การให้ลำดับความสำคัญของคุณภาพบริการด้านการแพทย์แผนจีนโดยใช้มิติตามทฤษฎีคุณภาพการบริการ SERVQUAL dimensions ร่วมกับการวิเคราะห์ลำดับชั้นแบบประยุกต์
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาการให้ลำดับความสำคัญของคุณภาพบริการด้านการแพทย์แผนจีน และศึกษาอิทธิพลของรายได้เฉลี่ยต่อเดือนต่อการจัดลำดับดังกล่าว โดยประยุกต์ใช้มิติตามทฤษฎีคุณภาพการบริการ SERVQUAL dimensions ร่วมกับกระบวนการวิเคราะห์ลำดับชั้นแบบประยุกต์ (modified analytic hierarchy process) ระเบียบวิธีวิจัยเป็นการวิจัยเชิงปริมาณ เก็บรวบรวมข้อมูลด้วยแบบสอบถามเปรียบเทียบรายคู่จากกลุ่มตัวอย่างผู้ใช้บริการ 414 คน ที่เคยเข้ารับบริการในช่วง 1 ปีที่ผ่านมา ใช้การคัดเลือกกลุ่มตัวอย่างแบบสะดวก (convenience sampling) และวิเคราะห์ข้อมูลด้วยกระบวนการวิเคราะห์ลำดับชั้นแบบประยุกต์ เพื่อคำนวณค่าน้ำหนักความสำคัญ และตรวจสอบอัตราส่วนความสอดคล้อง จากผลการวิจัยพบว่าผู้รับบริการให้ความสำคัญคุณภาพด้านความเข้าใจและเอาใจใส่มากที่สุด รองลงมา คือ ด้านความมั่นใจ การตอบสนอง ความน่าเชื่อถือ และด้านภาพลักษณ์ทางกายภาพ ตามลำดับ ปัจจัยย่อยที่สำคัญ ได้แก่ ความรู้ความสามารถของแพทย์ การให้ข้อมูลที่ชัดเจนและทันท่วงที และการใส่ใจรับฟังปัญหา นอกจากนี้ผลการศึกษายังยอมรับสมมติฐานว่าระดับรายได้มีอิทธิพลต่อลำดับความสำคัญของคุณภาพบริการ โดยกลุ่มรายได้ระดับเริ่มต้นและระดับกลางค่อนสูงให้ความสำคัญสูงสุดกับด้านความเข้าใจและเอาใจใส่ ในขณะที่กลุ่มผู้มีรายได้สูงให้ความสำคัญสูงสุดกับด้านความมั่นใจ โดยมุ่งเน้นที่ความเชี่ยวชาญทางวิชาชีพ การศึกษานี้ก่อให้เกิดประโยชน์ต่อการพัฒนาระบบบริการสาธารณสุข และสามารถนำไปใช้เป็นแนวทางในการยกระดับคุณภาพการให้บริการด้านการแพทย์แผนจีนให้สอดคล้องกับความต้องการของผู้รับบริการมากยิ่งขึ้น
Article Details
เอกสารอ้างอิง
Jaidee PH, Rudtanasudjatum K, Chanchai S. Traditional Chinese medicine and Thai public health. Public Health Journal of Burapha University. 2013;8(2):112-8. (in Thai)
Klajing W, Jaengpromma P. Traditional Chinese medicine and healthcare options in the globalization era. Journal of Thai Traditional and Alternative Medicine. 2022;20(2):370-83. (in Thai)
Sutthachaianan T, Kongsangchai V, Siangprasert V. Study of the situation of traditional Chinese medicine doctors in the public health system of Thailand. Journal of Thai Traditional and Alternative Medicine. 2023;21(1):149-62. (in Thai)
Manager Online. Ministry of public health accelerates promotion of “traditional Chinese medicine” services to solve hospital overcrowding during COVID-19 [Internet]. 2021 [cited 2025 Oct 15]. Available from: https://mgronline.com/specialscoop/detail/9640000084568 (in Thai)
Grand View Research. Thailand complementary and alternative medicine market size & outlook [Internet]. 2025 [cited 2025 Oct 15]. Available from: https://www.grandviewresearch.com/horizon/outlook/complementary-and-alterna tive-medicine-market/thailand
Department of Health Service Support. Thailand strategic development to become an international health hub (2017-2026). 2nd ed. Bangkok: MS Corporation Group; 2017. (in Thai).
Tangnoi A. The perception of service quality at Huachiew Thai–Chinese traditional Thai medication [dissertation]. Bangkok: Rajamangala University of Technology Phra Nakhon; 2016. (in Thai)
Khumprasert I, Nutteesri S, Chantaradara T. Qualitative research on selection of traditional Chinese medicine services: a case study of Ear Leng Heung store, Ratchaburi province. Research and Development Journal Suan Sunandha Rajabhat University. 2021;13(1):233-45. (in Thai)
Huachiew Traditional Chinese Medicine Clinic. History of Huachiew Traditional Chinese Medicine Clinic [Internet]. 2018 [cited 2025 Sep 20]. Available from: https://www.huachiewtcm.com/มารู้จักหัวเฉียวแพทย์แผนจีน. (in Thai)
Buadsuntia D. The factors affect towards patient decision to have treatment in traditional Chinese medicine clinic at fort Bhanurangsi hospital [Internet]. 2025 [cited 2025 Oct 1]. Available from: http://www.mpa-mba.ru.ac.th/images/doc/Project_is/bangkok17/6417952030.pdf (in Thai)
Saaty TL. The analytic hierarchy process: planning, priority setting, resource allocation. 1st ed. New York: McGraw-Hill International Book Co; 1980.
Saaty R. The analytic hierarchy process and utility theory: ratio scales and interval scales. International Symposium on the Analytic Hierarchy Process; 1996 Dec 12-15; Burnaby (BC), Canada. Pittsburgh (PA): Creative Decisions Foundation; 1996. p. 22-7.
Wu EC. Essays on the economics of traditional Chinese medicine [dissertation]. Toronto (ON): University of Toronto; 2025.
Parasuraman A, Zeithaml VA, Berry LL. A conceptual model of service quality and its implications for future research. Journal of Marketing. 1985;49(4):41-50.
Rinkaewkan R. Marketing mix (7Ps) and service factors affecting to the satisfaction of patients of Huachiew Traditional Chinese Medicine Clinic in Bangkok. Journal of Business Administration and Social Sciences Ramkhamhaeng University. 2019;2(1):92-106. (in Thai)
Sutanto SH. Public health center patient satisfaction: the role of empathy, reliability, responsiveness, assurance, and tangibles [Internet]. 2022 [cited 2025 Oct 1]. Available from: https://eudl.eu/pdf/10.4108/eai.29-10-2022.2334031
