พฤติกรรมและทักษะการตรวจเต้านมตนเองของสตรีวัย 30-70 ปี ในเขตจังหวัดมุกดาหาร
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
การศึกษาภาคตัดขวางนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาพฤติกรรมและทักษะการตรวจเต้านมตนเอง และศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างความรู้ ความเชื่อ พฤติกรรม กับทักษะการตรวจเต้านมตนเอง ของกลุ่มตัวอย่างในจังหวัดมุกดาหาร จำนวน 400 คน อายุระหว่าง 30-70 ปี โดยใช้แบบสัมภาษณ์และการสนทนากลุ่มแบบเจาะจง ระหว่างเดือนเมษายน - มิถุนายน พ.ศ. 2562 ผลการศึกษาพบว่า สตรีร้อยละ 86.0 เคยตรวจเต้านมตนเอง และร้อยละ 44.2 มีการตรวจสม่ำเสมอมากกว่า 5 ครั้งต่อปี แต่อย่างไรก็ตามส่วนใหญ่ (ร้อยละ 86.3) ไม่เคยบันทึกข้อมูลการตรวจเต้านม และร้อยละ 37.5 ของกลุ่มตัวอย่างไม่เคยตรวจเต้านมด้วยตนเอง เนื่องจากขาดความมั่นใจในเทคนิคการตรวจเต้านมด้วยตนเอง โดยพบว่า กลุ่มที่มีระดับความรู้สูงส่วนใหญ่มีการตรวจเต้านมตนเองได้ตามเกณฑ์ (> 5 ครั้ง/ปี) มากกว่ากลุ่มที่มีความรู้ปานกลางและความรู้ต่ำ (P = 0.001) และกลุ่มที่มีระดับความเชื่อมากที่สุด ส่วนใหญ่จะเคยตรวจเต้านมตนเองมากกว่ากลุ่มที่มีระดับความเชื่อมาก ปานกลางและน้อย (P < 0.001) ปัจจัยที่มี นัยสำคัญทางสถิติในการพยากรณ์พฤติกรรมการตรวจเต้านมตนเองที่ถูกต้อง 3 ปัจจัย คือ ความรู้เกี่ยวกับมะเร็งเต้านม ความเชื่อเกี่ยวกับมะเร็งเต้านม และประวัติการตรวจเต้านมตนเองในช่วง 3 ปีที่ผ่านมา ซึ่งปัจจัยทั้งสามสามารถอธิบายความแปรปรวนของพฤติกรรมการตรวจเต้านมตนเองที่ถูกต้องได้ร้อยละ 25.5 และสามารถพยากรณ์พฤติกรรมการตรวจเต้านมตนเองที่ถูกต้องในภาพรวมได้ร้อยละ 69.8 โดยสรุปการวิจัยนี้มีข้อเสนอแนะว่า บุคลากรทีมสุขภาพควรเสริมสร้างความตระหนักต่อความสำคัญของการตรวจเต้านมของตนเองให้เกิดขึ้นกับสตรีกลุ่มเป้าหมาย เพื่อลดอัตราตายจากมะเร็งเต้านมในระยะลุกลาม และเพื่อเพิ่มอัตราการค้นพบผู้ป่วยมะเร็งเต้านมระยะเริ่มแรกให้มากขึ้น
Article Details
บทความทีตีพิมพ์ในวารสารโรคมะเร็งนี้ถือว่าเป็นลิขสิทธิ์ของมูลนิธิสถาบันมะเร็งแห่งชาติ และผลงานวิชาการหรือวิจัยของคณะผู้เขียน ไม่ใช่ความคิดเห็นของบรรณาธิการหรือผู้จัดทํา
เอกสารอ้างอิง
GLOBOLCAN. Latest global cancer data: Cancer burden rises to 18.1 million new cases and 9.6 million cancer deaths in 2018. Available from: https://www.who.int/cancer/PRGlobocanFinal.pdf. Accessed October 29, 2019.
National Cancer Institute Thailand. Cancer in Thailand vol.IX, 2013-2015. Available at: www.nci.go.th. Accessed
October 30, 2019.
กองยุทธศาสตร์และแผนงาน กระทรวงสาธารณสุข. สถิติ สาธารณสุข พ.ศ.2560. กระทรวงสาธารณสุข; 2561. หน้า 119.
สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดมุกดาหาร. สาเหตุการป่วยและตาย. เข้าถึงได้จาก https://mdh.hdc.moph.go.th.เข้าถึงเมื่อวันที่ 29 ตุลาคม 2562.
กองยุทธศาสตร์และแผนงาน กระทรวงสาธารณสขุ . รายงานการตาย. เข้าถึงได้จาก https://deathbirthrepo.dcs.moph.go.th. เข้าถึงเมื่อวันที่ 29 ตุลาคม 2562.
สถาบันมะเร็งแห่งชาติ. กระทรวงสาธารณสุข. ข้อเสนอแนะการตรวจคัดกรองมะเร็งเต้านมที่เหมาะสม สำหรับประเทศไทย. เข้าถึงได้จาก http://www.nci.go.th. เข้าถึงเมื่อวันที่ 30 ตุลาคม 2562.
สถาบันมะเร็งแห่งชาติ. กระทรวงสาธารณสุข. แผนการป้องกันและควบคุมโรคมะเร็งแห่งชาติ National Cancer Control Programme พ.ศ. 2561-2565.
สถาบันมะเร็งแห่งชาติ. กระทรวงสาธารณสุข. นิยามตัวชี้วัด Service plan สาขามะเร็ง ปี 2561-2565.
Wayne W. Daniel and Chad L. Cross. Biostatistics
A Foundation For Analysis in the Health Sciences.
Available from:http://docshare02.docshare.
tips/files/22448/224486444.pdf. Accessed March
, 2019.
ลักขณา ประมูลพงศ์ และคณะ. พฤติกรรมการตรวจเต้านม
ด้วยตนเองของสตรีไทยอายุ 30-70 ปี ในเขตรับผิดชอบ
ของศูนย์อนามัยที่ 7 อุบลราชธานี. 2558.
Levy PS and Lemeshow S. Sampling for health
professionals. Belmont, CA: Lifetime Learning
Publication, 1980.
หนังสือศูนย์อนามัยที่ 10 อุบลราชธานี ที่ สธ 0920.06/
ว302 ลงวันที่ 13 มีนาคม 2562 “เรื่องการสำรวจข้อมูล
พฤติกรรมการตรวจเต้านมด้วยตนเองในเขตสุขภาพที่ 10
ปีงบประมาณ 2562” ถึงนายแพทย์สาธารณสุขจังหวัดใน
เขตสุขภาพที่ 10 ทุกจังหวัด
ปิยนุช จิตตนูนท์ และคณะ. ปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อพฤติกรรม
การตรวจเต้านมตนเองของสตรีในเทศบาลตำบลคอหงส์
อำเภอหาดใหญ่ จังหวัดสงขลา. สงขลานครินทร์วารสาร
;27:153-65.
พรพิมล คุ้มหมื่นไวย และคณะ. การตรวจเต้านมตนเอง
ของบุคลากรสาธารณสุขพื้นที่เขตสาธารณสขุที่ 4. วารสาร
สาธารณสุขและการพัฒนา 2549;4:33-43.
ประยูรศรี สุนันโฉ. ประสิทธิผลของโปรแกรมส่งเสริม
การตรวจเต้านมด้วยตนเองของสตรีอายุ 35 - 60 ปี ใน
เขตเทศบาลตำบลตลาดแค อำเภอโนนสูง จังหวัด
นครราชสีมา. วิทยานิพนธ์สาธารณสุขศาสตรมหาบัณฑิต
สาขาการพัฒนาสุขภาพชุมชนมหาวิทยาลัยราชภัฏ
นครราชสีมา, 2551.
เสาวลักษณ์ สุกทัน . พฤติกรรมการป้องกันโรคมะเร็งเต้านม
ของสมาชิกชมรมสร้างสุขภาพอำเภอบางแพ จังหวัด
ราชบุรี. วิทยานิพนธ์วิทยาศาสตรมหาบัณฑิต สาขาสุขศึกษา มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ, 2548.
ปราณปรียา โคสะสุ. พฤติกรรมการตรวจเต้านมตนเอง
ของสตรีอาสาสมัครสาธารณสุขจังหวัดอุบลราชธานี.
วิทยานิพนธ์สาธารณสุขศาสตรมหาบัณฑิต สาขาการ
สร้างเสริมสุขภาพ มหาวิทยาลัยราชภัฎอุบลราชธานี,
ปาจรีย์ พิลา. ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับพฤติกรรมการ
ตรวจเต้านมตนเองของกลุ่มสตรีวัยทองที่มารับบริการ
ตรวจสุขภาพในคลินิกวัยทอง โรงพยาบาลรามาธิบดี.
วิทยานิพนธ์ศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาสุขศึกษา
มหาวิทยาลัยรามคำแหง, 2548.
