Survival Rate of Lung อัตรารอดชีพของผู ้ป่วยมะเร็งปอดหลังการวินิจฉัยที ่ได้รับการรักษาในสถาบัน มะเร็งแห่งชาติ: ข้อมูลล่าสุดจากทะเบียนมะเร็งสถาบันมะเร็งแห่งชาติ ระหว่างปี พ.ศ. 2563-2567
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
ความเป็นมา: มะเร็งปอดเป็นสาเหตุสำคัญของการเสียชีวิตจากโรคมะเร็งทั้งในประเทศไทย และทั่วโลก โดยเฉพาะในผู้ป่วยที่ได้รับการวินิจ ฉัยในระยะลุกลาม การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์ เพื่อประเมินอัตราการตาย อัตรารอดชีพ และการเปรียบเทียบระหว่างกลุ่มของผู้ป่วยมะเร็งปอดที่เข้ารับการรักษาในสถาบันมะเร็งแห่งชาติ วัตถุประสงค์ของการศึกษานี้คือ (1) ประเมินอัตรารอดชีพโดยรวมระยะเวลาการรอดชีพและแนวโน้มการรอดชีพของผู้ป่วยมะเร็งปอดที่ได้รับการวินิจฉัยและรักษาที่สถาบันมะเร็งแห่งชาติ ระหว่างปี พ.ศ. 2563-2567 (2) วิเคราะห์และเปรียบ เทียบการรอดชีพ จำแนกตามตัวแปรสำคัญ ได้แก่ เพศ อายุ ชนิดเซลล์มะเร็งและระยะของโรค (3) หาแนวโน้มการรอดชีพของผู้ป่วยในแต่ละระยะของโรค วิธีการศึกษา: เป็นการศึกษาแบบย้อนหลังเชิงวิเคราะห์ (Retrospective Cohort Study) จากฐานข้อมูลทะเบียนมะเร็งของสถาบันมะเร็งแห่งชาติ ระหว่างวันที่ 1 มกราคม พ.ศ. 2563 ถึง 31 ธันวาคม พ.ศ. 2567 รวมผู้ป่วยที่ได้รับการวินิจฉัยมะเร็งปอด (ICD-O-3: C33.9, C34.0–C34.9) จำนวน 1,325 ราย ติดตามสถานะการมีชีวิตโดยเชื่อมโยงกับฐานข้อมูลการตายของสำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ การวิเคราะห์การรอดชีพใช้วิธี Kaplan–Meier ในผู้ป่วยที่มีข้อมูลครบถ้วน 1,312 ราย เหตุการณ์คือการเสียชีวิต และการเปรียบเทียบความแตกต่างของการรอดชีพระหว่างกลุ่มด้วย Log-rank test และรายงานค่ามัธยฐานระยะเวลาการรอดชีพพร้อมช่วงความเชื่อมั่น 95% ผลการศึกษา: ผู้ป่วย 1,325 ราย เป็นเพศชาย ร้อยละ 56.53 อายุเฉลี่ย 63.3 ± 11.1 ปี และเพศหญิง ร้อยละ 43.47 อายุเฉลี่ย 62.8 ± 11.8 ปี ส่วนใหญ่เป็นชนิด non-small cell lung cancer (ร้อยละ 96.23) และได้รับการวินิจฉัยในระยะที่ IV มากที่สุด (ร้อยละ 61.96) พบผู้เสียชีวิต 338 ราย คิดเป็นอัตราตาย 25.51 ต่อ 100 คน-ปี ค่ามัธยฐานระยะเวลาการรอดชีพโดยรวมเท่ากับ 0.93 ปี (95% CI: 0.81–1.03) แสดงว่าครึ่งหนึ่งของผู้ป่วยเสียชีวิตภายในประมาณ 11 เดือนหลังการวินิจฉัย อัตรารอดชีพในระยะเวลา 1, 2, 3, 4 และ 5 ปี เท่ากับ ร้อยละ 48.2, 30.9, 24.2, 17.4 และ 12.9 ตามลำดับ เมื่อจำแนกตามเพศ พบว่าเพศหญิงมีค่ามัธยฐานการรอดชีพ 1.38 ปี (95% CI: 1.15–1.58) สูงกว่าเพศชายซึ่งมีค่ามัธยฐาน 0.68 ปี (95% CI: 0.59–0.80) อย่างชัดเจน อัตรารอดชีพ ที่ 1, 3 และ 5 ปี ในเพศหญิงเท่ากับร้อยละ 57.4, 28.8 และ 19.7 ขณะที่เพศชายเท่ากับร้อยละ 41.1, 20.6 และ 6.2 ตามลำดับ เมื่อจำแนกตามระยะของโรค พบความแตกต่างของการรอดชีพอย่างเด่นชัด โดยระยะที่ II มีค่ามัธยฐานการรอดชีพ 4.60 ปี (95% CI: 3.08–ไม่สามารถประมาณค่าบนได้) ระยะที่ III เท่ากับ 1.25 ปี (95% CI: 0.99–1.69) และระยะที่ IV เท่ากับ 0.63 ปี (95% CI: 0.56–0.74) แนวโน้มจาก Kaplan–Meier แสดงให้เห็นว่าผู้ป่วยระยะที่ I–II มีการรอดชีพสูงกว่า อย่างต่อเนื่อง ขณะที่ระยะที่ IV มีการลดลงของการรอดชีพอย่างรวดเร็วตั้งแต่ปีแรก สรุป: ผู้ป่วยมะเร็งปอดส่วนใหญ่ได้รับการวินิจฉัยในระยะลุกลามและมีค่ามัธยฐานการรอดชีพต่ำกว่า 1 ปี เพศและระยะของโรคมีความสัมพันธ์อย่างชัดเจนกับการรอดชีพ โดยเพศชายและผู้ป่วยระยะลุกลามมีพยากรณ์โรค ที่ไม่ดี ผลการศึกษานี้สะท้อนความจำเป็นในการพัฒนาการตรวจพบระยะเริ่มต้นและเพิ่มการเข้าถึงการรักษาที่มีประสิทธิภาพเพื่อลดอัตราการเสียชีวิต
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความทีตีพิมพ์ในวารสารโรคมะเร็งนี้ถือว่าเป็นลิขสิทธิ์ของมูลนิธิสถาบันมะเร็งแห่งชาติ และผลงานวิชาการหรือวิจัยของคณะผู้เขียน ไม่ใช่ความคิดเห็นของบรรณาธิการหรือผู้จัดทํา
เอกสารอ้างอิง
International Agency for Research on Cancer. Global Cancer Observatory: Cancer Today. Lyon: International Agency for Research on Cancer; 2022.
Imsamran W, Pattatang A, Supattagorn P, et al. Cancer in Thailand. Vol. X, 2016–2018. Bangkok: National Cancer Institute; 2021.
U.S. Department of Health and Human Services. The health consequences of smoking—50 years of progress: a report of the Surgeon General. Atlanta (GA): Centers for Disease Control and Prevention; 2014.
Islami F, Torre LA, Jemal A. Global trends of lung cancer mortality and smoking prevalence. Transl Lung Cancer Res. 2015;4(4):327-38.
Loomis D, Grosse Y, Lauby-Secretan B, et al. The carcinogenicity of outdoor air pollution and particulate matter. Lancet Oncol. 2013;14(13):1262-3.
Mok TS, Wu YL, Thongprasert S, et al. Gefitinib or carboplatin-paclitaxel in pulmonary adenocarcinoma. N Engl J Med. 2009;361(10):947-57.
Reck M, Rodríguez-Abreu D, Robinson AG, et al. Pembrolizumab versus chemotherapy for PD-L1-positive non-small-cell lung cancer. N Engl J Med. 2016;375(19):1823-33.
Khiewvan B, Tungsukruthai S, Sathitruangsak C, et al. Survival rate of lung cancer patients at Srinagarind Hospital. Srinagarind Med J. 2019;34(2):107-14.
Sung H, Ferlay J, Siegel RL, et al. Global cancer statistics 2020: GLOBOCAN estimates of incidence and mortality worldwide for 36 cancers in 185 countries. CA Cancer J Clin. 2021;71(3):209-49.
National Comprehensive Cancer Network. NCCN Clinical Practice Guidelines in Oncology: Non-Small Cell Lung Cancer. Version 2023. Plymouth Meeting (PA): National Comprehensive Cancer Network; 2023.
Amin MB, Edge SB, Greene FL, et al., editors. AJCC Cancer Staging Manual. 8th ed. New York: Springer; 2017.
National Cancer Institute. SEER Cancer Stat Facts: Lung and Bronchus Cancer [Internet]. Bethesda (MD): National Cancer Institute; 2023 [cited 2026 Jun 17]. Available from: https://seer.cancer.gov/statfacts/html/lungb.html
Shigematsu H, Lin L, Takahashi T, et al. Clinical and biological features associated with epidermal growth factor receptor gene mutations in lung cancers. J Natl Cancer Inst. 2005;97(5):339-46.
Pinto JA, Vallejos CS, Raez LE, et al. Gender and outcomes in Non-Small Cell Lung Cancer: an old prognostic variable comes back for targeted therapy and immunotherapy? ESMO Open. 2018;3(3):e000344.
US Preventive Services Task Force. Screening for lung cancer: US Preventive Services Task Force recommendation statement. JAMA. 2021;325(10):962-70.
Kaplan EL, Meier P. Nonparametric estimation from incomplete observations. J Am Stat Assoc. 1958;53(282):457-81.
Cox DR. Regression models and life-tables. J R Stat Soc Ser B. 1972;34(2):187-220.
