มุมมองแพทย์ประคับประคองต่อการวางแผนดูแลล่วงหน้า: ปัจจัยที่มีผลและองค์ประกอบเครื่องมือที่จำเป็น
คำสำคัญ:
การวางแผนการดูแลล่วงหน้า, การดูแลแบบประคับประคอง, แพทย์ผู้ชำนาญการดูแลแบบประคับประคองบทคัดย่อ
การวิจัยเชิงคุณภาพนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาประสบการณ์และทำความเข้าใจปัจจัยที่มีผลต่อการตัดสินใจวางแผนการวางแผนการดูแลล่วงหน้า และระบุองค์ประกอบที่สำคัญของแบบฟอร์มการวางแผนการดูแลล่วงหน้า จากมุมมองแพทย์ผู้ชำนาญการด้านการดูแลผู้ป่วยประคับประคอง 12 ท่าน ซึ่งได้รับประกาศนียบัตรในวิชาชีพเวชกรรมด้านเวชศาสตร์ครอบครัว การบริบาลแบบประคับประคอง และมีประสบการณ์การดูแลผู้ป่วยประคับประคองอย่างน้อย 2 ปี ได้รับการเลือกแบบเฉพาะเจาะจง โดยการสัมภาษณ์เชิงลึก 45-60 นาที ระหว่างเดือนกันยายน พ.ศ. 2567 ถึง เดือนพฤษภาคม พ.ศ. 2568 โดยใช้แบบสัมภาษณ์กึ่งโครงสร้างซึ่งพัฒนาจากการทบทวนวรรณกรรม และผ่านการตรวจสอบและแก้ไขโดยผู้ทรงคุณวุฒิ 3 ท่าน มีค่าดัชนี ความสอดคล้องระหว่างคำถามกับวัตถุประสงค์ เท่ากับ 1 นำมาวิเคราะห์ข้อมูลผ่านการวิเคราะห์แก่นสาระ
ผลการศึกษาพบว่าปัจจัยที่ส่งผลทั้งในด้านปัจจัยที่สนับสนุนและปัจจัยที่เป็นอุปสรรคต่อการตัดสินวางแผนดูแลล่วงหน้าผ่านมุมมองผู้ชำนาญการมีประเด็นหลัก 4 ประเด็นได้แก่ 1) ความรู้และการเข้าถึงข้อมูล 2) อิสระในการตัดสินใจของบุคคล 3) อุปสรรคด้านความเชื่อและวัฒนธรรม 4) ความพร้อมของระบบสุขภาพ นอกจากนี้ในด้านของการพัฒนาเครื่องมือการดูแลล่วงหน้าจากมุมมองของผู้ชำนาญการสามารถแบ่งองค์ประกอบของแบบฟอร์มการบันทึกการวางแผนดูแลล่วงหน้าเป็น 2 กลุ่มใหญ่ 1) องค์ประกอบสำคัญที่ต้องมีเพื่อความสมบูรณ์ ได้แก่ เป้าหมายและการตัดสินใจเกี่ยวกับหัตถการกู้ชีพ รวมถึงผู้ตัดสินใจแทน 2) องค์ประกอบที่ควรมีเพื่อการวางแผนที่มีประสิทธิภาพมากขึ้น ได้แก่ ความต้องการด้านจิตวิญญาณ การรับรู้ด้านตัวโรคและ ความต้องการการดูแลทางกาย การสื่อสารกับครอบครัว รวมถึงปัจจัยทางด้านสังคมที่เกี่ยวข้อง ผลการศึกษานี้สามารถใช้เป็นแนวทางให้บุคลากรทางการแพทย์เข้าใจปัจจัยที่มีผลต่อการตัดสินใจวางแผนดูแลสุขภาพล่วงหน้า และเริ่มต้นสนทนาเพื่อวางแผนดูแลล่วงหน้าแก่ผู้ป่วยประคับประคองได้อย่างเหมาะสม ทั้งยังสามารถนำไปพัฒนาแบบฟอร์มการวางแผนดูแลล่วงหน้าตามองค์ประกอบที่ผู้ชำนาญการแนะนำเพื่อการวางแผนดูแลล่วงหน้าร่วมกับผู้ป่วยและครอบครัวโดยคำนึงถึงปัจจัยที่ส่งผลต่อการตัดสินใจของผู้ป่วยและประเด็นสำคัญที่ควรได้รับการพูดคุยเพื่อวางแผนดูแลสุขภาพล่วงหน้า
Downloads
เอกสารอ้างอิง
Pairojkul S, Thongkhamcharoen R, Raksasataya A, Sorasit C, Nakawiro P, Sudsa S, et al. Integration of specialist palliative care into tertiary hospitals: A multicenter point prevalence survey from Thailand. Palliative Medicine Report. 2021;2(1):272-79. doi:10.1089/pmr.2021.0029.
Sommaichaia T, Pongpan O, Klai-Thong C, Asanalegha N, Rueangkitwattanakorn N, Sungruam S, et al. Palliative and end-of-life care manual (for healthcare professionals). 1st ed. Bangkok: Printing Office, War Veterans Organization of Thailand under the Royal Patronage; 2020. (in Thai)
National Health Commission Office of Thailand. Living will. Nonthaburi: National Health Commission Office of Thailand; 2016. (in Thai)
Regulation on criteria and procedures for making a living will refusing health services that only prolong life at the terminal stage or end suffering from illness. Royal Thai Government Gazette. 2010;127(65A):18-22. (in Thai)
Poveda-Moral S, de la Casa PJ, Sánchez-Valero P, Pomares-Quintana N, Vicente-García M, Falcó-Pegueroles A. Association between knowledge and attitudes towards advance directives among health professionals. BMC Medical Ethics. 2021;18(12):6344. doi:10.3390/ijerph18126344.
Purithamchot P. Attitudes toward living wills and factors influencing the decision to make a living will among patients at Borabue Hospital. Journal of Academic Office of Mahasarakham Provincial Public Health. 2017;1:39-50. (in Thai)
Briedé S, Brandwijk ON, van Charldorp TC, Kaasjager HAH. A patient’s perspective on care decisions: A qualitative interview study. BMC Health Services Research. 2023;23(1):1335. doi:10.1186/s12913-023-10342-9.
Phenwan T, Srisuwan P, Tienthavorn T. Living will awareness and collective trust between physicians, cancer patients and caregivers: A qualitative study. Journal of Palliative Care and Medicine. 2015;5:205. doi:10.4172/2165-7386.1000205.
Wongsprasertsuk C, Pramuanwongtheera T. Attitudes toward making a living will at the end of life. Journal of Medicine Health Science. 2018;25:81-94. (in Thai)
Pipattanawong W. Factors related to decision-making on advance directives regarding end-of-life care. Bangkok: Chulalongkorn University; 2017. (in Thai)
Kangwansura R, Thianthaworn T, Srisuwan P, Kasakomon K. Factors influencing awareness of living wills among elderly patients. Journal of Primary Care and Family Medicine. 2022;1:33-44. (in Thai)
National Health Commission Office of Thailand. Thai living will [Internet]. Bangkok: National Health Commission Office of Thailand; 2007 [cited 2024 Apr 13]. Available from: https://www.nationalhealth.or.th/sites/default/files/upload_files/form024_livingwill.pdf (in Thai)
Baojai [Internet]. Bangkok: Peaceful Death; 2022 [cited 2024 Apr 13]. Available from: https://baojai.co/
Ajzen I. The theory of planned behavior.Organizational Behavior and Human Decision Processes. 1991; 50:179–211.
Sudore R, Lum H, You J, Hanson L, Meier D, Pantilat S, et al. Defining advance care planning for adults: A consensus definition from a multidisciplinary delphi panel. Journal of Pain and Symptom Management. 2017;53:821–32. (in Thai)
Hennink M, Kaiser BN. Sample sizes for saturation in qualitative research: A systematic review of empirical tests. Social Science and Medicine. 2022;292:114523. doi:10.1016/j.socscimed.2021.114523
Glaser BG, Strauss AL. The discovery of grounded theory: Strategies for qualitative research. Chicago: Aldine; 1967.
Yoddanern-Attick B, Tangchonthip K. Qualitative data analysis: Data management, interpretation, and meaning-making. Nakhon Pathom: Population and Social Research Institute, Mahidol University; 2009. (in Thai)
Lincoln YS, Guba EG. Naturalistic inquiry. Beverly Hills, CA: Sage Publications; 1985.
Hfocus.org: In-depth health system [Internet]. Bangkok: Thai Public Health Innovation Foundation; 2015 [cited 2025 Jun 19]. Available from: https://www.hfocus.org/content/2023/12/29383 (in Thai)
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 วารสารการพยาบาลและการดูแลสุขภาพ

อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.