Factors Influencing Health Behaviors of Village Health Volunteers in Phob Phra District, Tak Province.
Article Sidebar
Main Article Content
Abstract
This cross–sectional study aimed to examine the levels of health behavior, the relationship between health literacy and health behavior, and the factors influencing health behavior among village health volunteers (VHVs) in Phop Phra District, Tak Province. The study population comprised 1,258 VHVs. The sample size of 295 was calculated using Daniel’s formula, and participants were selected through systematic random sampling. Data were collected using a questionnaire consisting of three parts: general information, health literacy, and health behavior. The questionnaire’s content validity was verified by three experts, yielding a content validity index (CVI) ranging from 0.67 to 1.00. Reliability testing produced a Cronbach’s alpha coefficient of 0.984. Data were analyzed using Pearson’s correlation coefficient at a significance level of p < 0.05 and stepwise multiple regression analysis.
The results revealed that overall health literacy was at a high level (70.85%), and overall health behavior was also at a high level (56.61%). The factor that significantly predicted health behavior among VHVs in Phop Phra District was access to health information and health services (P–value < 0.005), which explained 6.20% of the variance (R² = 0.062). It was recommended that public health agencies strengthen health communication and develop health promotion programs for VHVs to enhance sustainable community health.
Article Details
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
ข้อลิขสิทธิ์วารสาร
บทความหรือข้อคิดเห็นใดๆ ที่ปรากฏในวารสารวิชาการป้องกันควบคุมโรค สคร. 2 พิษณุโลก เป็นวรรณกรรมของผู้เขียน กองบรรณาธิการวิชาการ และ สำนักงานป้องกันควบคุมโรคที่ 2 จังหวัดพิษณุโลกไม่จำเป็นต้องเห็นพ้องด้วยทั้งหมดหรือร่วมรับผืิดชอบใดๆ
References
World Health Organization. Noncommunicable diseases: key facts [Internet]. Geneva, Switzerland: WHO; 2021 [cited 2025 Mar 10]. Available from: https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/noncommunicable-diseases
Guthold R, Stevens GA, Riley LM, Bull FC. Worldwide trends in insufficient physical activity from 2001 to 2016: a pooled analysis of 358 population-based surveys with 1.9 million participants. Lancet Glob Health 2018;6(10):e1077–e1086. doi: 10.1016/S2214-109X(18)30357-7
Hfocus. สสส. เผยบุหรี่คร่าชีวิตคนทั่วโลกปีละกว่า 8 ล้านคน ภาคใต้แชมป์สิงห์อมควัน [อินเทอร์เน็ต]. กรุงเทพฯ, Hfocus; 2568 พฤษภาคม [เข้าถึงเมื่อ 10 พฤศจิกายน 2568]. เข้าถึงได้จาก: https://www.hfocus.org/content/2025/05/34229
เจาะลึกระบบสุขภาพ. ในประเทศไทย โรคเบาหวานมีแนวโน้มเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง โดยปี 2567 พบผู้ป่วยเบาหวาน 6.5 ล้านคน [อินเทอร์เน็ต]. กรุงเทพฯ: เจาะลึกระบบสุขภาพ; 2567 [เข้าถึงเมื่อ 10 มีนาคม 2568]. เข้าถึงได้จาก: https://www.hfocus.org/content/2024/11/32233
เฮลท์สเตชัน. รัฐมนตรีสาธารณสุข ชี้งบดูแลผู้ป่วย NCDs 1.3 แสนล้าน เล็งให้ อสม.ช่วยส่งเสริมสุขภาวะประชาชน [อินเทอร์เน็ต]. กรุงเทพฯ, เฮลท์สเตชัน; 2567 [เข้าถึงเมื่อ 28 กันยายน 2568]. เข้าถึงได้จาก: https://healthstation.in.th/news/show/1487
กรมศิลปากร. วิวัฒนธรรมชนเผ่า ปกาเกอะญอ จังหวัดตาก [อินเทอร์เน็ต]. กรุงเทพฯ: กรมศิลปากร; 2567 [เข้าถึงเมื่อ 9 เม.ย. 2568]. เข้าถึงได้จาก: https://www.finearts.go.th/storage/contents/file/PGOlqD7NqAUrvoNjmJLuVOKU0EnzH5D5hRwk05Us.pdf
สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดตาก. รายงานสถานการณ์โรคเบาหวานและความดันโลหิตสูง ปี 2567 [อินเทอร์เน็ต]. ตาก, สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดตาก; 2567 [เข้าถึงเมื่อ 9 เมษายน 2568]. เข้าถึงได้จาก: https://hdc.moph.go.th/tak/public/standard-report-detail/6b9af46d0cc1830d3bd34589c1081c68
กรมสนับสนุนบริการสุขภาพ. คู่มือ “สมาร์ท อสม. และ อสม. หมอประจำบ้าน” ปีงบประมาณ 2565 [อินเทอร์เน็ต]. กรุงเทพฯ, กระทรวงสาธารณสุข; 2564 [เข้าถึงเมื่อ 20 พฤศจิกายน 2567]. เข้าถึงได้จาก: https://hss.moph.go.th/HssDepartment/file_reference/202204251434510886.pdf
วิชัย เอกพลากร, หทัยชนก พรรคเจริญ, วราภรณ์ เสถียรนพเก้า. การสำรวจสุขภาพประชาชนไทยโดยการ ตรวจร่างกาย ครั้งที่ 6 พ.ศ. 2562–2563 [อินเทอร์เน็ต]. กรุงเทพฯ, สถาบันวิจัยระบบสาธารณสุข; 2564 [เข้าถึงเมื่อ 20 กุมภาพันธ์ 2568]. เข้าถึงได้จาก: https://www.hsri.or.th/printed-matter/399
นิตยา ศิริมา, ปาริฉัตร องอาจบริรักษ์, จักรกฤษณ์ วังราษฎร์. ความชุกของภาวะอ้วนและปัจจัยที่เกี่ยวข้องในประชากรไทย. KKU J Public Health Res [อินเทอร์เน็ต]. 2565 [เข้าถึงเมื่อ 9 เม.ย. 2568];16(2):1-12. เข้าถึงได้จาก: https://he01.tci-thaijo.org/index.php/kkujphr/article/view/257171/174355
Nutbeam D. Health literacy as a public health goal: a challenge for contemporary health education
and communication strategies into the 21st century. Health Promot Int 2000;15(3):259–67. doi: 10.1093/heapro/15.3.259
Bandura A. Self-efficacy: Toward a unifying theory of behavioral change. Psychol Rev 1977;84(2):191–215. doi: 10.1037/0033-295X.84.2.191
สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. ยุทธศาสตร์ชาติ 20 ปี (พ.ศ. 2561 – 2580) [อินเทอร์เน็ต]. กรุงเทพฯ: สศช.; 2561 [เข้าถึงเมื่อ 9 เมษายน 2568]. เข้าถึงได้จาก: https://www.nesdc.go.th/wordpress/wp-content/uploads/2025/06/NATIONAL-STRATEGY-PEOPLE.pdf
Daniel WW. Biostatistics: A foundation for analysis in the health sciences. 9th ed, Hoboken (NJ): John Wiley & Sons; 2010.
Best JW. Research in Education. 4th ed, Englewood Cliffs (NJ): Prentice Hall; 1977.
Cronbach LJ. Coefficient alpha and the internal structure of tests. Psychometrika 1951;16(3):297–334. doi: 10.1007/BF02310555
อุไรรัตน์ คูหะมณี. ความรอบรู้ด้านสุขภาพกับบทบาทของอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน
(อสม.) ในการป้องกันโรคเรื้อรัง [วิทยานิพนธ์/อินเทอร์เน็ต]. ชลบุรี, มหาวิทยาลัยบูรพา; 2563 [เข้าถึงเมื่อ 9 เมษายน 2568]. เข้าถึงได้จาก: https://buuir.buu.ac.th/xmlui/handle/1234567890/8808
ฝนทิวา โคตรนาลา, กฤชกันทร สุวรรณพันธุ์, ปรัชญ์ อินทรศักดิ์สิทธิ์,วิชุตา แสงเพชร์. ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับคุณภาพชีวิตของอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้านจากการระบาดของโรคโควิด-19ในจังหวัดชัยภูมิ. วารสารวิทยาศาสตร์สุขภาพและการสาธารณสุขชุมชน [อินเทอร์เน็ต]. 2566;6(1):1–12 [เข้าถึงเมื่อ 9 เมษายน 2568]. เข้าถึงได้จาก: https://he01.tci-thaijo.org/index.php/jhscph/article/view/259803
อรชร จันต๊ะคะรักษ์. ความสัมพันธ์ระหว่างความรอบรู้ด้านสุขภาพกับพฤติกรรมสุขภาพของอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน ตำบลหนองแก๋ว อำเภอหางดง จังหวัดเชียงใหม่. เชียงใหม่: สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดเชียงใหม่; 2567.
สุธินี หทัยแสนสุขสม, อมรศักดิ์ โพธิ์อ่ำ, พุฒิพงศ์ มากมาย. ปัจจัยที่มีผลต่อคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุเขตตำบลวาเล่ย์ อำเภอพบพระ จังหวัดตาก. วารสารวิชาการป้องกันควบคุมโรค สคร.2 พิษณุโลก [อินเทอร์เน็ต]. 2568;12(5):107–116 [เข้าถึงเมื่อ 9 เมษายน 2568]. เข้าถึงได้จาก: https://he01.tci-thaijo.org/index.php/dpcphs/article/view/275777/188113
อัจฉรา สุหิรัญ, อมรศักดิ์ โพธิ์อ่ำ, พุฒิพงศ์ มากมาย. ความสัมพันธ์ระหว่างความรอบรู้ด้านสุขภาพกับพฤติกรรมการป้องกันโรคโคโรนา 2019 ของอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้านเขตอำเภอเมือง จังหวัดนครสวรรค์ [อินเทอร์เน็ต]. วารสารวิชาการป้องกันควบคุมโรค สคร.2 พิษณุโลก. 2567 [เข้าถึงเมื่อ 9 เม.ย. 2568];12(4):30-39. เข้าถึงได้จาก: https://he01.tci-thaijo.org/index.php/dpcphs/article/view/265431/179395
