ความต้องการตรวจคัดกรองมะเร็งเต้านมของบุตรสาวที่มีมารดาเป็นมะเร็งเต้านมที่ถ่ายทอดทางพันธุกรรม
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
ภูมิหลัง: มะเร็งเต้านมเป็นมะเร็งที่สามารถถ่ายทอดทางพันธุกรรม โดยสตรีที่มีประวัติครอบครัวเป็นมะเร็งเต้านมมีความเสี่ยงต่อการเกิดโรคมากกว่าบุคคลทั่วไปประมาณ 2 เท่า และสตรีที่มีญาติสายตรงเป็นมะเร็งเต้านมมีความเสี่ยงเพิ่มขึ้นร้อยละ 30 วัตถุประสงค์: เพื่อทำนายความต้องการเข้ารับการตรวจคัดกรองมะเร็งเต้านมของบุตรสาวที่มีมารดาเป็นมะเร็งเต้านมที่ถ่ายทอดทางพันธุกรรม วิธีการศึกษา: ศึกษาในบุตรสาวที่มีมารดาเป็นมะเร็งเต้านมที่ถ่ายทอดทางพันธุกรรม จำนวน 40 คน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยเป็นแบบสอบถามข้อมูลพื้นฐาน ประกอบด้วย อายุ น้ำหนัก ส่วนสูง สถานภาพสมรส ระดับการศึกษา สิทธิการรักษา การดื่มแอลกอฮอล์ การสูบบุหรี่ อายุที่มีบุตรคนแรก อายุที่มีประจำเดือนครั้งแรก การใช้ยาคุมกำเนิด การได้รับความรู้เกี่ยวกับการตรวจสุขภาพ และความต้องการในการตรวจคัดกรองมะเร็งเต้านม เก็บรวบรวมข้อมูลโดยการสัมภาษณ์โดยตรงหรือทางโทรศัพท์ ระหว่างเดือนพฤษภาคม พ.ศ. 2566 ถึงเมษายน พ.ศ. 2567 วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติเชิงพรรณนา ได้แก่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และใช้สถิติการถดถอยโลจิสติก (Logistic regression) ผลการศึกษา: อายุบุตรสาว ดัชนีมวลกาย ระดับการศึกษา และความแตกต่างของอายุระหว่างมารดาและบุตรสาว สามารถร่วมกันทำนายความต้องการเข้ารับการตรวจคัดกรองมะเร็งเต้านมได้ร้อยละ 63.2 (Nagelkerke R² = 0.632) โดยผลการศึกษานี้สามารถนำไปใช้ในการพัฒนาแนวทางการดูแลและการให้คำแนะนำด้านการตรวจคัดกรองมะเร็งเต้านมแก่บุตรสาวที่มีมารดาเป็นมะเร็งเต้านมที่ถ่ายทอดทางพันธุกรรมได้อย่างเหมาะสม
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความทีตีพิมพ์ในวารสารโรคมะเร็งนี้ถือว่าเป็นลิขสิทธิ์ของมูลนิธิสถาบันมะเร็งแห่งชาติ และผลงานวิชาการหรือวิจัยของคณะผู้เขียน ไม่ใช่ความคิดเห็นของบรรณาธิการหรือผู้จัดทํา
เอกสารอ้างอิง
National Comprehensive Cancer Network. NCCN Clinical Practice Guidelines in Oncology: Genetic/Familial High-Risk Assessment: Breast, Ovarian, and Pancreatic. Version 2.2024 [Internet]. Plymouth Meeting (PA): National Comprehensive Cancer Network; 2024 [cited 2026 Feb 21]. Available from: https://www.nccn.org/guidelines/guidelines-detail?category=2&id=1545
สถาบันมะเร็งแห่งชาติ กรมการแพทย์ กระทรวงสาธารณสุข. ทะเบียนมะเร็งระดับโรงพยาบาล พ.ศ. 2566 (Hospital-Based Cancer Registry 2023) [อินเทอร์เน็ต]. กรุงเทพฯ: สถาบันมะเร็งแห่งชาติ; 2568 [สืบค้นเมื่อ 21 ก.พ. 2569]. เข้าถึงได้จาก: https://www.nci.go.th/files/cancer_stat/1771317685_file.pdf
Mulmi R, Shrestha G, Niraula SR, Yadav DK, Pokharel PK. Screening practices among first degree relatives of breast cancer patients in Nepal: a cross-sectional study. Asian Pac J Cancer Care. 2021;6(3):297-303.
Lu N, Zhang C, You H, Ma Z, Zhu P, Cheng F. Factors Affecting Breast Screening Behavior of First-Degree Relatives of Breast Cancer Patients in China: A Cross-sectional Study. Cancer Nurs. 2024;47(4):271-80.
รังษีนพดล โถทอง. ปัจจัยที่สัมพันธ์กับการเกิดมะเร็งเต้านมในหญิงไทยที่อายุน้อยกว่า 45 ปี [วิทยานิพนธ์ปริญญาวิทยาศาสตรมหาบัณฑิต]. กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยมหิดล; 2558.
Riley RD, Snell KIE, Ensor J, Burke DL, Harrell FE Jr, Moons KGM, et al. Minimum sample size for developing a multivariable prediction model: Part I – Continuous outcomes. Stat Med. 2019;38(7):1262-75.
Agrawal P, Chen TA, McNeill LH, Acquati C, Connors SK, Nitturi V, et al. Factors associated with breast cancer screening adherence among church-going African American women. Int J Environ Res Public Health. 2021;18(16):8494.
Emagneneh T, Daniel T, Nega AT, Tsegaye D. Knowledge, attitudes, and practices regarding breast cancer screening and associated factors among female undergraduate students at Bonga University, Ethiopia. Sci Rep. 2025;15(1):31638.
Kırca N, Tuzcu A, Gözüm S. Breast cancer screening behaviors of first-degree relatives of women receiving breast cancer treatment and the affecting factors. Eur J Breast Health. 2018;14(1):23-30.
Chotai N, Renganathan R, Uematsu T, Wang J, Zhu Q, Rahmat K, et al. Breast cancer screening in Asian countries: epidemiology, screening practices, outcomes, challenges, and future directions. Korean J Radiol. 2025;26(8):743-58.
ภรณี เหล่าอิทธิ, นภา ปริญญานิติกูล. มะเร็งเต้านม: ระบาดวิทยา การป้องกัน และแนวทางการตรวจคัดกรอง. Chula Med J. 2016;60(5):497-507.
