ความรอบรู้ด้านสุขภาพและความสัมพันธ์กับพฤติกรรมการป้องกันการตั้งครรภ์ก่อนวัยอันควร นักเรียนหญิงมัธยมศึกษาตอนปลาย จังหวัดนครราชสีมา
คำสำคัญ:
ความรอบรู้ด้านสุขภาพ, พฤติกรรมการป้องกันการตั้งครรภ์, การตั้งครรภ์ก่อนวัยอันควรบทคัดย่อ
การวิจัยเชิงสำรวจนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาความรอบรู้ด้านสุขภาพและความสัมพันธ์กับพฤติกรรมการป้องกันการตั้งครรภ์ก่อนวัยอันควรของนักเรียนหญิงมัธยมศึกษาตอนปลาย จังหวัดนครราชสีมา กลุ่มตัวอย่างจำนวน 1,764 คน จากสถานศึกษาภาครัฐและเอกชน ในปีการศึกษา 2567 รวบรวมข้อมูลระหว่างเดือนพฤษภาคม - สิงหาคม 2567 โดยใช้แบบวัดความรอบรู้ด้านสุขภาพของวัยรุ่นหญิง อายุ 15–21 ปี ของกรมสนับสนุนบริการสุขภาพ วิเคราะห์ข้อมูลด้วย Pearson’s Correlation และสถิติ Independent t-test
ผลการศึกษาพบว่า กลุ่มตัวอย่างมีความรอบรู้ด้านสุขภาพโดยรวมอยู่ในระดับเพียงพอ (ร้อยละ 61.85) มีความรู้ความเข้าใจทางสุขภาพถูกต้องที่สุด (ร้อยละ 48.13) การตัดสินใจเลือกปฏิบัติที่ถูกต้องอยู่ในระดับดีมาก (ร้อยละ 89.74) การเข้าถึงข้อมูลและบริการสุขภาพอยู่ในระดับดีมาก (ร้อยละ 50.40) การสื่อสารเพื่อเพิ่มความเชี่ยวชาญอยู่ในระดับดีมาก (ร้อยละ 55.56) การจัดการเงื่อนไขทางสุขภาพของตนเองอยู่ในระดับดีมาก (ร้อยละ 36.68) และการรู้เท่าทันสื่อและสารสนเทศอยู่ในระดับดีมาก (ร้อยละ 48.87) ความรอบรู้ด้านสุขภาพมีความสัมพันธ์ทางบวกกับพฤติกรรมป้องกันการตั้งครรภ์ก่อนวัยอันควรอย่างมีนัยสําคัญทางสถิติ (r=0.482) และไม่พบความแตกต่างของความรอบรู้ด้านสุขภาพและพฤติกรรมการป้องกันการตั้งครรภ์ก่อนวัยอันควรระหว่างนักเรียนในสถานศึกษาภาครัฐและสถานศึกษาภาคเอกชน การวิจัยนี้ชี้ให้เห็นว่า ความรอบรู้ด้านสุขภาพมีบทบาทสำคัญต่อการส่งเสริมพฤติกรรมการป้องกันการตั้งครรภ์ก่อนวัยอันควร
เอกสารอ้างอิง
World Health Organization. Adolescent pregnancy Geneva WHO; 2023 [Available from: https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/adolescent-pregnancy.
United Nations Population Fund (UNFPA). Motherhood in childhood: Facing the challenge of adolescent pregnancy. State of World Population 2022 New York: UNFPA; 2022.
สำนักอนามัยการเจริญพันธุ์ กรมอนามัย. รายงานสถานการณ์การตั้งครรภ์ในวัยรุ่นระดับประเทศ ปี พ.ศ. 2566. นนทบุรี: กรมอนามัย; 2566.
สำนักงานปลัดกระทรวงสาธารณสุข. รายงานตัวชี้วัดกระทรวง เขตสุขภาพที่ 9 ปีงบประมาณ 2566. นครราชสีมา: สำนักงานเขตสุขภาพที่ 9; 2566.
การเฝ้าระวังอัตราการคลอดมีชีพในหญิงอายุ 15-19 ปี [Internet]. HDC ระบบคลังข้อมูลด้านการแพทย์และสุขภาพ 2566 [cited 8 มกราคม 2567]. Available from: https://hdcservice.moph. go.th/hdc/reports/report.php?cat_id=1ed90bc32310b503b7ca9b32af425ae5&id=eefd31ab993640a98206360a843fbe37#.
Ganchimeg T, Ota E, Morisaki N, Laopaiboon M, Lumbiganon P, Zhang J, et al. Pregnancy and childbirth outcomes among adolescent mothers: a World Health Organization multicountry study. Bjog. 2014;121 Suppl 1:40-8.
กรมอนามัย. ระบบเฝ้าระวังการตั้งครรภ์ในวัยรุ่น (RTPIS). นนทบุรี: กรมอนามัย; 2566.
ชนากานต์ สาริกภูติ. ผลกระทบทางจิตสังคมของการตั้งครรภ์ในวัยรุ่น. วารสารสุขภาพจิตแห่งประเทศไทย. 2562;27(1):33-44.
จันทนา กลิ่นจันทร์. ปัจจัยที่มีผลต่อการตั้งครรภ์ในวัยรุ่นตอนปลาย. วารสารพยาบาลสาธารณสุข. 2564;35(1):19-30.
กระทรวงสาธารณสุข. ยุทธศาสตร์ระดับชาติว่าด้วยการป้องกันและแก้ไขปัญหาการตั้งครรภ์ในวัยรุ่น พ.ศ. 2560–2569. สำนักงานคณะกรรมการสุขภาพแห่งชาติ; 2560.
พระราชบัญญัติป้องกันและแก้ไขปัญหาการตั้งครรภ์ในวัยรุ่น พ.ศ. 2559. ราชกิจจานุเบกษา เล่ม 133 ตอนที่ 61 ก. 31 มีนาคม 2559.
วิรยา บุญรินทร์, กวิสทรารินทร์ คะณะพันธ์. พฤติกรรมการป้องกันการมีเพศสัมพันธ์ก่อนวัยอันควรของนักเรียนระดับชั้นมัธยมศึกษาตอนปลาย กรณีศึกษาในเขตเทศบาลอำเภอกันทรลักษ์ จังหวัดศรีสะเกษ. วารสารวิจัยสาธารณสุขศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏอุบลราชธานี. 2563;9(3):114-24.
พรทิพย์ นามสง่า, ชัยวัฒน์ ศรีสุรางค์. ความรู้และพฤติกรรมการป้องกันการตั้งครรภ์ในวัยรุ่น. วารสารพยาบาลสาธารณสุข. 2562;33(2):45-57.
สมพงษ์ สุขเจริญ, นภัสวรรณ ชาญวิเศษ. ผลของการอบรมทักษะชีวิตต่อการป้องกันการตั้งครรภ์วัยรุ่น. วารสารวิจัยสาธารณสุข. 2561;12(1):12-25.
ณัฐกานต์ วัฒนกุล. การใช้สื่อดิจิทัลและการรู้เท่าทันของวัยรุ่นไทย. วารสารนิเทศศาสตร์. 2564;39(1):89-104.
สุวิมล หงษ์ทอง. การศึกษาพฤติกรรมการใช้ถุงยางอนามัยของวัยรุ่นในเขตเมือง. วารสารสุขศึกษา. 2563;42(2):55-66.
กรมอนามัย. รายงานสถานการณ์สุขภาพวัยรุ่นไทย. กรุงเทพฯ: สำนักอนามัยการเจริญพันธุ์ ;2565.
Nutbeam D. Health literacy as a public health goal: a challenge for contemporary health education and communication strategies into the 21st century. Health Promot Int. 2000;15(3):259-67.
ปรางทิพย์ ศรีสุข, สมชาย จันทร์ดี, วิไลลักษณ์ กาญจนวัฒนา. ความสัมพันธ์ระหว่างความรอบรู้ด้านสุขภาพกับพฤติกรรมสุขภาพของวัยรุ่นในจังหวัดเชียงใหม่. วารสารพยาบาลสาธารณสุข. 2562;31(3):45-56.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
บทความนี้ลงตีพิมพ์ในวารสารศูนย์อนามัยที่ 7 ขอนแก่น ถือเป็นผลงานทางวิชาการหรือวิจัย ผลการวิเคราะห์ตลอดจนข้อเสนอแนะเป็นความเห็นส่วนตัวของผู้เขียน ไม่ใช่ความเห็นของวารสารศูนย์อนามัยที่ 7 ขอนแก่น หรือกองบรรณาธิการแต่อย่างใด ผู้เขียนต้องรับผิดชอบต่อบทความของตนเอง
