ผลของโปรแกรมบรรเทาความเหนื่อยล้าต่อการลดความเหนื่อยล้า ในผู้ป่วยโรคมะเร็งที่ได้รับการรักษาด้วยรังสีรักษา

Main Article Content

จินตนา สุวิทวัส
จันทร์เพ็ญ สีสงคราม
จินตนา พงศ์สุธีถาวร
หนูเพียร ชาทองยศ

บทคัดย่อ

             การรักษาผู้ป่วยโรคมะเร็งด้วยรังสีรักษา ส่งผลกระทบกับผู้ป่วยค่อนข้างมาก คือผู้ป่วยจะมีความเหนื่อยล้า โดยจะเริ่มเกิดขึ้นในสัปดาห์ที่ 1 หลังได้รับรังสีรักษา ความเหนื่อยล้าจะเพิ่มขึ้นในสัปดาห์ที่ 2 และสูงสุดในสัปดาห์ที่ 3 ต่อมาจะค่อยๆ ลดลง แต่ความเหนื่อยล้ายังคงอยู่ในระดับสูงจนถึงสัปดาห์ที่ 5 ความเหนื่อยล้าส่งผลกระทบต่อผู้ป่วยทั้งด้านร่างกาย จิตใจ สังคม และเศรษฐกิจของผู้ป่วย เป็นอุปสรรคต่อการปฏิบัติตามแผนการรักษา ทำให้ระยะเวลาในการรักษายาวนาน เซลล์มะเร็งมีโอกาสแบ่งตัวเพิ่มหรือแพร่กระจายมากขึ้น งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์ เพื่อเปรียบเทียบคะแนนความเหนื่อยล้าระหว่างกลุ่มที่ได้รับโปรแกรมบรรเทาความเหนื่อยล้ากับกลุ่มที่ไม่ได้ ได้รับโปรแกรมบรรเทาความเหนื่อยล้า การวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยกึ่งทดลอง สองกลุ่มวัดก่อนและหลังการทดลอง กลุ่มตัวอย่างจำนวน 51 คน แบ่งเป็นกลุ่มควบคุม จำนวน 26 คน กลุ่มทดลอง จำนวน 25 คน กลุ่มควบคุม ไม่ได้รับโปรแกรมบรรเทาความเหนื่อยล้า กลุ่มทดลองได้รับโปรแกรมบรรเทาความเหนื่อยล้า เป็นระยะเวลา 5 สัปดาห์ สัปดาห์ละ 5 วัน ประกอบด้วย ส่งเสริมภาวะโภชนาการ จัดการความปวดโดยวิธีใช้ยาและไม่ใช้ยา ออกกำลังกายโดยการกายบริหารแบบไทยท่าฤาษีดัดตน และส่งเสริมการนอนหลับโดยไม่ใช้ยา วิเคราะห์ข้อมูลส่วนบุคคล โดยใช้สถิติเชิงพรรณนา ได้แก่ จำนวน ร้อยละ วิเคราะห์ข้อมูลระดับความเหนื่อยล้าโดยใช้สถิติเชิงพรรณนา ได้แก่ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน วิเคราะห์เปรียบเทียบข้อมูลระดับความเหนื่อยล้า ก่อน หลังการทดลองภายในกลุ่มทดลอง โดยใช้ t-test dependent วิเคราะห์เปรียบเทียบข้อมูลระดับความเหนื่อยล้า ก่อน หลังการทดลองระหว่างกลุ่มทดลอง กลุ่มควบคุม โดยใช้ t-test independent ผลการศึกษาพบว่าคะแนนเฉลี่ยความเหนื่อยล้าของกลุ่มควบคุมหลังการทดลองมากกว่าก่อนการทดลองอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ p-value = .02 คะแนนเฉลี่ยความเหนื่อยล้าของกลุ่มทดลองหลังการทดลองน้อยกว่าก่อนการทดลองอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ p-value = .00 คะแนนเฉลี่ยความเหนื่อยล้าระหว่างกลุ่มควบคุมและกลุ่มทดลองหลังการทดลอง แตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ p-value = .00

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
สุวิทวัส จ., สีสงคราม . จ., พงศ์สุธีถาวร จ., & ชาทองยศ ห. (2025). ผลของโปรแกรมบรรเทาความเหนื่อยล้าต่อการลดความเหนื่อยล้า ในผู้ป่วยโรคมะเร็งที่ได้รับการรักษาด้วยรังสีรักษา. วารสารสถาบันบำราศนราดูร, 19(1), 32–41. https://doi.org/10.14456/jbidi.2025.4
ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

Phetphichetchian W. Nursing excellence in caring for cancer patients. Songkhla: Chanmueng printing; 2011. (in Thai)

Wutthanon N. Nursing care for patients with bladder cancer. Chiang Mai : Krongchang printing ; 2012. (in Thai)

Leena Smit W, Srisuphandit S. Gynecological cancer. Bangkok : Holistic Publishing; 1999. (in Thai)

Bumrungsuk S, Kanglee K. Fatigue on Cervical Cancer Patients received Radiotherapy: Fatigue Management Model. Journal of The Royal Thai Army Nurses 2014;15(3): 162-169. (in Thai)

King KB, Nail LM, Kreamer K, Strohl RA,Johnson JA. Patients descriptions of the experience of receiving radiation therapy. Oncology Nursing Forum, 1985; 12(4) : 55-61.

Berger K, & Williams MB. Fundamental of nursing: collaborating for optimal health. New York: Englewood Cliffs; 1992.

Ajdet K. Nursing program to manage fatigue in adult cancer patients: A meta-analysis [dissertation]. Bangkok: Chulalongkorn University; 2011. (in Thai)

Kuakarn J, Isaramalai S, Banthip K. Impacts of a Self-Management Programme for Nutritional Enhancement on the Fatigue Conditions of Cancer Patients Undergoing Radiotherapy. Thai Journal of Nursing Council 2015; 30(2): 20-32. (in Thai)

Bumrungsuk. S, Wattana C, Kitsripisarn S. The Effects of a Self-Management Training Program on Fatigue and Well-Being among Cervical Cancer Patients Receiving Radiotherapy. Nursing Journal 2013;40(1): 49-61. (in Thai)

Piper BF., Dibble SL., Dodd MJ., Weiss MC., Slaughter RE., Paul SM. The Revised Piper Fatigue Scale: Psychometric Evaluation in Woman with Breast Cancer. Oncology nursing forum 1998;25(4): 677-684.

Srisathit Narakul B. Nursing research methods. 5thed. Bangkok: Faculty of Nursing Chulalongkorn University, 2010. (in Thai)

Inglis JE,Lin P, Kern SL, Kleckner LR, Kleckner AS, Castillo DA, et al. Nutritional Interventions for Treating Cancer-Related Fatigue: A Qualitative Review. Nutrition and Cancer 2019; 71(1): 21-40. doi: 10.1080/01635581.2018.15/3046.

Barsevick AM. Management of Cancer-Related Fatigue. Clical Journal of Oncology Nursing 2008;12(5 suppl):21-25. doi:10.1188/08.GJON.S2.21-25.

Halemani K, Issac A, Mishra P,Mathias E. The Impact of Exercise on Fatique among Patients Undergoing Adjuvant Radiation therapy : A Systematic review and Meta-analysis. Journal of Caring Sciences 2022;11(1):45-552. doi: 10.34172/jcs.2022.02.

Momayyezi M, Fallahzadeh H, Farzaneh F, Momayyezi M. Sleep Quality and Cancer-Related Fatigue in Patients with Cancer. Journal of Caring Sciences 2021;10(3):145-152. doi:10.3412/jcs.2021.021.