ปัจจัยที่มีผลต่อพฤติกรรมสุขภาพของอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน อำเภอพบพระ จังหวัดตาก
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
การวิจัยแบบภาคตัดขวางมีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาระดับพฤติกรรมสุขภาพ ความรอบรู้ด้านสุขภาพที่มีความสัมพันธ์กับพฤติกรรมสุขภาพและศึกษาปัจจัยที่ส่งผลต่อพฤติกรรมสุขภาพของอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน อำเภอพบพระ จังหวัดตาก ประชากรคือ อาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน ประชากรจำนวน 1,258 คน โดยใช้สูตรของ Daniel ในการคำนวณกลุ่มตัวอย่างเท่ากับ 295 คน ใช้วิธีการสุ่มตัวอย่างแบบมีระบบ เก็บข้อมูลโดยใช้แบบสอบถามประกอบด้วย 3 ส่วน ได้แก่ ข้อมูลทั่วไป ความรอบรู้ด้านสุขภาพ และพฤติกรรมสุขภาพของอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน ผ่านการตรวจสอบความตรงเชิงเนื้อหาโดยผู้เชี่ยวชาญ 3 ท่าน มีค่าดัชนีความสอดคล้องอยู่ระหว่าง 0.67–1.00 และนำไปทดลองใช้โดยใช้สูตรคำนวณสัมประสิทธิ์แอลฟ่าครอนบาค เท่ากับ 0.984 วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติสัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์ของเพียร์สัน ระดับนัยสำคัญทางสถิติ p < 0.05 และการวิเคราะห์การถดถอยพหุคูณแบบขั้นตอน (Stepwise Multiple Regression Analysis) ผลการวิจัยพบว่า ความรอบรู้ด้านสุขภาพในภาพรวมอยู่ในระดับสูง ร้อยละ 70.85 พฤติกรรมสุขภาพในภาพรวมอยู่ในระดับสูง ร้อยละ 56.61 ปัจจัยที่สามารถทำนายพฤติกรรมสุขภาพของอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้านในอำเภอพบพระ จังหวัดตาก คือ ปัจจัยการเข้าถึงข้อมูลสุขภาพและบริการสุขภาพ (P–value<0.005) สามารถทำนายได้ร้อยละ 6.20 (R2 =0.062) หน่วยงานสาธารณสุขควรพัฒนาการสื่อสารข้อมูลสุขภาพและจัดโปรแกรมส่งเสริมพฤติกรรมสุขภาพของอาสาสมัครสาธารณสุข เพื่อสร้างเสริมสุขภาพในชุมชนอย่างยั่งยืน
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
ข้อลิขสิทธิ์วารสาร
บทความหรือข้อคิดเห็นใดๆ ที่ปรากฏในวารสารวิชาการป้องกันควบคุมโรค สคร. 2 พิษณุโลก เป็นวรรณกรรมของผู้เขียน กองบรรณาธิการวิชาการ และ สำนักงานป้องกันควบคุมโรคที่ 2 จังหวัดพิษณุโลกไม่จำเป็นต้องเห็นพ้องด้วยทั้งหมดหรือร่วมรับผืิดชอบใดๆ หากพบว่าบทความของท่านมีการคัดลอกผลงานทางวิชาการ (plagiarism) มากกว่า 25 เปอร์เซ็นวารสารขอปฏิเสธการตีพิมพ์เผยแพร่ทุกกรณี วิธีตรวจสอบการคัดลอกผลงานทางวิชาการ (plagiarism)
เอกสารอ้างอิง
World Health Organization. Noncommunicable diseases: key facts [Internet]. Geneva, Switzerland: WHO; 2021 [cited 2025 Mar 10]. Available from: https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/noncommunicable-diseases
Guthold R, Stevens GA, Riley LM, Bull FC. Worldwide trends in insufficient physical activity from 2001 to 2016: a pooled analysis of 358 population-based surveys with 1.9 million participants. Lancet Glob Health 2018;6(10):e1077–e1086. doi: 10.1016/S2214-109X(18)30357-7
Hfocus. สสส. เผยบุหรี่คร่าชีวิตคนทั่วโลกปีละกว่า 8 ล้านคน ภาคใต้แชมป์สิงห์อมควัน [อินเทอร์เน็ต]. กรุงเทพฯ, Hfocus; 2568 พฤษภาคม [เข้าถึงเมื่อ 10 พฤศจิกายน 2568]. เข้าถึงได้จาก: https://www.hfocus.org/content/2025/05/34229
เจาะลึกระบบสุขภาพ. ในประเทศไทย โรคเบาหวานมีแนวโน้มเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง โดยปี 2567 พบผู้ป่วยเบาหวาน 6.5 ล้านคน [อินเทอร์เน็ต]. กรุงเทพฯ: เจาะลึกระบบสุขภาพ; 2567 [เข้าถึงเมื่อ 10 มีนาคม 2568]. เข้าถึงได้จาก: https://www.hfocus.org/content/2024/11/32233
เฮลท์สเตชัน. รัฐมนตรีสาธารณสุข ชี้งบดูแลผู้ป่วย NCDs 1.3 แสนล้าน เล็งให้ อสม.ช่วยส่งเสริมสุขภาวะประชาชน [อินเทอร์เน็ต]. กรุงเทพฯ, เฮลท์สเตชัน; 2567 [เข้าถึงเมื่อ 28 กันยายน 2568]. เข้าถึงได้จาก: https://healthstation.in.th/news/show/1487
กรมศิลปากร. วิวัฒนธรรมชนเผ่า ปกาเกอะญอ จังหวัดตาก [อินเทอร์เน็ต]. กรุงเทพฯ: กรมศิลปากร; 2567 [เข้าถึงเมื่อ 9 เม.ย. 2568]. เข้าถึงได้จาก: https://www.finearts.go.th/storage/contents/file/PGOlqD7NqAUrvoNjmJLuVOKU0EnzH5D5hRwk05Us.pdf
สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดตาก. รายงานสถานการณ์โรคเบาหวานและความดันโลหิตสูง ปี 2567 [อินเทอร์เน็ต]. ตาก, สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดตาก; 2567 [เข้าถึงเมื่อ 9 เมษายน 2568]. เข้าถึงได้จาก: https://hdc.moph.go.th/tak/public/standard-report-detail/6b9af46d0cc1830d3bd34589c1081c68
กรมสนับสนุนบริการสุขภาพ. คู่มือ “สมาร์ท อสม. และ อสม. หมอประจำบ้าน” ปีงบประมาณ 2565 [อินเทอร์เน็ต]. กรุงเทพฯ, กระทรวงสาธารณสุข; 2564 [เข้าถึงเมื่อ 20 พฤศจิกายน 2567]. เข้าถึงได้จาก: https://hss.moph.go.th/HssDepartment/file_reference/202204251434510886.pdf
วิชัย เอกพลากร, หทัยชนก พรรคเจริญ, วราภรณ์ เสถียรนพเก้า. การสำรวจสุขภาพประชาชนไทยโดยการ ตรวจร่างกาย ครั้งที่ 6 พ.ศ. 2562–2563 [อินเทอร์เน็ต]. กรุงเทพฯ, สถาบันวิจัยระบบสาธารณสุข; 2564 [เข้าถึงเมื่อ 20 กุมภาพันธ์ 2568]. เข้าถึงได้จาก: https://www.hsri.or.th/printed-matter/399
นิตยา ศิริมา, ปาริฉัตร องอาจบริรักษ์, จักรกฤษณ์ วังราษฎร์. ความชุกของภาวะอ้วนและปัจจัยที่เกี่ยวข้องในประชากรไทย. KKU J Public Health Res [อินเทอร์เน็ต]. 2565 [เข้าถึงเมื่อ 9 เม.ย. 2568];16(2):1-12. เข้าถึงได้จาก: https://he01.tci-thaijo.org/index.php/kkujphr/article/view/257171/174355
Nutbeam D. Health literacy as a public health goal: a challenge for contemporary health education
and communication strategies into the 21st century. Health Promot Int 2000;15(3):259–67. doi: 10.1093/heapro/15.3.259
Bandura A. Self-efficacy: Toward a unifying theory of behavioral change. Psychol Rev 1977;84(2):191–215. doi: 10.1037/0033-295X.84.2.191
สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. ยุทธศาสตร์ชาติ 20 ปี (พ.ศ. 2561 – 2580) [อินเทอร์เน็ต]. กรุงเทพฯ: สศช.; 2561 [เข้าถึงเมื่อ 9 เมษายน 2568]. เข้าถึงได้จาก: https://www.nesdc.go.th/wordpress/wp-content/uploads/2025/06/NATIONAL-STRATEGY-PEOPLE.pdf
Daniel WW. Biostatistics: A foundation for analysis in the health sciences. 9th ed, Hoboken (NJ): John Wiley & Sons; 2010.
Best JW. Research in Education. 4th ed, Englewood Cliffs (NJ): Prentice Hall; 1977.
Cronbach LJ. Coefficient alpha and the internal structure of tests. Psychometrika 1951;16(3):297–334. doi: 10.1007/BF02310555
อุไรรัตน์ คูหะมณี. ความรอบรู้ด้านสุขภาพกับบทบาทของอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน
(อสม.) ในการป้องกันโรคเรื้อรัง [วิทยานิพนธ์/อินเทอร์เน็ต]. ชลบุรี, มหาวิทยาลัยบูรพา; 2563 [เข้าถึงเมื่อ 9 เมษายน 2568]. เข้าถึงได้จาก: https://buuir.buu.ac.th/xmlui/handle/1234567890/8808
ฝนทิวา โคตรนาลา, กฤชกันทร สุวรรณพันธุ์, ปรัชญ์ อินทรศักดิ์สิทธิ์,วิชุตา แสงเพชร์. ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับคุณภาพชีวิตของอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้านจากการระบาดของโรคโควิด-19ในจังหวัดชัยภูมิ. วารสารวิทยาศาสตร์สุขภาพและการสาธารณสุขชุมชน [อินเทอร์เน็ต]. 2566;6(1):1–12 [เข้าถึงเมื่อ 9 เมษายน 2568]. เข้าถึงได้จาก: https://he01.tci-thaijo.org/index.php/jhscph/article/view/259803
อรชร จันต๊ะคะรักษ์. ความสัมพันธ์ระหว่างความรอบรู้ด้านสุขภาพกับพฤติกรรมสุขภาพของอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน ตำบลหนองแก๋ว อำเภอหางดง จังหวัดเชียงใหม่. เชียงใหม่: สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดเชียงใหม่; 2567.
สุธินี หทัยแสนสุขสม, อมรศักดิ์ โพธิ์อ่ำ, พุฒิพงศ์ มากมาย. ปัจจัยที่มีผลต่อคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุเขตตำบลวาเล่ย์ อำเภอพบพระ จังหวัดตาก. วารสารวิชาการป้องกันควบคุมโรค สคร.2 พิษณุโลก [อินเทอร์เน็ต]. 2568;12(5):107–116 [เข้าถึงเมื่อ 9 เมษายน 2568]. เข้าถึงได้จาก: https://he01.tci-thaijo.org/index.php/dpcphs/article/view/275777/188113
อัจฉรา สุหิรัญ, อมรศักดิ์ โพธิ์อ่ำ, พุฒิพงศ์ มากมาย. ความสัมพันธ์ระหว่างความรอบรู้ด้านสุขภาพกับพฤติกรรมการป้องกันโรคโคโรนา 2019 ของอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้านเขตอำเภอเมือง จังหวัดนครสวรรค์ [อินเทอร์เน็ต]. วารสารวิชาการป้องกันควบคุมโรค สคร.2 พิษณุโลก. 2567 [เข้าถึงเมื่อ 9 เม.ย. 2568];12(4):30-39. เข้าถึงได้จาก: https://he01.tci-thaijo.org/index.php/dpcphs/article/view/265431/179395
