ภาวะโภชนาการ ความเชื่อและพฤติกรรมการบริโภคอาหารประเภทเนื้อสัตว์ในผู้ป่วยโรคมะเร็ง

บทคัดย่อ

การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาภาวะโภชนาการความเชื่อและพฤติกรรมการบริโภคอาหารประเภทเนื้อสัตว์และวิเคราะห์หาความสัมพันธ์ระหว่างความเชื่อและพฤติกรรมการบริโภคอาหารประเภทเนื้อสัตว์ในผู้ป่วยมะเร็งรายใหม่โดยผู้ป่วยต้องไม่มีปัญหาจากตัวโรคในด้านการเคี้ยวหรือการกลืนอาหารและมารับบริการตรวจรักษาในโรงพยาบาลสงขลานครินทร์ จังหวัดสงขลา จำนวน 385 ราย รวบรวมข้อมูลโดยใช้แบบสอบถาม ผลการศึกษาพบว่า ผู้ป่วยที่เข้าร่วมวิจัยส่วนใหญ่ ร้อยละ 66.2 เป็นเพศหญิง มีอายุเฉลี่ย 54 ปี โดยร้อยละ 32.7 เป็นโรคมะเร็งของระบบสืบพันธุ์เพศหญิงมากที่สุดและร้อยละ 46.8 มีระยะของโรคเป็นระยะที่ 4 ร้อยละ 42.6 ได้รับการรักษาด้วยรังสีรักษาร่วมกับเคมีบำบัด ผู้ป่วยร้อยละ 41.1 มีน้ำหนักอยู่ในเกณฑ์ปกติ (ดัชนีมวลกาย 18.5-22.9 กิโลกรัม/ตารางเมตร) และร้อยละ 71.7 มีภาวะโภชนาการเริ่มต้นอยู่ในระดับ A คือไม่มีหรือมีความเสี่ยงน้อยที่จะเกิดภาวะทุพโภชนาการ จากการศึกษาถึงความเชื่อในการรับประทานอาหารประเภทเนื้อสัตว์พบผู้ป่วยส่วนใหญ่มีความเชื่อว่าการรับประทานกลุ่มเนื้อสัตว์ที่ผ่านกระบวนหมัก กลุ่มเนื้อวัวและกลุ่มอาหารที่ผ่านการแปรรูปเป็นสาเหตุของการเจริญเติบโตและการลุกลามของโรคมะเร็ง ในขณะที่ส่วนใหญ่เชื่อว่าการรับประทานปลาทะเล ปลาน้ำจืดไม่ได้เป็นสาเหตุของการเจริญเติบโตและการลุกลามของโรคมะเร็ง และในรอบ 1 สัปดาห์ที่ผ่านมาผู้ป่วยส่วนใหญ่เลือกรับประทานปลาทะเล ไข่ไก่ทั้งฟอง และปลาน้ำจืด เพราะเชื่อว่าการรับประทานเนื้อสัตว์เหล่านี้ไม่ได้เป็นสาเหตุของการเจริญเติบโตและการลุกลามของโรคมะเร็งและยังพบว่าความเชื่อกับพฤติกรรมการบริโภคอาหารประเภทเนื้อวัว เนื้อหมู เนื้อไก่ ไข่ไก่ทั้งฟอง ไข่เป็ดทั้งฟอง ปลาทะเล ปลาน้ำจืด กุ้ง ปลาหมึก หอย ปู ไส้กรอก กุนเชียง ลูกชิ้นและปลาเค็มมีความสัมพันธ์ไปในทิศทางเดียวกัน โดยผู้ป่วยที่มีความเชื่อว่าการบริโภคอาหารประเภทเนื้อสัตว์ดังกล่าวเป็นสาเหตุของการเจริญเติบโตและการลุกลามของโรคมะเร็งได้ และพยายามลดพฤติกรรมการบริโภคอาหารประเภทเนื้อสัตว์ลง (P<0.05) ซึ่งอาจทำให้เกิดความเสี่ยงต่อภาวะทุพโภชนาการ ดังนั้นการให้ความรู้เรื่องการบริโภคอาหารประเภทเนื้อสัตว์ที่ถูกต้องแก่ผู้ป่วยจึงมีความสำคัญอย่างยิ่งเพื่อเพิ่มภาวะโภชนาการที่ดีและส่งผลดีต่อการรักษาในผู้ป่วยมะเร็ง