ความเห็นของวารสารศูนย์อนามัยที่ 7 ขอนแก่น หรือกองบรรณาธิการแต่อย่างใด ผู้เขียนต้องรับผิดชอบต่อบทความของตนเอง
