การประเมินคุณภาพรายงานการสอบสวนและการรักษาหายขาดผู้ป่วย (รว.3) ของระบบการเฝ้าระวังโรคมาลาเรีย  สำนักงานป้องกันควบคุมโรคที่  3  จังหวัดชลบุรี

ปราณี  ถาวรศิริ; จรณิต  แก้วกังวาล; สารนาถ  ล้อพูลศรีนิยม; วินัย  รัตนสุวรรณ

ผู้แต่ง

ปราณี ถาวรศิริ สำนักงานป้องกันควบคุมโรคที่ 3 จังหวัดชลบุรี
จรณิต แก้วกังวาล คณะเวชศาสตร์เขตร้อน มหาวิทยาลัยมหิดล
สารนาถ ล้อพูลศรีนิยม คณะเวชศาสตร์เขตร้อน มหาวิทยาลัยมหิดล
วินัย รัตนสุวรรณ คณะแพทยศาสตร์ศิริราช มหาวิทยาลัยมหิดล

คำสำคัญ:

คุณภาพข้อมูล, ระบบเฝ้าระวังโรคมาลาเรีย, ความครบถ้วน, ความถูกต้อง, ความทันเวลา

บทคัดย่อ

วัตถุประสงค์: เพื่อประเมินคุณภาพข้อมูลรายงานการสอบสวนและการรักษาหายขาดผู้ป่วย (รว.3) ของระบบเฝ้าระวังโรคมาลาเรีย สำนักงานป้องกันควบคุมโรคที่ 3 จังหวัดชลบุรี รวมทั้งศึกษาปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับคุณภาพข้อมูลในด้านความครบถ้วน ความถูกต้อง ความทันเวลาและคุณภาพรวม วิธีการศึกษา: โดยใช้สถิติพรรณนาในการประเมินคุณภาพข้อมูล และใช้สถิติไคสแควร์ในการวิเคราะห์ความสัมพันธ์ของปัจจัยต่าง ๆ ผลการศึกษา: พบว่า ความครบถ้วน ความถูกต้อง และความทันเวลาของรายงาน รว.3 อยู่ที่ร้อยละ 85.1 35.1 และ 93.0 ตามลำดับ โดยภาพรวมอยู่ในระดับดี ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับความครบถ้วน ได้แก่ วุฒิการศึกษา จำนวนเจ้าหน้าที่และระยะเวลาที่รับผิดชอบงานระบาด ส่วนปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับความถูกต้อง ได้แก่ เพศ อายุ จำนวนเจ้าหน้าที่ และระยะเวลารับราชการ สำหรับความทันเวลา พบว่าสัมพันธ์กับจำนวนเจ้าหน้าที่และระยะเวลารับราชการ โดยจำนวนเจ้าหน้าที่เป็นปัจจัยเดียวที่สัมพันธ์กับคุณภาพทั้งสามด้านอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ สรุป: คุณภาพข้อมูลรายงาน รว.3 โดยรวมอยู่ในระดับดี โดยมีความครบถ้วนและความทันเวลาอยู่ในระดับดีมาก ขณะที่ความถูกต้องอยู่ในระดับต้องปรับปรุง ซึ่งสะท้อนถึงประเด็นสำคัญที่ควรได้รับการพัฒนา โดยเฉพาะการเพิ่มประสิทธิภาพของบุคลากรที่รับผิดชอบ การจัดสรรจำนวนเจ้าหน้าที่ให้เพียงพอ การพัฒนาความรู้และทักษะในการสอบสวนและบันทึกข้อมูล ตลอดจนการนิเทศติดตามและประเมินคุณภาพข้อมูลอย่างต่อเนื่อง เพื่อให้ข้อมูลจากระบบเฝ้าระวังโรคมาลาเรียมีคุณภาพและสามารถนำไปใช้ประโยชน์ในการเฝ้าระวัง ป้องกัน และควบคุมโรคได้อย่างมีประสิทธิภาพ

เอกสารอ้างอิง

กองโรคติดต่อนำโดยแมลง กรมควบคุมโรค. รายงานผลสัมฤทธิ์แผนปฏิบัติการด้านยุทธศาสตร์และแผนปฏิบัติการกำจัดโรคไข้มาลาเรียประเทศไทย (พ.ศ. 2560-2565). นนทบุรี: กองโรคติดต่อนำโดยแมลง กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข; 2565.

กองโรคติดต่อนำโดยแมลง กรมควบคุมโรค. รายงานการเฝ้าระวังทางระบาดวิทยาและการประเมินผลยุทธศาสตร์การกำจัดโรคไข้มาลาเรียประเทศไทย พ.ศ. 2566. นนทบุรี: กระทรวงสาธารณสุข; 2567.

กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข. ยุทธศาสตร์การกำจัดโรคไข้มาลาเรียแห่งประเทศไทย พ.ศ. 2560-2569. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์อักษรกราฟฟิคแอนด์ดีไซน์; 2560.

สำนักโรคติดต่อนำโดยแมลง กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข. คู่มือการกำจัดโรคไข้มาลาเรีย สำหรับเจ้าหน้าที่สาธารณสุขระดับตำบลและอำเภอ. พิมพ์ครั้งที่ 1. นนทบุรี: สำนักโรคติดต่อนำโดยแมลง กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข; 2562.

กองโรคติดต่อนำโดยแมลง กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข. แนวทางการปฏิบัติงานกำจัดโรคไข้มาลาเรีย สำหรับบุคลากรทางแพทย์และสาธารณสุขประเทศไทย. พิมพ์ครั้งที่ 1. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์อักษรกราฟฟิคแอนด์ดีไซน์; 2562.

หน่วยระบาดวิทยา คณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์, สำนักงานป้องกันควบคุมโรคที่ 12. การประเมินระบบเฝ้าระวังโรคในเขตภาคใต้ตอนล่าง: การทบทวนและประเมินระบบเฝ้าระวังโรคมาลาเรียของภาคใต้ตอนล่าง. ใน: สำนักจัดการความรู้ กรมควบคุมโรค. เอกสารประกอบการสัมมนาวิชาการการป้องกันควบคุมโรคแห่งชาติ ประจำปี 2551; 12-14 กุมภาพันธ์ 2551. นนทบุรี: กรมควบคุมโรค; 2551.

Pratoomsri N. Completeness and accuracy of cases of epidemiological surveillance report by the report form 506 at the health center level in Lopburi province [master's thesis]. Nakhon Pathom: Mahidol University; 2002.

ปรียาพร วงศ์อนุตรโรจน์. จิตวิทยาการบริหารงานบุคคล. กรุงเทพฯ: สหมิตรออฟเซต; 2535.

Kaewngam K. Quality of process of disease surveillance by the report form 506 at the health center level before and during universal health insurance coverage project in Nakhon Si Thammarat Province [master's thesis]. Bangkok: Mahidol University; 2007.

ธัญญา แก้วศรี. ความพึงพอใจในงานผดุงครรภ์อนามัยในสามจังหวัดชายแดนภาคใต้ของประเทศไทย [วิทยานิพนธ์ปริญญาวิทยาศาสตรมหาบัณฑิต]. กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยมหิดล; 2529.

วิลาวรรณ รพีพิศาล. หลักการจัดการ. กรุงเทพฯ: วิจิตรหัตถกร; 2550.

ประภัสสร ศันสนะพิทยากร. ประสิทธิผลการจัดทำรายงานการเฝ้าระวังทางระบาดวิทยาของเจ้าหน้าที่สาธารณสุขระดับตำบลในจังหวัดอุบลราชธานี [วิทยานิพนธ์ปริญญาวิทยาศาสตรมหาบัณฑิต]. กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยมหิดล; 2541.