ความสัมพันธ์ระหว่างความรู้ ทัศนคติ ต่อการเฝ้าระวังป้องกันและควบคุมโรคเบาหวาน  โรคความดันโลหิตสูง โดยการใช้เครื่องมือปิงปองจราจรชีวิต 7 สี  ของอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน ในตำบลมะขามเตี้ย อำเภอเมือง จังหวัดสุราษฎร์ธานี

โศรตรีย์  แพน้อย; ชุลีพร หีตอักษร; รพีพรรณ  กำลังวุธ

ผู้แต่ง

โศรตรีย์ แพน้อย วิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี สุราษฎร์ธานี คณะพยาบาลศาสตร์ สถาบันพระบรมราชชนก
ชุลีพร หีตอักษร วิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี สุราษฎร์ธานี คณะพยาบาลศาสตร์ สถาบันพระบรมราชชนก
รพีพรรณ กำลังวุธ วิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี สุราษฎร์ธานี คณะพยาบาลศาสตร์ สถาบันพระบรมราชชนก

คำสำคัญ:

ความรู้, ทัศนคติ, ป้องกันและควบคุมโรคเบาหวาน, โรคความดันโลหิตสูง , ปิงปองจราจรชีวิต 7 สี

บทคัดย่อ

การวิจัยพรรณนาแบบหาความสัมพันธ์นี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาระดับความรู้ ทัศนคติ และความสัมพันธ์ระหว่างความรู้ ทัศนคติ ต่อการเฝ้าระวังป้องกันและควบคุมโรคเบาหวาน โรคความดันโลหิตสูง โดยการใช้เครื่องมือปิงปองจราจรชีวิต 7 สี ของอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน ในตำบลมะขามเตี้ย อำเภอเมือง จังหวัดสุราษฎร์ธานี กลุ่มตัวอย่างคัดเลือกแบบเฉพาะเจาะจงคือ อาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน (อสม.) จำนวน 120 คน เครื่องมือที่ใช้ในการศึกษา ได้แก่ แบบสอบถามความรู้เรื่องโรคเบาหวานและโรคความดันโลหิตสูง (ค่า KR20 = 0.80) แบบสอบถามทัศนคติต่อการป้องกันโรคเบาหวาน โรคความดันโลหิตสูง แบบสอบถามการเฝ้าระวังป้องกันและควบคุมโรคเบาหวาน โรคความดันโลหิตสูงโดย มีค่าความเชื่อมั่น โดยคำนวณด้วยสัมประสิทธิ์แอลฟาของครอนบาค เท่ากับ 0.81 และ 0.86 ตามลำดับ วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนา และสัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์ของเพียร์สัน

ผลการวิจัยพบว่า ความรู้เรื่องโรคเบาหวาน โรคความดันโลหิตสูง ไม่มีความสัมพันธ์กับทัศนคติ (r= .027) และไม่มีความสัมพันธ์กับการเฝ้าระวังป้องกันและควบคุมโรคเบาหวานและโรคความดันโลหิตสูง (r= .051) สำหรับทัศนคติของอสม. มีความสัมพันธ์ทางบวกในระดับปานกลางอย่างมีนัยสําคัญทางสถิติต่อการเฝ้าระวังป้องกันและควบคุมโรคเบาหวาน โรคความดันโลหิตสูง (r = .377, p-value <.001) โดยการใช้เครื่องมือปิงปองจราจรชีวิต 7 สี ข้อเสนอแนะ ควรมีการสร้างทัศนคติที่ดีในการเฝ้าระวังป้องกันและควบคุมโรคเบาหวานและโรคความดันโลหิตสูง โดยการใช้เครื่องมือปิงปองจราจรชีวิต 7 สีให้กับอสม. จะนำไปสู่การสร้างความมั่นใจให้กับอสม. ในการปฏิบัติงานการเฝ้าระวังป้องกันและควบคุมโรคเบาหวานและโรคความดันโลหิตสูง

เอกสารอ้างอิง

กรมควบคุมโรค, กองโรคไม่ติดต่อ. (2563). คู่มือแนวทางการดำเนินงาน NCD clinic plus 2563. กระทรวงสาธารณสุข.

กระทรวงสาธารณสุข. (2567). ข้อมูลสถานการณ์โรคไม่ติดต่อเรื้อรัง (NCDs) ในตำบลมะขามเตี้ย อำเภอเมืองสุราษฎร์ธานี. ระบบคลังข้อมูลด้านการแพทย์และสุขภาพ.https://hdc.moph.go.th/center/public/kpi/9/2024

กัญญาณัฐ เกิดชื่น, จลกลณี ตุ้ยเจริญ, และธิดารัตน์ นิ่มกระโทก. (2567). การพัฒนาศักยภาพอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้านในการบริหารจัดการ“สถานีรักษ์สุขภาพ”แบบเป็นหุ้นส่วน. วารสารวิจัยและพัฒนาด้านสุขภาพ สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดนครราชสีมา, 10(2), 55-68.

เกสิรินทร์ ไทยเสน, และนงณภัทร รุ่งเนย. (2567). ผลของโปรแกรมพัฒนาสมรรถนะอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน ในการคัดกรองโรคความดันโลหิตสูงและการส่งเสริมการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมของกลุ่มเสี่ยงโรคความดันโลหิตสูง อำเภอท่าชนะ จังหวัดสุราษฎร์ธานี. วารสารสุขภาพและการศึกษาพยาบาล, 30(3), 37-55.

จินตนา ทองเพชร, ชลันดา บุตรพุ่ม, เพชรรุ่ง เดชบุญญจิตต์, และอรุณ แสงแดง. (2565). ผลของโปรแกรมการเรียนรู้แบบมีส่วนร่วมด้วย สบช.โมเดล 2022 ต่อความรู้ เจตคติและพฤติกรรมการป้องกันโรคหลอดเลือดสมองของอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน. วารสารพยาบาลทหารบก, 23(3), 227-237.

ปัทมา แจ่มจำรูญ, และธนิดา ผาติเสนะ. (2560). การประเมินผลโครงการการใช้ปิงปองจราจรชีวิต 7 สีในการเฝ้าระวังและป้องกันควบคุมโรคเบาหวานในโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล จังหวัดนครราชสีมา. วารสารราชพฤกษ์, 15(2), 125-134.

พิมพ์นภัสร ทองทราย, แสงทอง ธีระทองคำ, นพวรรณ เปียซื่อ, และกมลรัตน์ กิตติพิมพานนท์. (2561). ความสัมพันธ์ระหว่างความรู้ ทัศนคติ และการปฏิบัติการดูแลผู้ที่เสี่ยงต่อเบาหวานของอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน. วารสารวิทยาลัยพยาบาลพระปกเกล้า จันทบุรี, 29(1), 148-158.

วิชัย เทียนถาวร. (2556). ระบบการเฝ้าระวังควบคุมป้องกันโรคเบาหวานความดันโลหิตสูงในประเทศไทย: นโยบายสู่การปฏิบัติ (พิมพ์ครั้งที่ 3). โรงพิมพ์ชุมนุมสหกรณ์การเกษตรแห่งประเทศไทย.

วิชัย เทียนถาวร, วณิชา ชื่นกองแก้ว, วสุธร ตันวัฒนกุล และพยงค์ เทพอักษร. (2565). การพัฒนาวิจัยและนวัตกรรมสุขภาพด้านการส่งเสริมและควบคุมโรคไม่ติดต่อเรื้อรังภายใต้โครงการสร้างชุมชนสุขภาวะด้วยสบช. โมเดล 2022: 1 วิทยาลัย 1 ชุมชน เทิดพระเกียรติพระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว (2565-2567). วารสารสาธารณสุขและวิทยาศาสตร์สุขภาพ, 5(2), 187-194.

ศักดิ์ดา ธานินทร์, และพิชญา ตาจุ่ม. (2566). รูปแบบความรอบรู้เรื่องโรคความดันโลหิตสูงของอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน (อสม.) จังหวัดเชียงราย. เชียงรายเวชสาร, 15(3), 132-142.

ศักดิ์สยาม สุวรรณสุทธิ์. (2565). ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์ต่อการปฏิบัติงานเฝ้าระวังและป้องกันโรคโควิด-19 ของอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน อำเภอสิชล จังหวัดนครศรีธรรมราช. วารสารศาสตร์สุขภาพและการศึกษา, 2(3), 81-98.

สุวัฒน์ บำรุงศรี, และทัศพร ชูศักดิ์. (2560). แบบจำลองสมการโครงสร้างปัจจัยที่มีผลต่อการปฏิบัติงานตามบทบาทหน้าที่ของอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน (อสม.) จังหวัดนครสวรรค์. วารสารสมาคมนักวิจัย, 22(1), 124-136.

อติญาณ์ ศรเกษตริน, ทิพวัลย์ พราหมณ์น้อย, ผุสดี สระทอง, และพิชญ์สินี มงคลศิริ. (2566). ผลของโปรแกรมการพัฒนาความรู้และทัศนคติของอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้านในการป้องกันโรคหลอดเลือดสมอง. วารสารวิจัยสุขภาพและการพยาบาล, 39(2), 173-183.

อัศนี วันชัย, จิตติพร ศรีษะเกตุ, และวิชัย เทียนถาวร. (2566). การประยุกต์ใช้ปิงปองจราจรชีวิต 7 สีในการเฝ้าระวังโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง: การทบทวนขอบเขตงานวิจัย. วารสารวิจัยการพยาบาลและวิทยาศาสตร์สุขภาพ, 15(2), e267915.

Burns, N., & Grove, S.K. (2009). The practice of nursing research: Appraisal, synthesis, & generation of evidence (6th ed.) Saunders Elsevier.

Likert, R. (1967). The method of constructing and attitude scale. In Fishbeic M. (Ed.), Attitude theory and measurement (pp.90-95.). Wiley & Son.

Schwartz, N. E. (1975). Nutritional knowledge, attitude, and practices of high school graduates. Journal of the American Diabetic Association, 66(1), 28-31.

World Health Organization. (2021). Global health risks: Mortality and burden of disease attributable to selected major risks. WHO Press.