ปัจจัยที่สัมพันธ์กับความทนต่อการทำงานเป็นกะของพยาบาลวิชาชีพ ผู้ช่วยพยาบาลและพนักงานให้การดูแลในโรงพยาบาลสมเด็จพระยุพราชเดชอุดม

บทคัดย่อ

วัตถุประสงค์ : เพื่อศึกษาความทนต่อการทำงานเป็นกะ และปัจจัยที่สัมพันธ์กับความทนต่อการทำงานเป็นกะของพยาบาลวิชาชีพ ผู้ช่วยพยาบาล และพนักงานให้การดูแล โรงพยาบาลสมเด็จพระยุพราชเดชอุดม วิธีการศึกษา : การศึกษาวิจัยพรรณาภาคตัดขวางนี้ ดำเนินการเก็บข้อมูลช่วงเดือน เมษายน ถึง พฤษภาคม พ.ศ. 2568 จำนวน 302 คน โดยใช้เครื่องมือในการเก็บข้อมูลเป็นแบบสอบถาม ได้แก่ แบบสอบถามเกี่ยวกับปัจจัยที่สัมพันธ์กับความทนต่อการทำงานเป็นกะ แบบสอบถามประเมินอาการนอนไม่หลับ Athens Insomnia Scale ฉบับภาษาไทย แบบสอบถามอาการวิตกกังวลและอาการซึมเศร้าฉบับภาษาไทย แบบสอบถามประเมินความอ่อนล้าของ ไปเปอร์ ฉบับปรับปรุง ภาษาไทย และแบบสอบถามวัดการรับรู้ต่อสุขภาพของตนเอง EQ-5D-5L ฉบับภาษาไทย การวิเคราะห์ข้อมูลใช้สถิติเชิงพรรณนา และสถิติเชิงอนุมาน ได้แก่ การวิเคราะห์เปรียบเทียบระหว่างตัวแปร และการวิเคราะห์ถดถอยโลจิสติกเชิงพหุผลการศึกษา : การศึกษานี้ประเมินความทนต่อการทำงานเป็นกะด้วยวิธี composite Z-score จากการรวมคะแนน Z-score ของแต่ละแบบสอบถามที่วัดปัญหาหรือความผิดปกติที่สัมพันธ์กับความทนต่อการทำงานเป็นกะ ซึ่งพบว่าในกลุ่มประชากร มีคนที่มีความทนต่อการทำงานเป็นกะสูง ร้อยละ 53.0 และพบปัจจัยที่สัมพันธ์กับความทนสูงต่อการทำงานเป็นกะอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ ได้แก่ การไม่มีบุตร (AOR = 1.68; 95% CI: 1.02-2.79) สถานะทางการเงินพอดีตัว (AOR = 3.96; 95% CI: 2.16-7.27) สถานะทางการเงินมีเหลือใช้ (AOR = 3.00; 95% CI: 1.38-6.54) ไม่งีบหลับระหว่างทำงานกะเลย หรืองีบหลับนาน ๆ ครั้ง (AOR = 2.09; 95% CI: 1.26-3.47) ไม่ใช้ยาที่มีผลต่อการนอนหลับเลย หรือใช้นาน ๆ ครั้ง (AOR = 2.71; 95% CI: 1.37-5.34)  และไม่มีความขัดแย้งกับเพื่อนร่วมงาน (AOR = 4.92; 95% CI: 1.62–14.96) สรุป : จากการศึกษานี้ พบปัจจัยที่สัมพันธ์กับความทนต่อการทำงานเป็นกะอย่างนัยสำคัญทางสถิติ ได้แก่ การมีบุตร สถานะทางการเงิน งีบหลับระหว่างทำงานกะ ประวัติการใช้ยาที่มีผลต่อการนอนหลับ และความขัดแย้งกับเพื่อนร่วมงาน ซึ่งอาจประยุกต์ใช้ข้อมูลนี้เพื่อสร้างเสริมสุขภาพ บริหารงานบุคคล และป้องกันผลกระทบสุขภาพจากการทำงานเป็นกะในอนาคต