ผลของโปรแกรมเพศศึกษาตามแนวคิดทักษะชีวิตต่อความรู้ ทัศนคติ พฤติกรรม ทักษะ การตัดสินใจและการแก้ปัญหาของนักเรียนมัธยมศึกษาตอนต้น จังหวัดเพชรบูรณ์

บทคัดย่อ

การวิจัยกึ่งทดลองแบบสองกลุ่มวัดก่อนและหลังทดลองนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาผลของการจัดโปรแกรมเพศศึกษาตามแนวคิดทักษะชีวิตต่อพฤติกรรมป้องกันการตั้งครรภ์ก่อนวัยอันควรของนักเรียนระดับชั้นมัธยมศึกษาตอนต้น จังหวัดเพชรบูรณ์ โดยเปรียบเทียบค่าเฉลี่ยของคะแนนพฤติกรรมป้องกันการตั้งครรภ์หลังทดลองระหว่างกลุ่มทดลองและกลุ่มควบคุม และเปรียบเทียบค่าเฉลี่ยของคะแนนพฤติกรรมป้องกันการตั้งครรภ์ภายในกลุ่มระหว่างก่อนกับหลังทดลองของกลุ่มทดลองและกลุ่มควบคุมกลุ่มตัวอย่าง 140 คน ได้มาจากการเลือกแบบเจาะจงคัดเลือกโรงเรียน 2 แห่งและการสุ่มอย่างง่ายจากบัญชีรายชื่อของแต่ละโรงเรียนเข้าสู่กลุ่มทดลอง จำนวน 70 คน และกลุ่มควบคุมจำนวน 70 คน ผู้วิจัยได้ดำเนินการเก็บรวบรวมข้อมูลในระหว่างเดือนกันยายนถึงเดือนพฤศจิกายน พ.ศ. 2568 โดยกลุ่มทดลองได้รับกิจกรรมเพศศึกษาตามแนวคิดทักษะชีวิต ส่วนกลุ่มควบคุมได้รับการเรียนการสอนตามปกติ เครื่องมือวิจัยประกอบด้วยแบบสอบถาม 6 ส่วนครอบคลุมความรู้ ทัศนคติ พฤติกรรม ทักษะ การตัดสินใจ และทักษะการแก้ปัญหา เครื่องมือนี้มีค่าดัชนีความตรงตามเนื้อหา 0.94-1.00 วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติอนุมาน (ที-เทส)

ผลการวิจัยพบว่า หลังการทดลองกลุ่มทดลองมีค่าเฉลี่ยคะแนนความรู้ ทัศนคติ พฤติกรรมป้องกันการตั้งครรภ์ รวมถึงทักษะการตัดสินใจและการแก้ปัญหาสูงกว่ากลุ่มควบคุมอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p < .001) และเมื่อเปรียบเทียบภายในกลุ่มพบว่า กลุ่มทดลองมีคะแนนหลังทดลองสูงกว่าก่อนทดลองอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติทั้งด้านความรู้ (t= 0.94) ทัศนคติ (t= 1.61) การปฏิบัติ (t= 2.76) ทักษะการตัดสินใจ (t= 2.65) และทักษะการแก้ปัญหา (t= 0.66) การจัดกิจกรรมเพศศึกษาที่บูรณาการทักษะชีวิตช่วยพัฒนาความรู้ ความตระหนัก ความสามารถในการคิดวิเคราะห์ ตัดสินใจ ปฏิเสธ และแก้ปัญหา นำไปสู่พฤติกรรมป้องกัน  การตั้งครรภ์ก่อนวัยอันควรที่เหมาะสมมากขึ้น พยาบาลควรมีบทบาทในการจัดกิจกรรมเพศศึกษาที่บูรณาการทักษะชีวิต เพื่อเสริมสร้างทักษะการตัดสินใจและพฤติกรรมป้องกันการตั้งครรภ์ก่อนวัยอันควร ทั้งนี้ควรประสานความร่วมมือกับสถานศึกษาและชุมชน เพื่อส่งเสริมสุขภาวะทางเพศอย่างเหมาะสมและยั่งยืน