ความสัมพันธ์ระหว่างความรอบรู้ด้านสุขภาพกับพฤติกรรมการสูบบุหรี่ไฟฟ้าของนักศึกษา ในระดับอุดมศึกษา จังหวัดขอนแก่น
คำสำคัญ:
บุหรี่ไฟฟ้า, ความรอบรู้ด้านสุขภาพ, พฤติกรรมการสูบบุหรี่ไฟฟ้าบทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยเชิงบรรยาย มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างความ รอบรู้ด้านสุขภาพกับพฤติกรรมการสูบบุหรี่ไฟฟ้าของนักศึกษาสถาบันอุดมศึกษาแห่งหนึ่ง ในจังหวัด ขอนแก่น ประชากร คือนักศึกษาชั้นปีที่ 1- 4 จำนวน 2,234 คน คำนวณกลุ่มตัวอย่างได้ 106 คน และสุ่มตัวอย่างแบบหลายขั้นตอน เก็บรวบรวมข้อมูลระหว่าง เดือนธันวาคม 2567 - เดือนมกราคม 2568 โดยใช้แบบประเมินความรอบรู้ด้านสุขภาพเรื่องบุหรี่ไฟฟ้าที่ประยุกต์ใช้แนวคิดความรอบรู้ ด้านสุขภาพของนัทบีม และแบบประเมินพฤติกรรมการสูบบุหรี่ไฟฟ้า ผ่านการตรวจสอบคุณภาพ ของเครื่องมือได้ค่าความตรงเชิงเนื้อหา เท่ากับ 0.94 และ 0.72 และค่าสัมประสิทธิ์อัลฟ่า ครอนบราค เท่ากับ 0.92 และ 0.72 ตามลำดับ วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติเชิงพรรณาและวิเคราะห์ ความสัมพันธ์โดยใช้สถิติสัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์แบบเพียร์สัน ผลการศึกษาพบว่า ทักษะการเข้า ถึงข้อมูล มีความสัมพันธ์ทางลบในระดับน้อยกับพฤติกรรมการสูบบุหรี่ไฟฟ้าอย่างมีนัยสำคัญทาง สถิติ (r=-0.24, p=0.02) ข้อเสนอแนะควรส่งเสริมให้นักศึกษามีการเข้าถึงแหล่งข้อมูลที่ถูกต้อง และน่าเชื่อถือ รวมถึงควรจัดกิจกรรมที่ช่วยพัฒนาทักษะการสื่อสารอย่างสร้างสรรค์เรื่องบุหรี่ไฟฟ้า ให้กับนักศึกษา
เอกสารอ้างอิง
สมเด็จ ภิมายกุล และกนกวรรณ คชสีห์. ทัศนคติและพฤติกรรมการบริโภคบุหรี่ ไฟฟ้ากับแนวทางการป้องกันการบริโภค บุหรี่ไฟฟ้าของนักศึกษามหาวิทยาลัยราชภัฏ เชียงใหม่. วารสารวิจัยและพัฒนาระบบ สุขภาพ. 2566;16(3):30-43.
ทิพรัตน์ บุญมา, บุญวัฒน์ สว่างวงศ์ และ วันจักร์ น้อยจันทร์. ทัศนคติของนักศึกษา ต่อการสูบบุหรี่อิเล็กทรอนิกส์ และบุหรี่ มวน. วารสารมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยพะเยา. 2564;9(1) :202-15.
ฉัตรสุมน พฤฒิภิญโญ, วศิน พิพัฒนฉัตร และ Stephen Harmann. ภัยร้าย ซ่อน เร้น บุหรี่ไฟฟ้า (Hidden Dangers of Ecigarette). กรุงเทพฯ: เจริญดีมั่นคงการ พิมพ์; 2562.
กัลยรัตน์ เมธาธีวสุกุล, สุชาติ คำปลิว, สุปราณี ธรฤทธิ์ และอัญชลีพร ศิริ (บรรณาธิการ). รายงานประจำปี 2566. กลุ่มสื่อสารและพัฒนาองค์กร กองงาน คณะกรรมการควบคุมผลิตภัณฑ์ยาสูบ กรมควบคุมโรค.
วงค์ชญพจณ์ พรหมศิลา, พิมพ์พัฒน์ จันทร์ เทียน, พัชรนันท์ รัตนภาค, ชุติมา ปัญญา พินิจนุกูร, ทรงพร จันทรพัฒน์ และ สัมพันธ์ มณีรัตน์. ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับการ จัดการรณรงค์ ลด ละ เลิก บุหรี่ในสถาน ศึกษาของนักศึกษาชายชั้นปีที่ 1 สถาบัน อุดมศึกษาเอกชนแห่งหนึ่ง. วารสารอนามัย สิ่งแวดล้อม. 2566;8(1):109-18.
มูลนิธิรณรงค์เพื่อการไม่สูบบุหรี่. รวมพลัง ภาคีเครือข่ายควบคุมยาสูบ 20 จังหวัด ภาคอีสาน ร่วมประกาศเจตนารมณ์ “คนอีสานไม่เอาบุหรี่ไฟฟ้า”. 2566 [เข้าถึง เมื่อ 23 เมษายน 2567]; เข้าถึงได้จาก http://www. as hthailand .or.th.
พงษ์ศักดิ์ อ้นมอย, อาทิตยา บัวเรือง, ชนุตา พาโพนงาม, ธิรดา จันทร์รุ่งเรือง, นฤมล ลาวน้อย และอัมพวัน บุญรอด. ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับพฤติกรรมการ สูบบุหรี่ไฟฟ้าของเยาวชนจังหวัดอุตรดิตถ์. วารสารวิชาการสาธารณสุข. 2565;31 (2):s197-s205.
Zhang X, Zhang X, Zhang S, Ge L, Xu Y, Yao D, et al. The association between health literacy and e-cigarette use: evidence from Zhejiang, China. Front. Public Health. 2024; 11:1321457. doi: 10.3389/fpubh.2023.1321457.
Clifford J.S., Lu J., Blondino C.T.,Do E.K., Prom-Wormley E.C. . The association between health literacy and tobacco use: results from a nationally reoresentative survey. Journal of community health. 2022;47:63-70.
ธนะวัฒน์ รวมสุก, สุรินธร กลัมพากร, ทัศนีย์ รวิวรกุล, ทัศนีย์ อรรถารส, อารย า ทิพย์วงศ์, นภิสสรา ธีระเนตร และ จิ ราภรณ์ อนุชา. ความสัมพันธ์ระหว่าง ความรอบรู้ทางสุขภาพกับพฤติกรรมการ สูบบุหรี่ของนักศึกษาสถาบันอุดมศึกษา กรุงเทพมหานคร. วารสารพยาบาลทหาร บก. 2565;23(2):357-63.
สุพัตรา เชาว์ไวย, กิตติพงษ์ พลทิพย์, วิรา พร สืบสุนทร, จิรวรรณ ชาประดิษฐ์, ชุมศรี ต้นเกตุ. ความสัมพันธ์ระหว่างความรอบรู้ ด้านสุขภาพกับพฤติกรรมการดูแลตนเอง และคุณภาพชีวิตของผู้ป่วยโรคไตวายเรื้อรัง ระยะที่ 1-2. วารสารการแพทย์โรงพยาบาล ศรีสะเกษ สุรินทร์ บุรีรัมย์. 2566;38(1):11- 20.
รัฐชญา ล่องเซ่ง, เสาวรส ยิ่งวรรณะ และวัลล ยา ธรรมอภิบาล อินทนิน. การพัฒนาเครื่อง วัดวัดความรอบร้ดู้านพฤติกรรมสุขภาพของ ผู้สูงอายุในจังหวัดสงขลา. วารสารครุพิบูล. 2560;4(2):93-111.
อุไร จักษ์ตรีมงคล. การพัฒนาแบบประเมิน ออนไลน์ความรอบรู้ด้านสุขภาพเรื่องบุหรี่ สำหรับเยาวชน. The Thai Journal of Public Health. 2565;52(1):44-56.
Fagerstrom K-O, & Schneider NG, Measuring nicotine dependence: A review of the Fagerstrom Tolerance Questionnaire. Journal of Behavioral Medicine. 1989;12(2):159-82.
เมธชนนท์ ประจวบลาภ, ชนกนารถ บุญ วัฒนะกุล, เจษฎากร อังกูลพัฒนาสุข, ฐาณิษา สุขเกษม. รายงานวิจัยฉบับสมบูรณ์: แนวทางการพัฒนาสื่อการเรียนรู้เพื่อสร้าง ความรอบรู้ด้านสุขภาพเกี่ยวกับผลิตภัณฑ์ ยาสูบของเด็กและเยาวชนในระบบการ ศึกษาและการศึกษานอกระบบ. กรุงเทพฯ: สถาบันยุวทัศน์แห่งประเทศไทย; 2566.
กมลภู ถนอมสัตย์, พนิตนันท์ แซ่ลิ้มและ พุทธพร อ่อนคำสี. ปัจจัยที่สัมพันธ์กับ พฤติกรรมการใช้บุหรี่ไฟฟ้าของนักศึกษา มหาวิทยาลัยราชภัฏนครปฐม. วารสาร พยาบาลตำรวจและวิททยาศาสตร์สุขภาพ. 2567; 16(1):81-90.
Marx JM, Miller A, Locke J, & Frazier E. Perception of cigarettes and e- cigarettes: Does health literacy matter? Journal of American College Health. Advance online publication. 2021;https://doi.org/10.1080/ 07448481. 2021.1979008.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
บทความนี้ลงตีพิมพ์ในวารสารศูนย์อนามัยที่ 7 ขอนแก่น ถือเป็นผลงานทางวิชาการหรือวิจัย ผลการวิเคราะห์ตลอดจนข้อเสนอแนะเป็นความเห็นส่วนตัวของผู้เขียน ไม่ใช่ความเห็นของวารสารศูนย์อนามัยที่ 7 ขอนแก่น หรือกองบรรณาธิการแต่อย่างใด ผู้เขียนต้องรับผิดชอบต่อบทความของตนเอง
