การฟื้นฟูช่องปากในผู้ป่วยฟันสึกรุนแรงและสูญเสียมิติแนวดิ่งด้วยฟันเทียมบางส่วนถอดได้ชั่วคราวชนิดทับรากฐานอะคริลิก : รายงานผู้ป่วย 2 ราย
คำสำคัญ:
ฟันสึกรุนแรง, มิติแนวดิ่ง, ฟันเทียมบางส่วนถอดได้ชั่วคราวชนิดทับรากฐานอะคริลิกบทคัดย่อ
การฟื้นฟูช่องปากในผู้ป่วยที่มีฟันสึกรุนแรงและสูญเสียมิติแนวดิ่งเป็นกระบวนการที่ซับซ้อนและต้องอาศัยความรู้หลายด้านเพื่อการวินิจฉัยที่แม่นยำ เริ่มตั้งแต่การตรวจประเมินผู้ป่วยทั้งภายในและภายนอกช่องปาก การหาสาเหตุการสึกของฟันและประเมินการสูญเสียมิติแนวดิ่ง เพื่อนำไปสู่การวางแผนการรักษาและการเลือกใช้วัสดุและชนิดฟันเทียมในฟื้นฟูช่องปากให้เหมาะสมกับผู้ป่วยแต่ละราย ซึ่งมีข้อจำกัดในการรักษาไม่เหมือนกัน การบูรณะด้วยการเพิ่มมิติแนวดิ่งมีหลายวิธี เช่น การอุดฟัน ครอบฟัน การทำออนเลย์ การทำรากฟันเทียม การใส่ฟันเทียมแบบติดแน่น หรือการใส่ฟันเทียมแบบถอดได้ โดยการฟื้นฟูสภาพช่องปากมีจุดประสงค์ในการเพิ่มมิติแนวดิ่งให้เหมาะสมกับผู้ป่วย เพื่อฟื้นฟูการบดเคี้ยวและความสวยงาม รายงานผู้ป่วยนี้หลังจากได้วินิจฉัยที่ถูกต้องแล้ว ทันตแพทย์มีการวางแผนการรักษาร่วมกับผู้ป่วย โดยเลือกใช้การฟื้นฟูช่องปากด้วยฟันเทียมบางส่วนถอดได้ชั่วคราวชนิดทับรากฐานอะคริลิก ที่ใช้ระยะเวลาและขั้นตอนการรักษาไม่นาน มีการเปลี่ยนแปลงสภาพในช่องปากไม่มาก สามารถปรับแต่งซ่อมแซมฟันเทียมได้ง่ายและเหมาะสมกับผู้ป่วยที่มีข้อจำกัดด้านสุขภาพและการเงิน แต่มีข้อพึงระวังเรื่องความแข็งแรง และอัตราการสึกที่ส่งผลให้มิติแนวดิ่งลดลง และผู้ป่วยต้องดูแลรักษาความสะอาดช่องปากและฟันเป็นอย่างดี เนื่องจากฟันเทียมมีส่วนที่ปกคลุมบริเวณตัวฟันหลายซี่ หลังจากได้รับการใส่ฟันเทียมพบว่าผู้ป่วยสามารถใช้ฟันเทียมในการบดเคี้ยวได้ มีความสวยงามเพิ่มขึ้น ทันตแพทย์ควรนัดผู้ป่วยมาติดตามผลการรักษาและตรวจสุขภาพช่องปากอย่างสม่ำเสมอ เพื่อคงสภาพฟันและอวัยวะปริทันต์ให้อยู่ในสภาพดี
เอกสารอ้างอิง
Patel MB, Bencharit S. A treatment protocol for restoring occlusal vertical dimension using an overlay removable partial denture as an alternative to extensive fixed restorations: a clinical report. Open Dent J 2009;3:213-8.
สิปภาภัค อินแหลง, พิศัยศิษฎ์ ชัยจรีนนท์. การเพิ่มมิติแนวดิ่งด้วยคอมโพสิตออนเลย์โดยอ้อมในงานฟื้นฟูช่องปาก: รายงานผู้ป่วย. เชียงใหม่ทันตสาร 2563;41(2):159-74.
Paul K. Restoration of the worn dentition. Clin Dent Rev 2017;1(4):1-11.
Jacobsen P. Restorative dentistry: an integrated approach. 2nd ed. Oxford: Wiley-Blackwell; 2008.
Rivera-Morales WC, Mohl ND. Restoration of the vertical dimension of occlusion in the severely worn dentition. Dent Clin North Am 1992;36(3):651-64.
Shellis RP, Addy M. The interactions between attrition, abrasion and erosion in tooth wear. Monogr Oral Sci 2014;25:32-45.
Turner KA, Missirlian DM. Restoration of the extremely worn dentition. J Prosthet Dent 1984;52(4):467-74.
Gitt I. Prosthetic rehabilitation of surgically and orthodontically pretreated patients with clefts. Stomatol DDR 1980;30(1):1-7.
Glyn Jones JC, Basker RM. Restorative treatment of a bilateral open bite. Dent Update 1983;10(8):511-4.
The Academy of Prosthodontics.The Glossary of Prosthodontic Terms 2023. J Prosthet Dent 2023;130(4 Suppl 1):e1-e3.
วิเชฏฐ์ จินดาวณิค. หลักการ แนวคิดและข้อปฏิบัติในงานทันตกรรมประดิษฐ์ ประมวลศัพท์ทันตกรรมประดิษฐ์และสมรรถนะวิชาชีพ. พิมพ์ครั้งที่ 4. กรุงเทพฯ: คณะทันตแพทยศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย; 2551.
Abduo J, Lyons K. Clinical considerations for increasing occlusal vertical dimension: a review. Aust Dent J 2012;57(1):2-10.
Turner LC. The profile tracer: method for obtaining accurate pre-extraction records. J Prosthet Dent 1969;21(4):364-70.
วัชรศักดิ์ ตุมราศวิน, สุดารัตน์ นับดี. การวินิจฉัยและการประเมินมิติแนวดิ่ง. วารสารทันตแพทยศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย 2015;38:165-76.
Burnett CA, Clifford TJ. Closest speaking space during the production of sibilant sounds and its value in establishing the vertical dimension of occlusion. J Dent Res 1993;72(6):964-7.
Fishman LS. Dental and skeletal relationships to attritional occlusion. Angle Orthod 1976;46(1):51-63.
Veloso L, Dias R, Messias A, Fonseca J, Nicolau P. Evaluation of condylar position by CBCT after static and dynamic registration in edentulous patients. Rev Port Estomatol Med Dent Cir Maxilofac 2015;56(1):9-17.
บุญส่ง ประทีปสว่างวงศ์. การใช้วิศวกรรมย้อนกลับ เครื่องคอมพิวเตอร์นิวเมอริคัลคอนโทรลและเทคโนโลยีการสร้างต้นแบบเร็วในทางทันตกรรมบูรณะ. เชียงใหม่ทันตแพทยสาร 2561;39(2):13-29.
Wassell RW, Steele JG, Welsh G. Considerations when planning occlusal rehabilitation: a review of the literature. Int Dent J 1998;48(6):571-81.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2025 สมาคมเวชศาสตร์ป้องกันแห่งประเทศไทย
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความที่ลงพิมพ์ในวารสารเวชศาสตร์ป้องกันแห่งประเทศไทย ถือเป็นผลงานวิชาการ งานวิจัย วิเคราะห์ วิจารณ์ ตลอดจนเป็นความเห็นส่วนตัวของผู้นิพนธ์ กองบรรณาธิการไม่จำเป็นต้องเห็นด้วยเสมอไป และผู้นิพนธ์จะต้องรับผิดชอบต่อบทความของตนเอง
