ความรอบรู้ทางสุขภาพด้านอาชีวอนามัยและพฤติกรรมความปลอดภัยในการทำงานของชาวประมงพื้นบ้าน ท่าเรือพลี ตำบลบางปลาสร้อย อำเภอเมืองชลบุรี จังหวัดชลบุรี
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
การวิจัยเชิงพรรณนา (Descriptive Research)นี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาความรอบรู้ทางสุขภาพด้านอาชีวอนามัยและพฤติกรรมความปลอดภัยในการทำงานของชาวประมงพื้นบ้าน และศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างความรอบรู้ทางสุขภาพด้านอาชีวอนามัยและพฤติกรรมความปลอดภัยในการทำงานของชาวประมงพื้นบ้าน ท่าเรือพลี ตำบลบางปลาสร้อย อำเภอเมืองชลบุรี จังหวัดชลบุรี กลุ่มตัวอย่างจำนวน 85 คน ได้จากการสุ่มตัวอย่างแบบลูกโซ่ โดยกำหนดเกณฑ์เป็นผู้ที่มีอายุ 18 ปีขึ้นไป สัญชาติไทย มีประสบการณ์ในการทำงานไม่น้อยกว่า 1 ปี เก็บข้อมูลโดยใช้แบบสอบถามที่ประกอบด้วย 4 ส่วน ได้แก่ข้อมูลปัจจัยส่วนบุคคล สิ่งคุกคามทางสุขภาพ ความรอบรู้ทางสุขภาพด้านอาชีวอนามัย พฤติกรรมความปลอดภัยในการทำงาน วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนาและสถิติอ้างอิง (Chi-square test และ Pearson’s correlation)
ผลการวิจัย พบว่า มีการสัมผัสสิ่งคุกคามทางสุขภาพจากการทำงานอยู่ในระดับมาก ( = 44.87, SD = 5.369) ความรอบรู้ทางสุขภาพด้านอาชีวอนามัยโดยรวมอยู่ในระดับมาก ( = 106.49, SD = 18.531) และพฤติกรรมความปลอดภัยในการทำงานของชาวประมงพื้นบ้านโดยรวมอยู่ในระดับมาก ( = 57.02, SD = 7.440) และความรอบรู้ทางสุขภาพด้าน
อาชีวอนามัยโดยรวมมีความสัมพันธ์กับพฤติกรรมความปลอดภัยในการทำงานของชาวประมงพื้นบ้านระดับปานกลางอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (r=0.69, p-value < 0.05)
ดังนั้นบุคลากรสาธารณสุข และองค์กรที่เกี่ยวข้อทุกภาคส่วนในชุมชนควรนำผลการวิจัย ไปใช้เป็นแนวทางในการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมความปลอดภัยในการทำงานของชาวประมงพื้นบ้าน ควรพัฒนาโปรแกรมที่ช่วยเพิ่มความรู้ด้านอาชีว
อนามัยและการจัดการตนเอง ซึ่งเป็นปัจจัยสำคัญที่ส่งผลต่อพฤติกรรมความปลอดภัย และมีการจัดอบรมเฉพาะสำหรับงานที่มีความเสี่ยงสูง เช่น การวางอวนและการนำสัตว์น้ำขึ้นจากเรือ พร้อมทั้งสนับสนุนให้ชาวประมงพื้นบ้านเข้าถึงอุปกรณ์ความปลอดภัย นอกจากนี้ ควรพัฒนาแนวทางเพื่อลดความเครียดและเสริมสร้างเครือข่ายสนับสนุนในชุมชน ปรับปรุงการสื่อสารเพื่อให้ข้อมูลด้านสุขภาพและความปลอดภัยเข้าถึงได้ง่าย เพื่อสร้างพฤติกรรมความปลอดภัยในการทำงาน ลดการเกิดอุบัติเหตุ และการเกิดโรคจากการทำงาน
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความที่พิมพ์ในวารสารสถาบันป้องกันควบคุมโรคเขตเมือง ถือว่าเป็นผลงานวิชาการ งานวิจัยและวิเคราะห์ ตลอดจนเป็นความเห็นส่วนตัวของผู้เขียนเอง ไม่ใช่ความเห็นของสถาบันป้องกันควบคุมโรคเขตเมือง หรือคณะบรรณาธิการแต่ประการใด ผู้เขียนจำต้องรับผิดชอบต่อบทความของตน
เอกสารอ้างอิง
สำนักงานสถิติแห่งชาติ. การสำรวจแรงงานนอกระบบ พ.ศ. 2567 THE INFORMAL EMPLOYMENT SURVEY 2024. กรุงทพฯ: สำนักงานสถิติแห่งชาติ; 2567.
สำนักงานแรงงานจังหวัดชลบุรี. รายงานสถานการณ์แรงงานจังหวัดชลบุรี รายปี 2567 (มกราคม – ธันวาคม 2567). ชลบุรี: สำนักงานแรงงานจังหวัดชลบุรี; 2567.
กรมประมง กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ [อินเทอร์เน็ต]. กรุงทพฯ: กระทรวงเกษตรและสหกรณ์; c2025. การประมงพื้นบ้านของไทยเข้าสู่ระบบบริหารจัดการอย่างยั่งยืน; 2568 [เข้าถึงเมื่อ 22 มี.ค. 2568]; [ประมาณ 2 น.]. เข้าถึงได้จาก; https://www4.fisheries.go.th/local/file_document/20230224154252_1_file.pdf
สำนักความปลอดภัยแรงงาน. แนวปฏิบัติด้านความปลอดภัยในการทำงานภาคประมงทะเล. กรุงเทพมหานคร: ห้างหุ้นส่วนจำกัดสามัญนิติบุคคลเจี้ยฮั้ว; 2556.
ศูนย์พัฒนาวิชาการอาชีวอนามัยและสิ่งแวดล้อม จังหวัดระยอง. คู่มืออาชีวอนามัยและความปลอดภัยในงานประมงทะเลสำหรับบุคลากรสาธารสุข. ระยอง: ศูนย์พัฒนาวิชาการอาชีวอนามัยและสิ่งแวดล้อม จังหวัดระยอง; 2560.
สุรัตน์สวดี แซ่แต้, ขวัญจิรา หะยีสะมาแอ, นูรฮาวาตี สาเมาะ, จิตรวี เชยชม. ปัญหาสุขภาพและการดูแลตนเองของชาวประมงพื้นบ้านในเขตพื้นที่อำเภอเมือง จังหวัดนราธิวาส. การประชุมวิชาการระดับชาติ วิทยาลัยนครราชสีมา ครั้งที่ 8 ประจำปี พ.ศ. 2564 “สู่ชีวิตวิถีใหม่ ด้วยงานวิจัยทางสุขภาพและการบริการ”; 27 มีนาคม 2564; วิทยาลัยนครราชสีมา . นครราชสีมา: วิทยาลัยนครราชสีมา; 2564.
Ngaruiya FW, Ogendi GM, Mokua MA. Occupational Health Risks and Hazards Among the Fisherfolk in Kampi Samaki, Lake Baringo, Kenya. Environ Health Insights. 2019 Oct 13;13:1178630219881463. doi: 10.1177/1178630219881463.
เกวรินทร์ นิติกรณ์, ปวีณา มีประดิษฐ์, ทนงศักดิ์ ยิ่งรัตนสุข, พิจิตรา ปฏิพัตร. การจัดการความเสี่ยงด้านการยศาสตร์สำหรับชาวประมง: กรณีศึกษาชาวประมงพื้นบ้าน เขตเทศบาลนครแหลมฉบัง จังหวัดชลบุรี. วารสารการยศาสตร์ไทย. 2567;7(1):101-18.
ชนิภา ยอยืนยง, อารยา เชียงของ, นลิณี เชยกลิ่นพุฒ. ความรอบรู้ทางสุขภาพด้านอาชีวอนามัยและการบาดเจ็บจากการทำงาน: กรณีศึกษาพนักงานจัดเรียงสินค้า. วารสารความปลอดภัยและสุขภาพมหาวิทยาลัยนวมินทราธิราช.2565;15(1):40-57.
ธนัช ศรีคุ้ม. แหล่งและฤดูทำการประมงของเครื่องมือประมงขนาดเล็กบริเวณอ่าวไทยฝั่งตะวันออก. กรุงเทพฯ: กรมประมง; 2555.
จิรวัฒน์ จันทร์สว่าง. ประมงพื้นบ้าน. วารสารอิเล็กทรอนิกส์ Veridian มหาวิทยาลัยศิลปากร (มนุษยศาสตร์สังคมศาสตร์และศิลปะ). 2555;4(1):261-74.
กัญญารัตน์ ตลึงผล. การจัดการทรัพยากรประมงชายฝั่งโดยชุมชน: กรณีศึกษาชุมชนประมงพื้นบ้านแหลมมะขาม ตำบลเขาไม้แก้ว อำเภอสิเกา จังหวัดตรัง [ปริญญานิพนธ์ปริญญาวิทยาศาสตรมหาบัณฑิต]. กรุงเทพฯ: จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย; 2558.
มริสสา กองสมบัติสุข, ฌาน ปัทมะ พลยง, ดวงเดือน ฤทธิเดช. ความรอบรู้สุขภาพด้านอาชีวอนามัยที่มีผลต่อพฤติกรรมการป้องกันโรคและการบาดเจ็บจากการทำงานของพนักงานในโรงงานอุตสาหกรรม. วารสารการแพทย์และสาธารณสุข มหาวิทยาลัยอุบลราชธานี. 2563;3(2):112–20.
นิตยากร ลุนพรหม, อุมาพร เคนศิลา, สุรีย์พร โพธิ์ช่วย, เกษฎาภูรณ์ นาขะมิน, ดวงดาว กระพิลา. ความรอบรู้สุขภาพด้านอาชีวอนามัยและพฤติกรรมการทำงานที่ปลอดภัยของเกษตรกร อำเภอเมือง จังหวัดอุดรธานี. วารสารคณะพยาบาล
ศาสตร์ มหาวิทยาลัยบูรพา. 2565;30(4):118–24.
ธวัชชัย เอกสันติ. การพัฒนาความรอบรู้สุขภาพในการใช้สารเคมีกำจัดศัตรูพืช เพื่อลดความเสี่ยงและผลกระทบทาง
สุขภาพของแรงงานภาคเกษตรกรรมในแปลงนาข้าว จังหวัดนครราชสีมา [ปริญญานิพนธ์ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต]. ชลบุรี: มหาวิทยาลัยบูรพา; 2565.
ดวงเดือน ฤทธิเดช, ฌาน ปัทมะ พลยง, มริสสา กองสมบัติสุข. ปัจจัยส่วนบุคคลและความรอบรู้สุขภาพด้านอาชีวอนามัยที่มีผลต่อพฤติกรรมส่งเสริมสุขภาพของพนักงานในนิคมอุตสาหกรรมมาบตาพุด จังหวัดระยอง. วารสารวิจัยทาง
วิทยาศาสตร์สุขภาพ. 2564;15(2):13-24.
จิตตาภรณ์ มงคลแก่นทราย, ศิริลักษณ์ วีรสกุล, พัทธมน ก่อพุ่ม, วรัญญา เหลบควนเคี่ยม, พุทธชาด ดำชัยโย.
การเปรียบเทียบความรู้ และพฤติกรรมในการป้องกันการบาดเจ็บของระบบโครงร่างและกล้ามเนื้อในชาวประมงไทยและ
พม่า กรณีศึกษา : แพปลาแห่งหนึ่ง อำเภอขนอม จังหวัดนครศรีธรรมราช. วารสารควบคุมโรค. 2561;44(3):249-57.
ศารีนา สุขสมบูรณ์, อาภรณ์ทิพย์ บัวเพ็ชร์, ปิยะนุช จิตตนูนท์. การรับรู้ภาวะสุขภาพของแรงงานประมงต่างด้าวภาคใต้. วารสารความปลอดภัยสิ่งแวดล้อม. 2562;4(2):6-16.
อรรถพล แก้วนวล, บรรพต โลหะพูนตระกูล, กลางเดือน โพชนา. ความชุกของความผิดปกติของระบบกล้ามเนื้อและกระดูกโครงร่าง ที่เกี่ยวเนื่องจากการทำงานในอาชีพต่างๆ. วารสารสาธารณสุข มหาวิทยาลัยบูรพา. 2560;12(2):53-64.
Zohar D, Luria G. The use of supervisory practices as leverage to improve safety behavior: a cross-level intervention model. J Safety Res. 2003;34(5):567-77.
เบญจวรรณ สอนอาจ. แนวทางการสร้างความรอบรู้ด้านสุขภาพเพื่อส่งเสริมพฤติกรรมสุขภาพของประชากรวัยทำงานในเขตกรุงเทพมหานครและปริมณฑล. [ปริญญานิพนธ์ศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต]. กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยศิลปากร; 2562.
จิตติพงศ์ สังข์ทอง, นิศากร ตันติวิบูลชัย. ความรู้ ทัศนคติที่ส่งผลต่อพฤติกรรมความปลอดภัยในการทำงานของพนักงานเก็บขนขยะของเทศบาลตำบลในจังหวัดภูเก็ต. วารสารสาธารณสุขและวิทยาศาสตร์สุขภาพ. 2565;5(2):33-45.
Turner JMM. Small Scale Fisheries and the Challenges of Occupational Safety and Health. J Agromedicine. 2025 Apr;30(2):198-200.
พิภัทร์ชิตา ณ นคร. ผลของการพัฒนาความรอบรู้ด้านสุขภาพเพื่อส่งเสริมพฤติกรรมสุขภาพของพนักงานในโรงงานจังหวัดสระบุรี. โรงพยาบาลสิงห์บุรีเวชสาร. 2560;26(1):13–26.
พัดชา คุณวุฒิ. ความสัมพันธ์ระหว่างความรอบรู้ด้านสุขภาพกับพฤติกรรมสุขภาพของอาสาสมัครสาธารณสุขประจำ
หมู่บ้าน (อ.ส.ม.). วารสารวิชาการวิจัยและนวัตกรรม มสธ. (มนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์). 2566;3(2):94-106.
