ภาวะพหุสัณฐานของยีน CYP3A5 ในผู้ป่วยมะเร็งปอดชนิด ไม่ใช่เซลล์เล็กระยะลุกลามที่รักษาด้วยเคมีบำบัดสูตรที่มียาพาคลิแทคเซล

ผู้แต่ง

  • ปวีณา เมืองพรม ภาควิชาเภสัชกรรมปฏิบัติ คณะเภสัชศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย

คำสำคัญ:

พาคลิแทคเซล ยาเคมีบำบัด มะเร็งปอดชนิดไม่ใช่เซลล์เล็ก ภาวะพหุสัณฐานของยีน CYP3A5

บทคัดย่อ

พาคลิแทคเซลเป็นยาเคมีบำบัดที่แนะนำให้ใช้เป็นตัวเลือกลำดับแรกในผู้ป่วยที่มีการลุกลามของมะเร็งปอดชนิดไม่ใช่เซลล์เล็ก และภาวะพหุสัณฐานของยีนที่สัมพันธ์กับกระบวนการเมแทบอลิซึมของยาพาคลิแทคเซลอาจส่งผลกระทบต่อผลการรักษาและการเกิดเหตุการณ์ไม่พึงประสงค์จากยา การศึกษานี้วัตถุประสงค์เพื่อ หาความชุกของภาวะพหุสัณฐานของยีน CYP3A5 rs776746 และวิเคราะห์ความสัมพันธ์ระหว่างภาวะพหุสัณฐานของยีน CYP3A5กับผลการรักษาด้วยเคมีบำบัดสูตรที่มียาพาคลิแทคเซลจากผู้ ป่วยมะเร็งปอดชนิดไม่ใช่เซลล์เล็กระยะลุกลามจำนวน49 ราย พบความชุกของ CYP3A5*3 เท่ากับร้อยละ 67.5 และความถี่จีโนไทป์ของ CYP3A5*1/*1, CYP3A5*1/*3 และCYP3A5*3/*3 เท่ากับ 4, 30 และ 24 ราย คิดเป็นร้อยละ 6.9, 51.7 และ 41.4 ตามลำดับ อัตราการตอบสนองต่อการรักษาของกลุ่มที่มีจีโนไทป์ แบบ *1/*1 และ *1/*3 อยู่ที่ร้อยละ 31 สูงกว่ากลุ่มทีมีจีโนไทป์ แบบ *3/*3 ซึ่งมีอัตราการตอบสนองอยู่ที่ร้อยละ 25 (P=0.646) สำหรับเหตุการณ์ไม่พึงประสงค์จากยาพบอาการปลายประสาทอักเสบมากที่สุดร้อยละ 69.4 รองลงมาคือภาวะโลหิตจางและภาวะเม็ดเลือดขาวนิวโทรฟิลตํ่า พบร้อยละ 65.3 และร้อยละ42.8 ตามลำดับ เหตุการณ์ไม่พึงประสงค์ที่มีความรุนแรงระดับ 3-4 พบมากที่สุดคือภาวะโลหิตจางพบร้อยละ 10.2 รองลงมาคือภาวะเม็ดเลือดขาวนิวโทรฟิลตํ่าพบร้อยละ 8.2 และพบว่ากลุ่มทีมี จีโนไทป์ แบบ CYP3A5 *3/*3 มีอัตราการเกิดอาการไม่พึงประสงค์ทางระบบเลือดระดับ 3-4 มากกว่ากลุ่มอื่น(ร้อยละ 25 และร้อยละ 17.2 ตามลำดับ) ทั้งนี้จากผลการศึกษาไม่พบความสัมพันธ์ระหว่างภาวะพหุสัณฐานของยีน CYP3A5 กับการตอบสนองต่อการรักษาและการเกิดเหตุการณ์ไม่พึงประสงค์จากยาพา คลิแทคเซล อย่างไรก็ตามจากการศึกษานีพบว่าผู้ป่วยทีมีประวัติคนในครอบครัวเป็นมะเร็งมีโอกาสทีโรคจะควบคุมไม่ได้มากกว่าผู้ป่วยทีไม่มีประวัติคนในครอบครัวเป็นมะเร็ง 6.75 เท่า(95% CI=1.67-27.34, P=0.005)

เอกสารอ้างอิง

World Health Organization. Cancer fact sheet February 2017 Available from: http://www.who.int/

mediacentre/factsheets/fs297/en/. Accessed July 15,2017

American Cancer Society. Global cancer facts &figures 2016. Atlanta: American Cancer Society;2016.

สำนักโรคไม่ติดต่อ กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข.รายงานประจำปี 2558.กรุงเทพฯ:สำนักงานกิจการ

โรงพิมพ์องค์การสงเคราะห์ทหารผ่านศึกในพระบรม-ราชูปถัมภ์; 2559.

สถาบันมะเร็งแห่งชาติ กรมการแพทย์ กระทรวงสาธารณสุข .แนวทางการตรวจวินิจฉัยและรักษาโรคมะเร็งปอด.

โฆสิตการพิมพ์; 2558.

National comprehensive cancer network. NCCN clinical practice guideline in oncology (NCCN guideline)

non-small cell lung cancer version 2.2018 Available from: https://www.nccn.org/professionals/

physician_gls/pdf/nscl.pdf. Accessed December 24,2017

Oshiro C, Marsh S, Mcleod H, et al. Taxane pathway. Pharmacogenet Genomics 2009;19:979-83.

Kuehl P, Zhang J, Lin Y, Lamba J, Assem M, Schuetz characterization of the genetic basic of polymorphic

CYP3A5 expression. Nat Genet 2001;27:383-91.

Gandara DR, Kawaguchi T, Crowley LJ, et al. Japanese-US common-arm analysis of paclitaxel plus

carboplatin in advance non-small-cell lung cancer:a model for assessing population-related pharmacogenomics.

J Clin Oncol 2009;27:3540-6.

Supanya D, Tassaneeyakul W, Sirivongs D, Pongskul C, Reungjui S, Avihingsanon Y, et al. Prevalence of

CYP3A5 polymorphism in a Thai population. Thai J Pharmacol 2009;31:95-7

Jiang LP, Zhu ZT, CY H. Effects of CYP3A5 genetic polymorphism and smoking on the prognosis of nonsmall-

cell lung cancer. Onco Targets Ther 2016;9:1461-9.

Leskela S, Jara C, Leando- Garcia LJ, Martinez A,Garcia-Donas J, S H. Polymorphisms in cytochromes

P450 2C8 and 3A5 are associated with paclitaxel neurotoxicity. Pharmacogenomics J 2011;11:121-9.

Hu L, Lv Q-L, Guo Y, Cheng L, Wu N-Y, Qin C-Z, et al. Genetic variation of CYP3A5 influences paclitaxel/

carboplatin-induced toxicity in Chinese epithelial ovarian cancer patients. J Clin Pharmacol 2016; 56:349-54.

Gréen H, Khan MS, Jakobsen-Falk I, Åvall-Lundqvist E, Peterson C. Impact of CYP3A5*3 and CYP2C8-

HapC on Paclitaxel/Carboplatin-induced myelosuppression in patients with ovarian cancer. J Pharm

Sci 2011;100:4205-9.

Henningsson A, Marsh S, Loos WJ, Karlsson MO, Garsa A, Mross K, et al. Association of CYP2C8,

CYP3A4, CYP3A5 and ABCB1 polymorphisms with the pharmacokinetics of paclitaxel. Clin Cancer Res

;11:8097-104.

Marsh S, Paul J, King CR, Gifford G, McLeod HL,Brown R. Pharmacogenetic assessment of toxicity

and outcome after platinum plus taxane chemotherapyin ovarian cancer: the Scottish Randomised

Trial in Ovarian Cancer. J Clin Oncol 2007; 25:4528-35.

Eisenhauer EA, Therasse P, Bogaerts J, Schwartz LH, Sargent D, Ford R, et al. New response evaluation

criteria in solid tumours: revised RECIST guideline (version 1.1). Eur J Cancer 2009;45:228-47.

National cancer institute. Common terminology criteria for adverse events (CTCAE) version 4.03:

U.S. Department of health and human services; 2010.J, et al. Sequence diversity in CYP3A promotors and

human services; 2010.

Park HS, Lim SM, Shin HJ, Cho A, Shin J-G, Lee MG,et al. Pharmacogenetic analysis of advanced nonsmall-

cell lung cancer patients treated with first-line paclitaxel and carboplatin chemotherapy. Pharmacogenet

Genomics 2016;26:116-25.

Hustert E, Haberl M, Burk O, Wolbold R, He Y-Q, Klein K, et al. The genetic determinants of the CYP3A5

polymorphism. Pharmacogenet Genomics 2001;11:773-9.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2020-06-01

ฉบับ

ประเภทบทความ

บทความวิจัย