ผลของการวางแผนจำหน่ายผู้ป่วยโรคไตวายที่ได้รับการล้างไตทางช่องท้องโรงพยาบาลเคียนซา
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยกึ่งทดลอง (Quasi-experimental research) แบบหนึ่งกลุ่มวัดผลก่อนและหลัง (One-group pretest-posttest design) มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาผลของโปรแกรมการวางแผนจำหน่ายต่อความรู้และความสามารถในการดูแลของผู้ดูแลผู้ป่วยโรคไตวายเรื้อรังที่ได้รับการล้างไตทางช่องท้องแบบต่อเนื่อง (Continuous Ambulatory Peritoneal Dialysis: CAPD) โรงพยาบาลเคียนซา จังหวัดสุราษฎร์ธานี กลุ่มตัวอย่างคือ ผู้ดูแลผู้ป่วย CAPD จำนวน 10 คน คัดเลือกแบบเฉพาะเจาะจง (Purposive sampling) ซึ่งเป็นผู้ที่รับผิดชอบการดูแลผู้ป่วยในชีวิตประจำวันอย่างต่อเนื่อง เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยประกอบด้วย 1) โปรแกรมการวางแผนจำหน่ายผู้ป่วย CAPD 2) แบบประเมินความรู้ในการดูแลตนเอง 20 ข้อ 3) แบบประเมินความสามารถในการเปลี่ยนน้ำยาล้างไต 15 ข้อ 4) แบบประเมินความสามารถในการทำแผลช่องทางออกของสายล้างไต 15 ข้อ และ 5) แบบประเมินความพึงพอใจของผู้ดูแลต่อกระบวนการวางแผนจำหน่าย ผลการตรวจสอบคุณภาพของเครื่องมือพบว่าแบบประเมินมีค่าดัชนีความตรงเชิงเนื้อหา (Content Validity Index: CVI) เท่ากับ 0.90 และมีค่าความเชื่อมั่น (Cronbach’s alpha coefficient) เท่ากับ 0.80 ซึ่งอยู่ในระดับที่สามารถใช้งานได้อย่างน่าเชื่อถือ
ผลการวิจัยพบว่า หลังการได้รับการวางแผนจำหน่าย กลุ่มตัวอย่างมีคะแนนเฉลี่ยความรู้สูงกว่าก่อนการได้รับการวางแผนจำหน่ายอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (M = 13.10, SD = 1.37, p < .01) มีคะแนนเฉลี่ยความสามารถในการเปลี่ยนน้ำยาล้างไตเพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญ (M = 18.40, SD = 1.07, p < .01) และมีคะแนนเฉลี่ยความสามารถในการทำแผลช่องทางออกของสายล้างไตสูงขึ้นอย่างมีนัยสำคัญ (M = 11.20, SD = 1.17, p < .01) นอกจากนี้ ระดับความพึงพอใจของผู้ดูแลต่อการวางแผนจำหน่ายอยู่ในระดับมากที่สุด (M = 4.58, SD = 0.50) สะท้อนให้เห็นว่าผู้ดูแลมีความมั่นใจเพิ่มขึ้นและรับรู้ประโยชน์ของโปรแกรมอย่างชัดเจน
สรุปได้ว่า โปรแกรมการวางแผนจำหน่ายสำหรับผู้ป่วย CAPD สามารถช่วยเพิ่มความรู้ ความสามารถในการปฏิบัติการดูแล และความพึงพอใจของผู้ดูแลได้อย่างมีประสิทธิภาพ จึงควรนำโปรแกรมนี้ไปประยุกต์ใช้เป็นแนวทางมาตรฐานในการดูแลผู้ป่วย CAPD ในโรงพยาบาลชุมชน เพื่อลดภาวะแทรกซ้อน ลดอัตราการกลับมานอนรักษาซ้ำ และส่งเสริมคุณภาพชีวิตของผู้ป่วยและครอบครัว
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความนิพนธ์ต้นฉบับจะต้องผ่านการพิจารณาโดยผู้ทรงคุณวุฒิที่เชี่ยวชาญอย่างน้อย 2 ท่าน แบบผู้ทรงคุณวุฒิ และผู้แต่งไม่ทราบชื่อกันและกัน (double-blind review) และการตีพิมพ์บทความซ้ำต้องได้รับการอนุญาตจากกองบรรณาธิการเป็นลายลักษณ์อักษร
ลิขสิทธิ์
ห้ามนำข้อความทั้งหมดหรือบางส่วนไปพิมพ์ เว้นว่าได้รับอนุญาตจากโรงพยาบาลเป็นลายลักษณ์อักษร
ความรับผิดชอบ
เนื้อหาต้นฉบับที่ปรากฏในวารสารเป็นความรับผิดชอบของผู้เขียน ทั้งนี้ไม่รวมความผิดพลาดอันเกิดจากเทคนิคการพิมพ์
เอกสารอ้างอิง
กรมการแพทย์ กระทรวงสาธารณสุข. คู่มือการดูแลผู้ป่วยโรคไตเรื้อรัง [อินเทอร์เน็ต]. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์องค์การสงเคราะห์ทหารผ่านศึก; 2564. [เข้าถึงเมื่อ 14 ม.ค. 2568]. เข้าถึงได้จาก: https://www.dms.moph.go.th
ศศิธร นาเมืองรักษ์. ผลของการใช้รูปแบบการวางแผนจำหน่าย D-METHOD ต่อความรู้และพฤติกรรมการดูแลตนเองของผู้ป่วยล้างไตด้วยเครื่องไตเทียม โรงพยาบาลกุมภวาปี จังหวัดอุดรธานี. วารสารพยาบาลทหารบก [อินเทอร์เน็ต]. 2566;24(3):112–25. [เข้าถึงเมื่อ 14 ม.ค. 2568]. เข้าถึงได้จาก: https://he01.tci-thaijo.org/index.php/JRTAN
วราภรณ์ ผาทอง, สุพัตรา อินทรวิชัย, นภัสสร ศรีบัว. การพัฒนาคู่มือการดูแลผู้ป่วยโรคไตเรื้อรังในโรงพยาบาลชุมชน: ผลลัพธ์ต่อความรู้และความพึงพอใจของผู้ดูแล. วารสารวิจัยและพัฒนาระบบสุขภาพ [อินเทอร์เน็ต]. 2565;28(3):141–54. [เข้าถึงเมื่อ 14 ม.ค. 2568]. เข้าถึงได้จาก: https://tci-thaijo.org/index.php/jhsr
สมาคมโรคไตแห่งประเทศไทย. แนวทางเวชปฏิบัติการดูแลผู้ป่วยโรคไตเรื้อรังและการล้างไตทางช่องท้อง [อินเทอร์เน็ต]. กรุงเทพฯ: สมาคมโรคไตแห่งประเทศไทย; 2566. [เข้าถึงเมื่อ 14 ม.ค. 2568]. เข้าถึงได้จาก: https://www.nephrothai.org
Donabedian A. An Introduction to Quality Assurance in Health Care. New York: Oxford University Press; 2003.
บัญชา สถิระพจน์, วาสนา ศรีสวัสดิ์, จิตติมา สุขเกษม. การพัฒนารูปแบบการดูแลผู้ป่วยโรคไตวายเรื้อรังที่ได้รับการล้างไตทางช่องท้องในชุมชน. วารสารการพยาบาลศาสตร์ [อินเทอร์เน็ต]. 2566;41(2):55–68. [เข้าถึงเมื่อ 30 ต.ค. 2568]. เข้าถึงได้จาก: https://he02.tci-thaijo.org/index.php/ns
สดากาญจน์ เอี่ยมจันทรประทีป, สุพัตรา กาญจนพงศ์, วิมลรัตน์ ศรีสุข. ผลของการใช้โปรแกรมการให้ความรู้และการฝึกปฏิบัติการล้างไตทางช่องท้องในผู้ดูแลผู้ป่วยโรคไตวายเรื้อรัง. วารสารการพยาบาล [อินเทอร์เน็ต]. 2565;39(1):77–90. [เข้าถึงเมื่อ 30 ต.ค. 2568]. เข้าถึงได้จาก: https://he02.tci-thaijo.org/index.php/ns
กรมการแพทย์ กระทรวงสาธารณสุข. รายงานสถานการณ์โรคไตและระบบบริการสุขภาพสาขาไต พ.ศ. 2567 [อินเทอร์เน็ต]. กรุงเทพฯ: กระทรวงสาธารณสุข; 2567. [เข้าถึงเมื่อ 30 ต.ค. 2568]. เข้าถึงได้จาก: https://www.dms.moph.go.th
สุนิสา ชูเมือง, อรพรรณ ศรีบุญเรือง, วิภาดา ชัยศิริ. ปัจจัยที่มีผลต่อศักยภาพการดูแลผู้ป่วยไตเรื้อรังของผู้ดูแลหลักในชุมชน. วารสารสุขภาพชุมชน [อินเทอร์เน็ต]. 2566;50(4):89–103. [เข้าถึงเมื่อ 30 ต.ค. 2568]. เข้าถึงได้จาก: https://he02.tci-thaijo.org/index.php/jph
วราภรณ์ ผาทอง, สุพัตรา อินทรวิชัย, นภัสสร ศรีบัว. ผลของการพัฒนารูปแบบการวางแผนจำหน่ายต่อผลลัพธ์ทางสุขภาพของผู้ป่วยโรคเรื้อรังในโรงพยาบาลชุมชน. วารสารการพยาบาลและสุขภาพ [อินเทอร์เน็ต]. 2563;18(2):33–47. [เข้าถึงเมื่อ 30 ต.ค. 2568]. เข้าถึงได้จาก: https://tci-thaijo.org/index.php/jnh
