การพัฒนาแนวปฏิบัติเพื่อป้องกันความคลาดเคลื่อนทางยาภายในหน่วยงานวิสัญญี โรงพยาบาลหนองคาย

บทคัดย่อ

การวิจัยเชิงปฏิบัติการ เพื่อพัฒนาและศึกษาผลของการใช้แนวปฏิบัติเพื่อป้องกันความคลาดเคลื่อนทางยาภายในหน่วยงานวิสัญญี โรงพยาบาลหนองคาย แบ่งเป็น 3 ระยะ คือ 1) ระยะเตรียมการ 2) ระยะปฏิบัติการ มี 4 ขั้นตอน คือ การวางแผน การปฏิบัติการสังเกตการณ์ และสะท้อนกลับ รวม 2 วงรอบ และ 3) ระยะประเมินผล กลุ่มตัวอย่างคัดเลือกแบบเฉพาะเจาะจง ประกอบด้วยวิสัญญีแพทย์และวิสัญญีพยาบาล 16 คน และผู้ป่วยที่ได้รับการระงับความรู้สึก จำนวน 4,110 ราย แบ่งเป็นกลุ่มก่อนใช้ 2,020 ราย และกลุ่มหลังใช้แนวปฏิบัติ 2,090 ราย เครื่องมือวิจัย ได้แก่ แนวปฏิบัติที่พัฒนาขึ้น ผ่านการตรวจสอบคุณภาพค่าความเที่ยงตรงเชิงเนื้อหา เท่ากับ 0.88 แบบประเมินความเป็นไปได้ในการใช้แนวปฏิบัติ และแบบสอบถามความพึงพอใจ ค่าความเที่ยงตรงของ เท่ากับ 0.83 และ 0.90 ตามลำดับ ค่าความเชื่อมั่น เท่ากับ 0.83 และ 0.71 ตามลำดับ แบบเก็บข้อมูลอุบัติการณ์และระดับความรุนแรงคลาดเคลื่อนทางยา ข้อมูลเชิงคุณภาพวิเคราะห์ด้วยการสรุปผลนำเสนอในลักษณะพรรณนา ส่วนข้อมูลเชิงปริมาณใช้สถิติเชิงพรรณนา การเปรียบเทียบสัดส่วนอุบัติการณ์และระดับความรุนแรงก่อนและหลังใช้แนวปฏิบัติ ด้วย Z test และเปรียบเทียบคะแนนความพึงพอใจในการใช้งานระหว่างก่อนและหลังใช้นวัตกรรม ด้วยสถิติ Wilcoxon signed rank test

ผลการศึกษา พบว่า 1) แนวปฏิบัติที่พัฒนาขึ้นครอบคลุมกระบวนการใช้ยา 6 ขั้นตอน ได้แก่ การสั่งใช้ยา การเตรียมยา การบริหารยา การติดตามการใช้ยา การบันทึกข้อมูล และการเก็บรักษายาและ 2) ผลของการใช้แนวปฏิบัติพบว่ามีความเป็นไปได้ในการนำไปใช้งานระดับมากที่สุด ความพึงพอใจหลังใช้งานนวัตกรรมมากกว่าก่อนใช้นวัตกรรมอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p< .001) รวมทั้งสัดส่วนอุบัติการณ์และระดับความรุนแรงความคลาดเคลื่อนทางยาหลังใช้แนวปฏิบัติลดลงอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p< .001) ดังนั้นแนวปฏิบัติที่ครอบคลุมทั้งกระบวนการใช้ยาช่วยลดอุบัติการณ์และระดับความรุนแรงของความคลาดเคลื่อนทางยาได้