ภาวะโภชนาการและปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับภาวะโภชนาการในทารกอายุแรกเกิดถึง 2 ปี ที่ปากแหว่งเพดานโหว่ในสาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนลาว

บทคัดย่อ

การศึกษาครั้งนี้เป็นการวิจัยพรรณนา มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษา 1) สถานการณ์โภชนาการในทารกแรกเกิดถึง 2 ปี ที่มีภาวะปากแหว่งเพดานโหว่และ 2) ปัจจัยที่มีผลต่อภาวะโภชนาการทารกแรกเกิดถึง 2 ปี ที่มีภาวะปากแหว่งเพดานโหว่ ณ โรงพยาบาลมะโหสด ในสาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนลาว (สปป. ลาว) ตามกรอบแนวคิดการส่งเสริมสุขภาพโดยเพนเดอร์ กลุ่มตัวอย่างเป็นพ่อแม่และทารกที่มีอายุแรกเกิดถึง 2 ปี ที่มีภาวะปากแหว่งเพดานโหว่ เก็บรวบรวมข้อมูล จำนวน 57 คู่ ศึกษาระหว่างเดือนพฤจิกายน ถึง เดือนธันวาคม พ.ศ. 2568 ใช้แบบสอบถามข้อมูลสุขภาพด้านความรู้และพฤติกรรมการเลี้ยงดูของพ่อแม่ที่มีทารกปากแหว่งเพดานโหว่สำหรับพ่อแม่ตามช่วงอายุทารกซึ่งผู้วิจัยพัฒนาขึ้นและแบบบันทึกข้อมูลการเจริญเติบโต แบบสอบถามผ่านการตรวจสอบความตรงเชิงเนื้อหา ได้ค่าความเที่ยงโดยใช้สูตรสัมประสิทธิ์แอลฟา (Coefficient – α) ได้ค่าความเชื่อมั่นทารกอายุแรกเกิดถึง 6 เดือนเท่ากับ 0.86 ทารกอายุ 7-12 เดือนเท่ากับ 0.78 เด็กอายุ 13-18 เดือน และเด็กอายุ 19 - 24 เดือนเท่ากับ 0.75 โดยมีการแปลและแปลย้อนโดยผู้เชี่ยวชาญภาษาไทย-ลาว-ไทยอย่างอิสระต่อกัน วิเคราะห์ข้อมูล  ด้วยสถิติพรรณนา จำนวน ร้อยละ ค่าสูงสุด ค่าต่ำสุด ค่าเฉลี่ย วิเคราะห์ความสัมพันธ์ระหว่างตัวแปรที่ศึกษาด้านปัจจัยส่วนบุคคลด้วยการใช้สถิติ Fisher’s exact test และ วิเคราะห์ความสัมพันธ์ระหว่างตัวแปรที่ศึกษาด้านความรู้พฤติกรรม ฯ ใช้สถิติสหสัมพันธ์ของเพียร์สัน

ผลการศึกษาพบว่าทารกปากแหว่งเพดานโหว่มีภาวะทุพโภชนาการสูงส่วนใหญ่มีภาวะน้ำหนักน้อยและเตี้ยมากกว่า ร้อยละ 84.20 ปัจจัยส่วนบุคคลผลตรวจสอบไม่พบว่ามีความสัมพันธ์อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติกับภาวะโภชนาการ อย่างไรก็ตาม สภาวะทางการแพทย์ของทารกเป็นปัจจัยที่มีความสัมพันธ์อย่างมีนัยสำคัญ ในทางตรงกันข้ามส่วนปัจจัยที่เกี่ยวข้องกับผู้ดูแล รวมถึงความรู้และพฤติกรรมการดูแล ไม่พบว่ามีความสัมพันธ์อย่างมีนัยสำคัญกับภาวะโภชนาการ ข้อเสนอเพื่อให้มีแนวทางการส่งเสริมและติดตามโภชนาการในการพยาบาลในเด็กที่มีภาวะพิการกำเนิด โดยเน้นแนวทางแบบองค์รวมและสหสาขาวิชาชีพ