ปัจจัยที่มีผลต่อการมาฝากครรภ์ครั้งแรกภายใน 12 สัปดาห์ ของหญิงตั้งครรภ์ ที่มารับบริการ ในโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล เขตอำเภอเมืองนครพนม จังหวัดนครพนม

บทคัดย่อ

การมาฝากครรภ์ครั้งแรกภายใน 12 สัปดาห์แรกของการตั้งครรภ์เป็นขั้นตอนสำคัญในการส่งเสริมสุขภาพมารดาและทารก เนื่องจากช่วยให้สามารถประเมินความเสี่ยง วินิจฉัย และให้การดูแลรักษาได้อย่างเหมาะสมและทันท่วงที  การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ (1) ศึกษาและเปรียบเทียบลักษณะทั่วไปและลักษณะทางสูติศาสตร์ของหญิงตั้งครรภ์ที่มาฝากครรภ์ครั้งแรกก่อนและหลัง 12 สัปดาห์ และ (2) ศึกษาปัจจัยที่มีผลต่อการมาฝากครรภ์ครั้งแรกก่อน 12 สัปดาห์ เป็นการวิจัยแบบกรณีศึกษา-ควบคุมย้อนหลัง เก็บข้อมูลย้อนหลังจากเวชระเบียนของโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล 25 แห่ง และระบบคลังข้อมูลด้านการแพทย์และสุขภาพ จังหวัดนครพนม ปีงบประมาณ 2567 รวมจำนวนหญิงตั้งครรภ์ 146 ราย โดยมีผู้มาฝากครรภ์ก่อน 12 สัปดาห์จำนวน 90 ราย และหลัง 12 สัปดาห์จำนวน 56 ราย วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนา การทดสอบความแตกต่างระหว่างกลุ่ม และวิเคราะห์ปัจจัยที่มีผลต่อการมาฝากครรภ์ด้วย การวิเคราะห์ถดถอยโลจิสติกพหุคูณ

ผลการวิจัย: พบว่า ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์อย่างมีนัยสำคัญต่อการมาฝากครรภ์ก่อน 12 สัปดาห์ ได้แก่ (1) การได้รับการดูแลจากสามี ซึ่งเพิ่มโอกาสในการมาฝากครรภ์ก่อน 12 สัปดาห์ 2.46 เท่า (p < 0.05) และ (2) ระยะทางจากบ้านถึงสถานบริการสุขภาพ น้อยกว่า 5 กิโลเมตร เพิ่มโอกาสในการมาฝากครรภ์ก่อน 12 สัปดาห์ 6.30 เท่า (p < 0.001) ผลการศึกษาชี้ให้เห็นว่า แรงสนับสนุนจากครอบครัวและการเข้าถึงบริการสุขภาพเป็นปัจจัยสำคัญที่เอื้อต่อการฝากครรภ์ก่อน 12 สัปดาห์ ดังนั้นควรมีการส่งเสริมบทบาทครอบครัว โดยเฉพาะคู่สมรส รวมถึงพัฒนาระบบบริการฝากครรภ์ให้เข้าถึงได้มากขึ้น เพื่อยกระดับคุณภาพสุขภาพมารดาและทารกในชุมชน