ผลของโปรแกรมการดูแลระยะเปลี่ยนผ่านจากโรงพยาบาลสู่บ้านต่อพฤติกรรมการดูแลตนเอง คุณภาพชีวิตและการกลับมารับการรักษาซ้ำใน 28 วัน ในผู้ป่วยโรคปอดอุดกั้นเรื้อรัง: การทดลองแบบสุ่มมีกลุ่มควบคุม
คำสำคัญ:
โรคปอดอุดกั้นเรื้อรัง, การดูแลระยะเปลี่ยนผ่าน , พฤติกรรมการดูแลตนเอง , คุณภาพชีวิต , การกลับมารักษาซ้ำบทคัดย่อ
การวิจัยทดลองแบบสุ่มที่มีกลุ่มควบคุม เพื่อศึกษาผลของโปรแกรมการดูแลระยะเปลี่ยนผ่านจากโรงพยาบาลสู่บ้านต่อพฤติกรรมการดูแลตนเอง คุณภาพชีวิตและการกลับมารับการรักษาซ้ำใน 28 วัน ในผู้ป่วยโรคปอดอุดกั้นเรื้อรังที่มีอาการกำเริบ โรงพยาบาลศรีสะเกษ กลุ่มตัวอย่าง 62 คน สุ่มอย่างง่ายเข้ากลุ่มทดลองและกลุ่มควบคุม กลุ่มละ 31 คน กลุ่มทดลองได้รับโปรแกรมการดูแลระยะเปลี่ยนผ่านจากโรงพยาบาลสู่บ้าน 12 สัปดาห์ คือ ระยะที่ 1 ขณะรักษาตัวในโรงพยาบาล ให้ความรู้และฝึกทักษะกับผู้ป่วยและญาติด้วยภาษาถิ่น และระยะที่ 2 ดูแลต่อเนื่องที่บ้าน เก็บรวบรวมข้อมูลด้วย แบบสอบถามข้อมูลส่วนบุคคลแบบประเมินพฤติกรรมการดูแลสุขภาพตนเอง และแบบวัดคุณภาพชีวิต มีค่าสัมประสิทธิ์แอลฟาของครอนบาคเท่ากับ 0.73 ทั้งสองฉบับและข้อมูลการกลับมารักษาซ้ำในโรงพยาบาล วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติพรรณนา Independent t – test และ One way Repeated Measures ANOVA
ผลการศึกษา พบว่า กลุ่มทดลองมีคะแนนพฤติกรรมการดูแลตนเอง สูงกว่ากลุ่มควบคุมอย่างมีนัยสำคัญ p < .001 คะแนนคุณภาพชีวิตกลุ่มทดลองมีความแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ โดยสัปดาห์ที่ 4 และระยะสิ้นสุด (สัปดาห์ที่ 12) สูงกว่าครั้งแรก (ภายใน 24 ชั่วโมงหลังอาการคงที่) สำหรับการกลับมารับการรักษาซ้ำ 28 วัน กลุ่มควบคุมมีจำนวน 5 คน (ร้อยละ 16.13) กลุ่มทดลองมีจำนวน 2 คน (ร้อยละ 6.45) ดังนั้น โปรแกรมการดูแลระยะเปลี่ยนผ่านจากโรงพยาบาลสู่บ้าน สามารถนำไปใช้ในการดูแลผู้ป่วยโรคปอดอุดกั้นเรื้อรังที่เข้ารักษาในโรงพยาบาลเพื่อส่งเสริมพฤติกรรม ลดอาการกำเริบและเพิ่มคุณภาพชีวิตได้
Downloads
เอกสารอ้างอิง
World Health Organization. Chronic respiratory diseases: more than 80 million affected and many more undiagnosed, warns new WHO and European Respiratory Society report. [internet]. 2025 [cited 2025 Sep 26]. Available from: https://www.who.int/europe/news/item/12-06-2025-chronic-respiratory-diseases--more-than-80-million-affected-and-many-more-undiagnosed--warns-new-who-and-european-respiratory-society-report.
World Health Organization. Chronic respiratory diseases in WHO South-East Asia: burden, risk factors and services for prevention and management [internet]. New Delhi: WHO Regional Office for South-East Asia; 2025 [cited 2025 Sep 26]. Available from: https://www.knowledge-action-portal.com/en/content/chronic-respiratory-diseases-who-south-east-asia-burden-risk-factors-and-services
Strategic Planning Division, Office of the Permanent Secretary, Ministry of Public Health. Guidelines for COPD patient care. Nonthaburi: Office of the Permanent Secretary, Ministry of Public Health; 2025. (in Thai)
Thoracic Society of Thailand under Royal Patronage. Guidelines for diagnosis and management of chronic obstructive pulmonary disease. Bangkok: Thoracic Society of Thailand; 2017. (in Thai)
Saha SK, Chandra A, Paria TK, Hati A. COPD: A case-based approach to the clinician in light of GOLD 2021. Journal of the Indian Medical Association. 2021;119(6):50–5.
Baker E, Fatoye F. Patient perceived impact of nurse led self management interventions for COPD: A systematic review of qualitative research. International Journal of Nursing Studies. 2019;91:22–34. doi: 10.1016/j.ijnurstu.2018.11.002
Alqahtani JS, Oyelade T, Aldhahir AM, Alghamdi SM, Almehmadi M, Alqahtani AS, et al. Prevalence, severity and mortality associated with COPD and smoking in patients with COVID 19: A rapid systematic review and meta analysis. Public Library of Science One. 2020;15(5):e0233147. doi: 10.1371/journal.pone.0233147
Kong CW, Wilkinson TMA. Predicting and preventing hospital readmission for exacerbations of COPD. European Respiratory Society Open Research. 2020;6(2):1-13. doi:10.1183/23120541.
Roman-Rodriguez M, Kaplan A. GOLD 2021 Strategy Report: Implications for Asthma-COPD Overlap. International Journal of Chronic Obstructive Pulmonary Disease. 2021;16:1709-15. doi: 10.2147/COPD.S300902.
Portillo EC, Wilcox A, Seckel E, Margolis A, Montgomery J, Balasubramanian P, et al. Reducing COPD readmission rates: Using a COPD care service during care transitions. [internet]. Federal Practitioner. 2018 [cited 2024 Jan 20]. Available from: https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC6366592/
Halpin DMG, Singh D. What’s new in the 2025 GOLD report. Jornal Brasileiro de Pneumologia. 2025;51(1):e20240412. doi: 10.36416/1806-3756/e20240412
Michas M, Deuchar L, Leigh R, Bhutani M, Rowe BH, Stickland MK, Ospina MB; COPD PRIHS-2 Group. Factors influencing the implementation and uptake of a discharge care bundle for patients with acute exacerbation of chronic obstructive pulmonary disease: A qualitative focus group study. Implementation Science Communications. 2020;3(1):1-12. doi: 10.1186/s43058-020-00017-5.
Naylor M, Keating SA. Transitional care: Moving patients from one care setting to another. American Journal of Nursing. 2008;108(9):58–63. doi: 10.1097/01.NAJ.0000336420.34946.3a
Benetti A, Fiorelli EM, Grassi D, Montano N. A Proposed checklist for optimizing COPD patient discharge processes in Italian internal medicine wards. International Journal of Chronic Obstructive Pulmonary Disease. 2026;21:571480. doi: 10.2147/COPD.S571480.
Aboumatar HJ, Naqibuddin M, Chung S, Chaudhry H, Kim SW, Saunders J, et al. Effect of a program combining transitional care and long term self management support on outcomes of hospitalized patients with chronic obstructive pulmonary disease: A randomized clinical trial. Journal of the American Medical Association. 2018;320(22):2335–43. doi: 10.1001/jama.2018.17933
Aboumatar HJ, Naqibuddin M, Chung S, Chaudhry H, Kim SW, Saunders J, et al. Effect of a hospital initiated program combining transitional care and long term self management support on outcomes of patients hospitalized with chronic obstructive pulmonary disease: A randomized clinical trial. Journal of the American Medical Association. 2019;322(14):1371–80. doi: 10.1001/jama.2019.11982
Danyuthasilpe C, Promjang B. The effects of a self-management program on lung function and dyspnea among patients with chronic obstructive pulmonary disease, Sawankhalok district, Sukhothai Province. Nursing Journal CMU. 2023;50(1):127-42. (in Thai)
Sonpanya U, Domthong P, Piyasawetkul W, Ruangsuksud P, Taiwoung A. The effect of self-management program on pulmonary function in chronic obstructive pulmonary disease Khon Kaen Hospital. Academic Journal of Nursing and Health Sciences. 2023;3(2):114-26. (in Thai)
Punasee S, Taiwong A, Juntakam S, Dana K, Anseekaew P. The effects of a self-management program combined with social support from family on dyspnea management ability and clinical outcomes in readmitted patients with chronic obstructive pulmonary disease. Journal of Nursing and Therapeutic Care. 2025;43(2):e278840. (in Thai)
Worawichianwong S, Siripitayakunkit A, Kanogsunthornrat N. Effect of promoting self care ability program on knowledge and self-care behavior of chronic obstructive pulmonary disease patients with recurrent acute exacerbation. Journal of The Royal Thai Army Nurses. 2021;22(1):226-34. (in Thai)
Tadsuan J, Wattanakitkrileart D, Sriprasong S. The effectiveness of COPD management program via smartphone applications on clinical status in patients with chronic obstructive pulmonary disease. Nursing Science Journal of Thailand. 2021;39(3):17-32. (in Thai)
Jehloh L, Songwathana P, Kitrungrote L. Transitional care based e-health program for older Muslim Thai adults with chronic obstructive pulmonary disease after hospital discharge: A feasibility study. Pacific Rim International Journal of Nursing Research. 2024;28(1):103–15. doi: 10.60099/prijnr.2024.264962.
Changpean S, Muddee B. The effectiveness of self-management programs on the severity of dyspnea in patients with chronic obstructive pulmonary disease: A systematic review and meta-analysis. Nursing Journal CMU. 2025;52(1):147-66. (in Thai)
Liu M, Zhang Y, Li D-D, Sun J. Transitional care interventions to reduce readmission in patients with chronic obstructive pulmonary disease: A meta-analysis of randomized controlled trials. Chinese Nursing Research. 2017;4(2):84-91. doi: 10.1016/j.cnre.2017.06.004.
Ministry of Public Health. Value-based Healthcare policy on chronic obstructive pulmonary disease and asthma. [Internet]. 2024 [cited 2024 May 24], Available from: https://www.hfocus.org/ content/2024/05/30555 (in Thai)
Health Data Center, Ministry of Public Health. COPD acute exacerbation rate of Health Region 10. [Internet]. 2026 [cited 2026 May 24]. Available from: https://hdc.moph.go.th/center/ public/ standard-report-detail/8dc31d2079e509de188a3b0117459379?subcatalogId=67473ea582306d345 ce1bb44b06ba2e9 (in Thai)
Jo HS, Jeong S, Kim WJ, Park S, Yu SA. Development of a transitional care model program for patients with pneumonia, asthma, and chronic obstructive pulmonary disease: In-depth Interviews with Readmitted Patients. Journal of Korean Medical Science. 2020;35(42):e352. doi: 10.3346/jkms.2020.35.e352.
Ridwan ES, Hadi H, Wu YL, Tsai PS. Effects of transitional care on hospital readmission and mortality rate in subjects with COPD: A systematic review and meta analysis. Respiratory Care. 2019;64(9):1146–56. doi: 10.4187/respcare.06959
Brooke P, Bullock R. Validity of a 6 item cognitive impairment test with a view to primary care usage. International Journal of Geriatric Psychiatry. 1999;14(11):936–40. doi: 10.1002/(SICI)1099-1166(199911)14:11<936::AID-GPS991>3.0.CO;2-
Aree-Ue S, Youngcharoen P. The 6 item cognitive function test- Thai version: Psychometric property testing. Nursing Research and Innovation Journal. 2020;26(2):188-202.
Jones PW, Quirk FH, Baveystock CM, Littlejohns P. A self-complete measure of health status for chronic airflow limitation: The St. George's Respiratory Questionnaire. American Journal of Respiratory and Critical Care Medicine. 1992;145(6):1321–7. doi: 10.1164/ajrccm/145.6.1321
Fletcher CM, Elmes PC, Fairbairn AS, Wood CH. The significance of respiratory symptoms and the diagnosis of chronic bronchitis in a working population. British Medical Journal. 1959;2(5147):257–66. doi: 10.1136/bmj.2.5147.257
Park Y, Kim WJ, Han SS, Heo YJ, Moon DH, Kwon O, et al. Effect of hospital to home transitional care for COPD on patient centered outcomes. Respiratory Care. 2025;70(1):81–91. doi: 10.1089/respcare.11924
Liou HL, Huang YT, Lai ZY, Tsou YY, Tsai YC, Yu HH, et al. Improving self-care efficacy and quality of life with a self-management program among patients with chronic obstructive pulmonary disease: A quasi-experimental study. Journal of Nursing and Health Sciences. 2020;22(3):629–38. doi: 10.1111/nhs.12769
Wang LH, Zhao Y, Chen LY, Zhang L, Zhang YM. The effect of a nurse-led self-management program on outcomes of patients with chronic obstructive pulmonary disease: A randomized controlled trial. Clinical Respiratory Journal. 2020;14(2):148–57. doi: 10.1111/crj.13119
Aboumatar H, Wise RA, Naqibuddin M, Brigham EP, Collins MB, Awad M, et al. Effects of transitional care after hospital discharge in patients with chronic obstructive pulmonary disease: An updated systematic review and meta-analysis. International Journal of Environmental Research and Public Health. 2023;20(11):6053. doi: 10.3390/ijerph20116053
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 วารสารการพยาบาลและการดูแลสุขภาพ
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
