External Validation of a Prognostic Model for Predicting 24-Hour Mortality in Patients with Severe Septic Shock Presenting to the Emergency Department of Phra Nakhon Si Ayutthaya Hospital

สรสิทธิ์  บุณยะวิโรจ

ผู้แต่ง

สรสิทธิ์ บุณยะวิโรจ กลุ่มงานเวชศาสตร์ฉุกเฉิน โรงพยาบาลพระนครศรีอยุธยา

คำสำคัญ:

ภาวะช็อกจากการติดเชื้อในกระแสเลือด, การพยากรณ์, การเสียชีวิต, ความเสี่ยง, ความถูกต้อง

บทคัดย่อ

วัตถุประสงค์: เพื่อตรวจสอบความถูกต้องของแบบจำลอง 10 ตัวแปรเพื่อการพยากรณ์การเสียชีวิตของผู้ป่วยช็อกจากการติดเชื้อในกระแสเลือดภายใน 24 ชั่วโมง เมื่อมาทำการรักษาที่แผนกอุบัติเหตุฉุกเฉินโรงพยาบาลพระนครศรีอยุธยา วิธีการศึกษา: เป็นการศึกษา prognostic prediction research (external validation phase) รูปแบบ retrospective cohort design ทบทวนเวชระเบียนปี 2566-2567 ที่วินิจฉัย R57.2 septic shock ของผู้ป่วยอายุเกิน 18 ปี ที่มารับการรักษาที่แผนกอุบัติเหตุฉุกเฉินของโรงพยาบาล และมีการวินิจฉัยเบื้องต้นโดยแพทย์แผนกอุบัติเหตุฉุกเฉินระบุมีภาวะช็อกและมีสาเหตุจากการติดเชื้อของอวัยวะหนึ่งใดของร่างกาย หรือสงสัยภาวะช็อกจากการติดเชื้อในกระแสเลือด เปรียบเทียบระหว่างผู้ป่วยที่เสียชีวิตภายใน 24 ชั่วโมง และที่รอดชีวิตเกินกว่า 24 ชั่วโมง ในข้อมูล 2 ชุด คือ ข้อมูลในปี 2561-2565 (derivation data, n=602) และข้อมูลในปี 2566-2567 (validation data, n=216) ทำการวิเคราะห์ความแตกต่างระหว่างกลุ่ม ด้วย exact probability test และ Wilcoxon rank-sum test สำหรับข้อมูลที่เป็นสัดส่วนและค่าเฉลี่ย เปรียบเทียบความสามารถในการทำนาย ด้วย c-statistics ในแต่ละชุดข้อมูลและในภาพรวม 2561-2567 แบ่งคะแนนเป็น ความเสี่ยงน้อย (0-27.5 คะแนน) ความเสี่ยงปานกลาง (28.0-31.0 คะแนน) และความเสี่ยงสูง (31.5-37.5 คะแนน) ตามแบบจำลองเดิม แล้วศึกษาเปรียบเทียบอัตราการเสียชีวิตที่ 24 ชั่วโมงเป็นร้อยละในแต่ละชุดข้อมูล ผลการศึกษา: C-statistics ในกลุ่มผู้ป่วยในปี 2561-2565 และ ปี 2566-2567 เท่ากับ 0.79 และ 0.69 โดยปัจจัย 10 รายการที่อยู่ในแบบจำลอง มี 4 รายการที่ข้อมูลทั้งสองชุดมีความแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ ได้แก่ diastolic blood pressure, potential of hydrogen ion (pH), phosphorus และ albumin แบ่งข้อมูลตามความเสี่ยงการเสียชีวิตน้อย ปานกลางและสูง ในกลุ่มที่ใช้สร้างแบบจำลอง (derivation) เท่ากับร้อยละ 13.5, 35.9 และ 87.5 ส่วนกลุ่มที่ใช้ทดสอบความถูกต้อง (validation) เท่ากับ 17.4, 34.3 และ 71.4 https://shorturl.asia/AOv8o สรุป: ข้อมูลชุด validation มีความสามารถในการพยากรณ์ลดลง (c-statistics <0.7) เนื่องด้วยช่วงเวลาผ่านไป จึงควรปรับแบบจำลอง โดยพิจารณาปรับเปลี่ยนแบบจำลองส่วนสัมประสิทธิ์ และ|หรือ ปรับเปลี่ยนช่วงคะแนนตามความเสี่ยงต่อการเสียชีวิตที่ 24 ชั่วโมง เป็นระยะๆ ท้ายที่สุดหากไม่สามารถคงความเหมาะสมในการพยากรณ์ไว้ได้ ควรมีการปรับแบบจำลองฯ ใหม่โดยพิจารณาปัจจัยนำเข้าที่เกี่ยวข้องใหม่อีกครั้ง

เอกสารอ้างอิง

Bauer M, Gerlach H, Vogelmann T, Preissing F, Stiefel J, Adam D. Mortality in sepsis and septic shock in Europe, North America and Australia between 2009 and 2019- results from a systematic review and meta-analysis. Crit Care 2020;24(1):239.

Gavelli F, Castello LM, Avanzi GC. Management of sepsis and septic shock in the emergency department. Intern Emerg Med 2021;16(6):1649–61.

กลุ่มงานสารสนเทศและคอมพิวเตอร์ โรงพยาบาลพระนครศรีอยุธยา. ข้อมูลผู้ป่วย admission 2561-2565. พระนครศรีอยุธยา: โรงพยาบาลพระนครศรีอยุธยา; 2566.

สรสิทธิ์ บุณยะวิโรจ. คะแนนทำนายการเสียชีวิตภายใน 24 ชั่วโมง ในผู้ป่วยที่มีภาวะช็อกจากการติดเชื้อในกระแสเลือดรุนแรง หลังการเข้ารับการรักษาที่แผนกฉุกเฉิน โรงพยาบาลพระนครศรีอยุธยา. วารสารสมาคมเวชศาสตร์ป้องกันแห่งประเทศไทย 2568;15(1):118–41.

กลุ่มงานสารสนเทศและคอมพิวเตอร์ โรงพยาบาลพระนครศรีอยุธยา. ข้อมูลผู้ป่วย admission 2566-2567. พระนครศรีอยุธยา: โรงพยาบาลพระนครศรีอยุธยา; 2568.

Collins GS, Reitsma JB, Altman DG, Moons KG. Transparent reporting of a multivariable prediction model for individual prognosis or diagnosis (TRIPOD): the TRIPOD statement. BMJ 2015;350:g7594.

Suetrong B, Walley KR. Lactic acidosis in sepsis: it’s not all anaerobic: implications for diagnosis and management. Chest 2016;149(1):252–61.

Wang J, Dong X, Zhan M, Qin B. Research advance on the role of interleukin-18, interleukin-37b and basophils in sepsis. Zhonghua Wei Zhong Bing Ji Jiu Yi Xue 2025;37(1):77–80.

Ruan X, Gao Y, Lai X, Wang B, Wu J, Yu X. Trimatch comparison of the prognosis of hypochloremia, normochloremia and hyperchloremia in patients with septic shock. J Formos Med Assoc 2025;124(5):426–31.

Chapalain X, Huet O, Balzer T, Delbove A, Martino F, Jacquier S, et al. Does Chloride Intake at the Early Phase of Septic Shock Resuscitation Impact on Renal Outcome?. Shock 2021;56(3):425–32.

Brown RM, Semler MW. Fluid Management in Sepsis. J Intensive Care Med 2019;34(5):364–73.

Vijendra B, Bertol AB, de Almeida MMG, de Freitas PHAG, Simão ÁMS, de Faria BL. Balanced crystalloid versus saline for resuscitation in pediatric septic shock: a systematic review and meta-analysis. BMC Pediatr 2025;25(1):81.

Long B, Gottlieb M. Emergency medicine updates: Management of sepsis and septic shock. Am J Emerg Med 2025;90:179–91.