การพัฒนารูปแบบการดำเนินงานเพื่อการดูแลระยะยาวด้านสาธารณสุขสำหรับผู้สูงอายุ และผู้ที่มีภาวะพึ่งพิงของผู้จัดการการดูแลผู้สูงอายุ : เขตสุขภาพที่ 7

ผู้แต่ง

  • ปาลิชาติ ชนะหาญ ศูนย์อนามัยที่ 7 ขอนแก่น
  • สดุดี ภูห้องไสย ศูนย์อนามัยที่ 7 ขอนแก่น
  • กัญญา จันทร์พล ศูนย์อนามัยที่ 7 ขอนแก่น
  • กรแก้ว ถิรพงษ์สวัสดิ์ ศูนย์อนามัยที่ 7 ขอนแก่น
  • อโนทัย ฝ้ายขาว ศูนย์อนามัยที่ 7 ขอนแก่น
  • พิสมัย ศรีทำนา สำนักงานสาธารณสุขจังหวัด
  • ปิยมณฑ์ พฤกษชาติ สำนักงานสาธารณสุขจังหวัด
  • อังคณา อึ้งปิติมานะ สำนักงานสาธารณสุขจังหวัด
  • เมทินี เมทนีดล สำนักงานสาธารณสุขจังหวัด
  • เลยนภา โคตรแสนเมือง โรงพยาบาลท่าคันโท จังหวัดกาฬสินธุ์
  • นิศาชล บุบผา มหวิทยาลัยขอนแก่น

คำสำคัญ:

ผู้จัดการการดูแลผู้สูงอายุ, การดูแลสุขภาพผู้สูงอายุ, ผู้ที่มีภาวะพึ่งพิงระยะยาว

บทคัดย่อ

การศึกษาวิจัยครั้งนี้ใช้รูปแบบการวิจัยและพัฒนา (Research and Development) กลุ่มตัวอย่าง คือ ผู้ที่เข้ารับการอบรมผู้จัดการการดูแลผู้สูงอายุเขตสุขภาพที่ 7 ในปีงบประมาณ 2565 จำนวน 100 คน ขนาดกลุ่มตัวอย่างมาจากการคัดเลือกโดยวิธีการแบบเฉพาะเจาะจง (Purposive Sampling) เก็บรวบรวมข้อมูล เชิงปริมาณด้วยแบบสอบถามและข้อมูลเชิงคุณภาพด้วยการสัมภาษณ์ วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนา ได้แก่ จำนวน  ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน ค่าต่ำสุด และ ค่าสูงสุด สถิติเชิงอนุมาน Paired t-test กำหนดระดับนัยสำคัญทางสถิติ ค่า p-value น้อยกว่า 0.05 ผลการศึกษา ส่วนใหญ่เป็นเพศหญิงร้อยละ 94 ส่วนใหญ่จบการศึกษาสูงสุดระดับปริญญาตรีร้อยละ 78 และ รูปแบบการดำเนินงานเพื่อการดูแลระยะยาวด้านสาธารณสุขสำหรับผู้สูงอายุและผู้ที่มีภาวะพึ่งพิงระยะยาวของผู้จัดการการดูแลผู้สูงอายุในเขตสุขภาพที่ 7 ประกอบไปด้วย การวางแผนการดำเนินงาน การเบิกจ่ายงบประมาณ การดำเนินงานการดูแลผู้สูงอายุและผู้ที่มีภาวะพึ่งพิง ติดตามการดำเนินงานและการรายงานผลการดูแลผู้สูงอายุและผู้ที่มีภาวะพึ่งพิง การประเมินประสิทธิผลเปรียบเทียบก่อนและหลังการใช้รูปแบบการดำเนินงานฯ ผลการศึกษาพบว่า ระดับความรู้ของผู้จัดการการดูแลผู้สูงอายุเกี่ยวกับการดำเนินงานด้านการดูแลระยะยาว ค่าเฉลี่ยคะแนนหลังการอบรมเพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p < 0.001) โดยมีผลต่างคะแนนเฉลี่ย 1.82 (SD = 2.40) ด้านทัศนคติและแรงจูงใจของผู้จัดการการดูแลผู้สูงอายุต่อการดำเนินงานด้านการดูแลระยะยาว มีผลต่างคะแนนเฉลี่ย 0.13 (SD = 0.52)  p-value =0.013  และด้านความพร้อมของผู้จัดการการดูแลผู้สูงอายุต่อการดำเนินงานด้านการดูแลระยะยาว มีผลต่างคะแนนเฉลี่ย 0.37 (SD = 0.81) p-value <0.001

เอกสารอ้างอิง

สำนักงานสถิติแห่งชาติ. ผลการสำรวจผู้สูงอายุในประเทศไทย. อินเตอร์เน็ต. 2565 เข้าถึงเมื่อ 2 ตุลาคม 2567. เข้าถึงได้จาก https://www.hiso.or.th/survey.

กรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข. คู่มือแนวทางการฝึกอบรมหลักสูตร Care Manager กระทรวง สาธารณสุข. การสำรวจสุขภาพประชาชนไทยโดยการตรวจร่างกายครั้ง ที่ 5 พ. ศ. 2564. นนทบุรี: สถาบันวิจัยระบบสาธารณสุข. 2565.

กรมอนามัย กระทรวงสาธารสุข.การดำเนินงานตำบลดูแลสุขภาพผู้สูงอายุระยะยาว (Long Term Care ) [อินเตอร์เน็ต]. [เข้าถึงเมื่อ 31 ตุลาคม 2561]. เข้าถึงได้จาก http://eh.anamai.moph.go.th /article/article_20180625164331.pdf

สำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ (สปสช.). คู่มือสนับสนุนการบริหารจัดการระบบบริการดูแลระยะยาวด้านสาธารณสุขสำหรับผู้สูงอายุที่มีภาวะพึ่งพิง ในระบบหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ. 2559.

ข้อมูลโปรแกรม 3C. อินเตอร์เน็ต. เข้าถึงเมื่อวันที่ 31 มกราคม 2565. เข้าถึงได้จาก http://ltc.anamai.moph.go.th.

วรวรรณ ชาญด้วยวิทย์ และยศ วัชระคุปต์. ระบบประกันการดูแลระยะยาว: ระบบที่เหมาะสมกับประเทศไทย. กรุงเทพฯ: วิฑูรย์การปก. 2560.

ปิยวัฒน์ เกตุวงศา. กลไกของชุมชนและองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นในการดูแลครัวเรือน เปราะบาง: กรณีศึกษาครัวเรือนข้ามรุ่น และครัวเรือนที่มีผู้สูงอายุที่อยู่คนเดียว.(รายงานการวิจัย). กรุงเทพฯ: สถาบันวิจัยประชากรและสังคม มหาวิทยาลัยมหิดล. 2561.

ยุทธพล เดชารัตนชาติ และยิ่งศักดิ์ คชโคตร. รูปแบบการดูแลระยะยาวสำหรับผู้สูงอายุที่มีภาวะพึ่งพิง. วารสารวิชาการธรรมทรรศน์. 2565; 22 (3): 64-80.

จิรภา อุตทิพย์. ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับความพร้อมของบุคลากรสาธารณสุขในการดำเนินงานการดูแลผู้สูงอายุระยะยาว ในโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลเครือข่ายอำเภอเมือง จังหวัดยะลา. 2557;91-98.

อัญชิษฐา ศิริคำเพ็ง และภักดี โพธิ์สิงห์. การดูแลผู้สูงอายุระยะยาวที่มีภาวะพึ่งพิงในยุคประเทศไทย 4.0. วารสารวิชาธรรมทรรศน์. 2560; 17 (3): 236-43.

ศิริพันธุ์ สาสัตย์ และถาวร สกุลพาณิชย์. การสังเคราะห์สถานการณ์และข้อเสนอในการพัฒนา และขับเคลื่อนนโยบายของประเด็นสำคัญทางยุทธศาสตร์ประเด็นสุขภาวะกับสังคมสูงวัย. กรุงเทพฯ: สำนักงานคณะกรรมการสุขภาพแห่งชาติ. 2563.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

22-12-2025

รูปแบบการอ้างอิง

1.
ชนะหาญ ป, ภูห้องไสย ส, จันทร์พล ก, ถิรพงษ์สวัสดิ์ ก, ฝ้ายขาว อ, ศรีทำนา พ, พฤกษชาติ ป, อึ้งปิติมานะ อ, เมทนีดล เ, โคตรแสนเมือง เ, บุบผา น. การพัฒนารูปแบบการดำเนินงานเพื่อการดูแลระยะยาวด้านสาธารณสุขสำหรับผู้สูงอายุ และผู้ที่มีภาวะพึ่งพิงของผู้จัดการการดูแลผู้สูงอายุ : เขตสุขภาพที่ 7. วารสารศอ.7 [อินเทอร์เน็ต]. 22 ธันวาคม 2025 [อ้างถึง 14 มกราคม 2026];17(3):175-87. available at: https://he01.tci-thaijo.org/index.php/johpc7/article/view/280857

ฉบับ

ประเภทบทความ

บทความวิจัย