ความชุกของภาวะซึมเศร้าและปัจจัยที่เกี่ยวข้อง ของนักเรียนชั้นประถมศึกษาตอนปลาย  ในเขตอำเภอเมือง จังหวัดนครศรีธรรมราช

ทฏะวัฎร์ พิลึกภควัต

ผู้แต่ง

ทฏะวัฎร์ พิลึกภควัต โรงพยาบาลมหาราชนครศรีธรรมราช จังหวัดนครศรีธรรมราช

คำสำคัญ:

ความชุก, ภาวะซึมเศร้า, นักเรียนชั้นประถมศึกษา, ปัจจัยที่เกี่ยวข้อง

บทคัดย่อ

วัตถุประสงค์: เพื่อศึกษาความชุกและปัจจัยที่เกี่ยวข้องกับภาวะซึมเศร้าของนักเรียนชั้นประถมศึกษาตอนปลายที่ศึกษาอยู่ในโรงเรียนเขตอำเภอเมือง จังหวัดนครศรีธรรมราช วิธีการศึกษา: เป็นการศึกษาเชิงพรรณนาแบบภาคตัดขวาง กลุ่มตัวอย่างเป็นนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 4-6 จำนวนทั้งสิ้น 458 คน ใช้วิธีเลือกกลุ่มตัวอย่างแบบหลายขั้นตอน (Multi-stages Sampling) โดยแบ่งสัดส่วนโรงเรียนตามสังกัดทั้งหมด 7 โรงเรียน ในเขตอำเภอเมือง จังหวัดนครศรีธรรมราช เครื่องมือที่ใช้คือ 1) แบบวัดภาวะซึมเศร้า Children’s Depression Inventory (CDI) ฉบับภาษาไทย ใช้จุดตัดที่ 21 คะแนน 2) แบบสอบถามเกี่ยวกับข้อมูลทั่วไป ข้อมูลด้านจิตสังคมต่างๆ 3) แบบวัดระดับความรู้สึกมีคุณค่าในตนเอง (Rosenberg Self-Esteem Scale - RSES-revised) ฉบับภาษาไทย ใช้จุดตัดที่ 15 คะแนน สถิติวิเคราะห์ใช้ร้อยละ, Chi-Square และ Logistic Regression ผลการศึกษา: กลุ่มตัวอย่างที่ศึกษาส่วนใหญ่เป็นเพศชายร้อยละ 51 มีอายุเฉลี่ย 10.97 ปี ความชุกของภาวะซึมเศร้าในนักเรียนชั้นประถมศึกษาตอนปลาย เขตอำเภอเมือง จังหวัดนครศรีธรรมราช พบร้อยละ 27.5 และปัจจัยที่เกี่ยวข้องกับภาวะซึมเศร้า ได้แก่ เพศหญิง เกรดเฉลี่ยเทอมล่าสุดไม่เกิน 3.00 ความสัมพันธ์ที่ไม่ดีระหว่างบิดากับมารดา ความสัมพันธ์ที่ไม่ดีระหว่างนักเรียนกับบิดามารดา ความสัมพันธ์ที่ไม่ดีระหว่างนักเรียนกับพี่น้อง ความสัมพันธ์ที่ไม่ดีระหว่างนักเรียนกับเพื่อน ความไม่เพียงพอของรายได้ของครอบครัว ความไม่พอใจในผลการเรียน มีประวัติการถูกทำร้ายร่างกายและ/หรือจิตใจ และความรู้สึกมีคุณค่าในตัวเองต่ำ (p < 0.05) สรุป: ภาวะซึมเศร้าในนักเรียนระดับชั้นประถมศึกษาตอนปลาย ในจังหวัดนครศรีธรรมราช พบได้ร้อยละ 27.5 เป็นปัญหาสุขภาพจิตที่สำคัญ การเสริมสร้างความเข้มแข็งของสถาบันครอบครัว การส่งเสริมให้วัยรุ่นรู้สึกมีคุณค่าในตนเองและมีทักษะสังคม จึงเป็นปัจจัยที่ควรคำนึงถึงในการป้องกันและลดความรุนแรงของปัญหาภาวะซึมเศร้าในเด็กและวัยรุ่นได้

เอกสารอ้างอิง

Trangkasombat U, Likanapichitkul D. Children’s Depression Inventory (CDI) as a screen for depression in Thai Children. J Med Assoc Thai 1997; 80(8):491-9.

Brent D, Weersing VR. Depressive disorders in childhood and adolescence. In: Rutter M, Bishop DVM, Pine DS, Scott S, Stevenson J, Taylor E, et al., editors. Rutter's child and adolescent psychiatry. 5th ed. Massachusetts: Blackwell Publishing; 2009. p.587-612.

Myklestad I, Røysamb E, Tambs K. Risk and protective factors for psychological distress among adolescents: a family study in the Nord-Trøndelag Health Study. Soc Psychiatry Psychiatr Epidemiol 2012;47(5):771-82.

Fröjd SA, Nissinen ES, Pelkonen MUI, Marttunen MJ, Koivisto A-M, Kaltiala-Heino R. Depression and school performance in middle adolescent boys and girls. J Adolesc 2008;31(4):485-98.

Eisenberg D, Gollust SE, Golberstein E, Hefner JL. Prevalence and correlates of depression, anxiety, and suicidality among university students. Am J Orthopsychiatry 2007;77(4):534-42.

Walby FA, Odegaard E, Mehlum L. Psychiatric comorbidity may not predict suicide during and after hospitalization. A nested case–control study with blinded raters. J Affect Disord 2006;92(2-3):253-60.

World Health Organization. World mental health report: Transforming mental health for all [Internet]. 2022 [cited 2024 Jun 10]. Available from: https://shorturl.asia/Ji6Zr

Juul EM, Hjemdal O, Aune T. Prevalence of depressive symptoms among older children and young adolescents: a longitudinal population-based study. Scand J Child Adolesc Psychiatr Psychol 2021;9:64–72.

Xu D-D, Rao W-W, Cao X-L, Wen S-Y, An F-R, Che W-I, et al. Prevalence of depressive symptoms in primary school students in China: A systematic review and meta-analysis. J Affect Disord 2020;268:20-7.

Costello EJ, Erkanli A, Angold A. Is there an epidemic of child or adolescent depression?. J Child Psychol Psychiatry 2006;47(12):1263-71.

พัชชา รวยจินดา, สุคนธา ศิริ, ดุสิต สุจิรารัตน์, ศุภชัย ปิติกุลตัง. ปัจจัยด้านครอบครัวที่มีความสัมพันธ์กับภาวะซึมเศร้าในนักเรียนมัธยมศึกษาตอนต้น. ใน: การประชุมวิชาการและนำเสนอผลงานวิจัยระดับชาติและนานาชาติ ครั้งที่ 10. กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยราชภัฏสวนสุนันทา; 2562. หน้า 1070-9.

วรัญญา มณีรัตน์, รวิพรรดิ พูลลาภ, กรรณิการ์ เทพกิจ, ฐิติมา ทาสุวรรณอินทร์, อนัญญา เหล่ารินทอง, ขวัญหทัย ไชยอักษร. ปัจจัยที่มีผลต่อภาวะซึมเศร้าของเด็กนักเรียนชั้นประถมศึกษาในเขตอำเภอเมือง จังหวัดเชียงราย. วารสารสังคมศาสตร์วิชาการ 2560;10(1):113-26.

Rushton JL, Michelle F, Schectman RM. Epidemiology of Depressive Symptoms in the National Longitudinal Study of Adolescent Health. J Am Acad Child Adolesc Psychiatry 2002;41 (2):199-205.

ณิชาภัทร รุจิรดาพร, อุมาพร ตรังคสมบัติ. ภาวะซึมเศร้าในนักเรียนมัธยมศึกษาตอนปลายในกรุงเทพมหานคร. วารสารสมาคมจิตแพทย์แห่งประเทศไทย 2552;54(1):337-46.

ปานรวี มีมารยาตร์. ภาวะซึมเศร้าในวัยรุ่นไทย [งานวิจัยแพทย์ประจำบ้าน]. กรุงเทพฯ: สถาบันสุขภาพเด็กแห่งชาติมหาราชินี; 2543.

Charoensuk S. Negative thinking: a key factor in depressive symptoms in Thai adolescents. Issues Ment Health Nurs 2007;28(1):55-74.

Birmaher B, Brent D, Bernet W, Bukstein O, Walter H, Benson R.S, et al. Practice parameter for the assessment and treatment of children and adolescents with depressive disorders. J Am Acad Child Adolesc Psychiatry 2007;46(11):1503-26.

Goodwin RD, Dierker LC, Wu M, Galea S, Hoven CW, Weinberger AH. Trends in U.S. Depression Prevalence From 2015 to 2020: The Widening Treatment Gap. Am J Prev Med 2022;63(5):726-33.

Wongpakaran T, Wongpakaran N. A comparison of reliability and construct validity between the original and revised versions of the Rosenberg Self-Esteem Scale. Psychiatry Investig 2012;9(1):54-8.

Thangjitpukdeesakul T. Rosenberg self-esteem scale. In: Phattharayuttawat S, editor. Manual of psychological testing. 4th ed. Bangkok: Medical Media; 2008. p.484-5.