ปัจจัยที่มีผลต่อการไม่รับบริการฉีดวัคซีนป้องกันโรคไข้หวัดใหญ่ของผู้สูงอายุ 70 ปีขึ้นไป ในพื้นที่กรุงเทพมหานคร
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
การศึกษาเป็นการวิจัยเชิงปริมาณแบบภาคตัดขวาง มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาหาความชุกการไม่รับบริการวัคซีนป้องกันโรคไข้หวัดใหญ่ และศึกษาปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับการไม่รับบริการฉีดวัคซีนป้องกันโรคไข้หวัดใหญ่ 70 ปี ขึ้นไป ในพื้นที่กรุงเทพมหานคร กลุ่มตัวอย่าง จำนวน 430 คน คัดเลือกโดยวิธีการสุ่มแบบตามความสะดวก (convenience sampling) สำหรับเครื่องมือที่ใช้เป็นแบบสอบถามซึ่งผ่านการตรวจสอบคุณภาพด้านเนื้อหาและความเที่ยง วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติเชิงพรรณนา และการถดถอยโลจิสติกพหุตัวแปร กำหนดระดับนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ p<0.05 ผลการศึกษาพบว่า กลุ่มตัวอย่างมีความชุกของการไม่รับบริการวัคซีน ร้อยละ 12.1 โดยปัจจัยที่มีความสัมพันธ์อย่างมีนัยสำคัญกับการไม่ฉีดวัคซีน ได้แก่ ผู้ที่มีประวัติป่วยด้วยโรคมะเร็ง (aOR = 5.32, 95%CI=1.33–21.22) การไม่ได้รับข้อมูลจากบุคลากรทางการแพทย์ (aOR= 3.93, 95%CI=1.70-9.07) และความรู้เกี่ยวกับโรคและวัคซีนไข้หวัดใหญ่ในระดับสูง (aOR= 1.97, 95%CI=1.07–3.62) ดังนั้นความรู้เพียงอย่างเดียวอาจไม่เพียงพอต่อการกระตุ้นให้เกิดพฤติกรรมการรับวัคซีน หากขาดแหล่งข้อมูลที่น่าเชื่อถือ การได้รับข้อมูลจากบุคลากรทางการแพทย์ถือเป็นปัจจัยสำคัญที่ส่งผลต่อการตัดสินใจรับวัคซีนในผู้สูงอายุ ผลการศึกษานี้สามารถใช้เป็นแนวทางเชิงนโยบายในการพัฒนากลยุทธ์ให้ความรู้ที่มีประสิทธิภาพ และสื่อสารความเสี่ยงที่เหมาะสมกับบริบทของผู้สูงอายุ เพื่อเพิ่มอัตราการเข้ารับวัคซีน
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความที่พิมพ์ในวารสารสถาบันป้องกันควบคุมโรคเขตเมือง ถือว่าเป็นผลงานวิชาการ งานวิจัยและวิเคราะห์ ตลอดจนเป็นความเห็นส่วนตัวของผู้เขียนเอง ไม่ใช่ความเห็นของสถาบันป้องกันควบคุมโรคเขตเมือง หรือคณะบรรณาธิการแต่ประการใด ผู้เขียนจำต้องรับผิดชอบต่อบทความของตน
เอกสารอ้างอิง
World Health Organization. Geneva: WHO; c2025. Influenza (seasonal); 2025 [cited 2025 Jan 1]; [about 1p.]. Available from: https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/influenza-(seasonal)
Egli A, Saalfrank C, Goldman N, Brunner M, Hollenstein Y, Vogel T, et al. Identification of influenza urban transmission patterns by geographical, epidemiological and whole genome sequencing data: protocol for an observational study. BMJ Open. 2019 Aug 20;9(8):e030913. doi: 10.1136/bmjopen-2019-030913.
National Foundation for Infectious Diseases [Internet]. Washington, DC: National Foundation for Infectious Diseases; c2024. Flu and Older Adults; 2024 [cited 2024 Nov 9]; [about 1 p.]. Available from: https://www.nfid.org/infectious-diseases/flu-and-older-adults/
ไอยลดาวัลย์ ศรีผาย, ฐิตาภรณ์ เหลืองวิลัย, เจษฎา คุณโน. ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์ต่อการฉีดวัคซีนป้องกันโควิด-19 ของผู้สูงอายุในพื้นที่กรุงเทพมหานคร ประเทศไทย. วารสารการแพทย์และสาธารณสุขเขต 4. 2567;14(1):61-71.
แพลตฟอร์มเฝ้าระวังโรคดิจิทัล Digital Disease Surveillance [Internet]. นนทบุรี: กองระบาดวิทยา; c2024. รายงานสถ่านการณ์ Influenza,(Flu); 2567 [cited 2024 Nov 24]; [ประมาณ 1 น.]. Available from: https://dvis3.ddc.moph.go.th/t/DDC_CENTER_DOE/views/DDS2/sheet33
กรมอนามัย, สำนักอนามัยผู้สูงอายุ. คู่มือชุมชนที่เป็นมิตรกับผู้สูงอายุและผู้พิการ Age-Friendly Communities ประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2567 นนทบุรี: สำนักอนามัยผู้สูงอายุ; 2566.
Bechini A, Lorini C, Zanobini P, Mandò Tacconi F, Boccalini S, Grazzini M, et al. Utility of Healthcare System-Based Interventions in Improving the Uptake of Influenza Vaccination in Healthcare Workers at Long-Term Care Facilities: A Systematic Review. Vaccines (Basel). 2020 Apr 5;8(2):165. doi: 10.3390/vaccines8020165.
สถาบันวัคซีนแห่งชาติ. Influenza Vaccine Fact Sheet. นนทบุรีi: สถาบันวัคซีนแห่งชาติ; 2564.
กรมควบคุมโรค. รายงานผลการให้บริการวัคซีนป้องกันโรคไข้หวัดใหญ่ตามฤดูกาล ปี 2566. นนทบุรี: กองโรคติดต่อทั่วไป; 2566.
Yan S, Wang Y, Zhu W, Zhang L, Gu H, Liu D, et al. Barriers to influenza vaccination among different populations in Shanghai. Hum Vaccin Immunother. 2021 May 4;17(5):1403-11.
Zhao P, Xu W, Wang J, Liang P, Li H, Wang C. Uptake and correlates of influenza vaccine among older adults residing in rural regions of south China: a cross-sectional study. Front Public Health. 2024 Oct 11;12:1383293. doi: 10.3389/fpubh.2024.1383293.
Gomes de Macedo Bacurau A, Sato APS, Francisco PMSB. Reasons for nonadherence to vaccination for influenza among older people in Brazil. PLoS One. 2021 Nov 8;16(11):e0259640. doi: 10.1371/journal.pone.0259640.
พิชามญชุ์ หาญเจริญกิจ, สุมาลี เลิศมัลลิกาพร, วิลาวัณย์ เตือนราษฎร์. ความรู้และการปฏิบัติตนในการป้องกันโรคไข้หวัดใหญ่ของผู้สูงอายุในชุมชน. พยาบาลสาร มหาวิทยาลัยเชียงใหม่. 2565;49(1):175-85.
Trent MJ, Salmon DA, MacIntyre CR. Using the health belief model to identify barriers to seasonal influenza vaccination among Australian adults in 2019. Influenza Other Respir Viruses. 2021 Sep;15(5):678-87.
Gravagna K, Wolfson C, Sulis G, Buchan SA, McNeil S, Andrew MK, et al. Influenza vaccine coverage and factors associated with non-vaccination among adults at high risk for severe outcomes: An analysis of the Canadian Longitudinal Study on Aging. PLoS ONE. 2022;17(9):e0275135. doi.org/10.1371/journal.pone.0275135.
สมบูรณ์ ทวีลาภ, วัลลีรัตน์ พบคีรี. ปัจจัยเชิงพยากรณ์ที่มีความสัมพันธ์กับการยอมรับวัคซีนไข้หวัดใหญ่ตามฤดูกาลของผู้สูงอายุ อำเภอพระพุทธบาท จังหวัดสระบุรี. วารสารควบคุมโรค. 2562;45(4):418-30.
Alotaibi FY, Alhetheel AF, Alluhaymid YM, Alshibani MG, Almuhaydili AO, Alhuqayl TA, et al. Influenza vaccine coverage, awareness, and beliefs regarding seasonal influenza vaccination among people aged 65 years and older in Central Saudi Arabia. Saudi Med J. 2019 Oct;40(10):1013-18.
Korkmaz P, Paşali Kilit T, Onbaşi K, Mistanoglu Ozatag D, Toka O. Influenza vaccination prevalence among the elderly and individuals with chronic disease, and factors affecting vaccination uptake. Cent Eur J Public Health. 2019 Mar;27(1):44-9.
Morowatisharifabad MA, Aalipour Z, Jambarsang S, Abbasi-Shavazi M, Mojahed M. Influenza vaccination uptake among Iranian older adults: application of the health belief model. Health Education and Health Promotion. 2021;9(3):201–7.
Che X, Liu Y, Gu W, Wang F, Wang J, Jiang W, et al. Analysis on the intention and influencing factors of free influenza vaccination among the elderly people aged 70 and above in Hangzhou in 2022. Front Public Health. 2023 Jan 6;10:1052500. doi: 10.3389/fpubh.2022.1052500.
Rosenstock IM, Strecher VJ, Becker MH. Social learning theory and the Health Belief Model. Health Educ Q. 1988 Summer;15(2):175-83.
Jain B, Paguio JA, Yao JS, Jain U, Dee EC, Celi LA, Ojikutu B. Rural-Urban Differences in Influenza Vaccination Among Adults in the United States, 2018-2019. Am J Public Health. 2022 Feb;112(2):304-7.
รภัสสรณ์ ทองสุข, ฉวีวรรณ บุญสุยา, คัติยา อีวาโนวิช. การยอมรับวัคซีนโควิด 19 ในผู้สูงอายุ อำเภอเมืองสุพรรณบุรี จังหวัดสุพรรณบุรี. วารสารสหวิทยาการมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์. 2567;7(2):789-809.
