Situation and Problems of Opioids Accessibility: Case Study of Thai Food and Drug Administration

Main Article Content

Morakot Jaroonwattana


This was a cross-sectional study that aimed to investigate (1) the situation of accessibility
of six opioids supplied by Thai FDA, i.e. codeine, morphine, pethidine, methadone, oxycodone,
and fentanyl, for 7 years (2012-2018; 2555-2561 BE), (2) problems of these opioids accessibility
for palliative care, and (3) to make suggestions for appropriate opioids management and policy
for healthcare system in Thailand The data were collected from a national database of opioids
sale volume and a questionnaire distribution to targeted healthcare professionals in the clinical
settings where the opioids were distributed to. The results of the opioids accessibility situation
in Thailand during 2012-2018 suggested that the tendency of the six opioids has been modestly
increasing each year. However, their utilization was still much lower than the annual allocated
quota. Basically, the opioids quota was calculated based on the 3-year retrospective amount of
usage plus the tendency of usage and the number of patients yearly. Thus, the quota was the
reasonable number of opioids utilization, reflecting the overall picture whether appropriate
palliative care and opioids management system were in place. The highest percentage of the
opioids used per their allocated quota was in 2018, where only 52.7% could be achieved.
Subsequently, a questionnaire was distributed to healthcare personnel in the clinical settings
relevant to opioids dispensing to seek for factors affecting opioids accessibility in the healthcare
settings. The survey results demonstrated that codeine and morphine were the top two opioids
วารสารอาหารและยา ฉบับเดือนพฤษภาคม-สิงหาคม 2563 15
those were distributed to approximately 90% of public hospitals. Among the healthcare sectors
where have been using opioids, the palliative care unit was the highest demand group of 55.6%
deemed usage, while 38.0%, 32.8% and 10.5% were the number for anesthetic units, pain clinic,
and drug treatment unit respectively. From the questionnaire re spondents points of view,
the opioids accessibility issues were found in oral morphine, morphine injection, and pethidine
injection. Besides, fentanyl injection, fentanyl transdermal, therapeutic system (TTS), and codeine
could be at moderate accessible group of opioids, while methadone and oxycodone were a low
accessible group. In addition, the top five major problems hampering opioids accessibility included
(1) not accepting exchanges or returning expired drugs, (2) restriction in exchanging opioids among
hospitals in case of nearly expiring or unabling to use before expiry date, (3) not permission in
opioids borrowing system among the hospitals in case of emergency scarcity, (4) reducing sale
volume approval in case of temporary shortage, and (5) complicated rules and regulations for
the hospitals in expired opioids destruction. The respondent healthcare professionals suggestion
for opioids management is to increase awareness of opioid utilization and add the relevant law
curriculum in medical school, revise the rules and regulation of opioids exchanging among
the hospitals, train medical staffs, distribute nation-wide media to attain positive attitude and
understanding about appropriate opioid usage to public, and establish a national information
center to support the opioids stock alert and notify nearly expired amount. Finally, this study
suggests that Thai FDA should revise rules and regulations in relation to opioid management,
improve service by providing advance technology and reduce complicated procedures, create
the opioids node system and pharmacist network in each province, and establish an information
center in Thai FDA where not only to be the opioids coordinating hub but also at raining provider
for healthcare professionals.


Download data is not yet available.

Article Details

Research Article


1. Ding H, et al. A bifunctional nociceptin and mu opioid receptor agonist is analgesic without opioid side effects in nonhuman
primates. Science Translational Medicine. [Internet]. 2018 [cited 2020 Feb 15]: 1-11. Available from mag. org/content/10/456/eaar3483?TB_iframe =true&width=921.6&height=921.6

2. กองควบคุมวัตถุเสพติด. รวมกฎหมายยาเสพติดให้โทษ. ออกตามความในพระราชบัญญัติยาเสพติดให้โทษ พ.ศ. 2522 และฉบับแก้ไขเพิ่มเติม. สำนักงาน
คณะกรรมการอาหารและยา. กรุงเทพฯ : สำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติ; 2547.

3. World Health Organization. Cancer. [Internet] [cited 2019 Aug 10]. Available from http:

4. กองบริหารการสาธารณสุข สำนักงานปลัดกระทรวงสาธารณสุข แนวทางการบริหารจัดการระบบยาในการดูแลผู้ป่วยแบบประคับประคอง (PalliativeCare).[อินเทอร์เน็ต] .2561. [เข้าถึงเมื่อ 16 ธ.ค.2562]. เข้าถึงได้จาก

5. Berterame S, et al. Use of and barriers to access to opioid analgesics: a worldwide,regional, and national study. The Lancet;2016.1644-56. doi: 10.1016/S0140-6736(16)00161-6. PubMed PMID: 26852264.

6. ทองหลอ่ เดชไทย. ภาวะผู้นำ: เพื่อการบริหารคุณภาพสู่ความเป็นเลิศ กรุงเทพฯ: คณะสาธารณสุขศาสตร์มหาวิทยาลัยมหิดล; 2545.

7. กระทรวงสาธารณสุข. ประกาศกระทรวงสาธารณสุข เรื่อง กำหนดชนิดและจำนวนยาเสพติดให้โทษในประเภท 2 ที่จะต้องใช้ในทางการแพทย์และทางวิท ยาศาสตร์ทั่วราชอาณาจกั รประจำป ี พ.ศ.2555. ราชกิจจานุเบกษา เล่มที่ 129, ตอนพิเศษ 22 ง (ลงวันที่ 24 มกราคม 2555).

8. กระทรวงสาธารณสุข. ประกาศกระทรวงสาธารณสุข เรื่อง กำหนดชนิดและจำนวนยาเสพติดให้โทษ ในประเภท 2 ที่จะต้องใช้ในทางการแพทย์และทางวิทยาศาสตร์ทั่วราชอาณาจักรประจำปี พ.ศ.2556.ราชกิจจานุเบกษา เล่มที่ 130, ตอนพิเศษ 9 ง (ลงวันที่ 23 มกราคม 2556).

9. กระทรวงสาธารณสุข. ประกาศกระทรวงสาธารณสุข เรื่อง กำหนดชนิดและจำนวนยาเสพติดให้โทษในประเภท 2 ที่จะต้องใช้ในทางการแพทย์และทางวิทยาศาสตร์ทั่วราชอาณาจักรประจำปี พ.ศ.2557.ราชกิจจานุเบกษา เล่มที่ 130, ตอนพิเศษ 174 ง (ลงวันที่ 4 ธันวาคม 2556).

10. กระทรวงสาธารณสุข. ประกาศกระทรวงสาธารณสุข เรื่อง กำหนดชนิดและจำนวนยาเสพติดให้โทษในประเภท 2 ที่จะต้องใช้ในทางการแพทย์และทางวิทยาศาสตร์ทั่วราชอาณาจักรประจำปี พ.ศ.2558.ราชกิจจานุเบกษา เล่มที่ 131, ตอนพิเศษ 270 ง (ลงวันที่ 29 ธันวาคม 2557).

11. กระทรวงสาธารณสุข. ประกาศกระทรวงสาธารณสุข เรื่อง กำหนดชนิดและจำนวนยาเสพติดให้โทษในประเภท 2 ที่จะต้องใช้ในทางการแพทย์และทางวิทยาศาสตร์ทั่วราชอาณาจักรประจำปี พ.ศ. 2559. ราชกิจจานุเบกษา เล่มที่ 132 , ตอนพิเศษ 321 ง (ลงวันที่ 3 ธันวาคม 2558).

12. กระทรวงสาธารณสุข. ประกาศกระทรวงสาธารณสุข เรื่อง กำหนดชนิดและจำนวนยาเสพติดให้โทษในประเภท 2 ที่จะต้องใช้ในทางการแพทย์และทางวิทยาศาสตร์ทั่วราชอาณาจักรประจำปี พ.ศ.2560. ราชกิจจานุเบกษา, เล่มที่ 133 , ตอนพิเศษ 249 ง (ลงวันที่ 1 พฤศจิกายน 2559).

13. กระทรวงสาธารณสุข. ประกาศกระทรวงสาธารณสุข เรื่อง กำหนดชนิดและจำนวนยาเสพติดให้โทษในประเภท 2 ที่จะต้องใช้ในทางการแพทย์และทางวิทยาศาสตร์ทั่วราชอาณาจักรประจำปี พ.ศ.2561. ราชกิจจานุเบกษา เล่มที่ 134 , ตอนพิเศษ 323 ง (ลงวันที่ 28 ธันวาคม 2560).

14. United Nations, Progress in ensuring adequate access to internationally controlled substances for medical and scientific purpose. [Internet] [cited 2020 Apr 6].Available from

15. United Nations, Narcotic Drugs Stupefiants Estupefacientes [Internet] 2018. [cited 2020ท Apr 7]. Available from http:

16. นัยนา พัชรไพศาล. ความรู้และทัศนคติของเภสัชกรโรงพยาบาลในการใช้ยาโอปิออยส์สำหรับจัดการความปวดจากโรคมะเร็ง. วารสารอาหารและยา,2559;23:63-74.