รูปแบบการพัฒนาสุขภาวะชุมชนเพื่อลดการบริโภคโซเดียมในอาหารของประชาชน จังหวัดฉะเชิงเทรา
คำสำคัญ:
รูปแบบการพัฒนา, สุขภาวะชุมชน, การบริโภคโซเดียมบทคัดย่อ
วัตถุประสงค์: เพื่อศึกษาข้อมูลพื้นฐานการบริโภคโซเดียม วิเคราะห์และหาองค์ประกอบ ทดลองใช้ และประเมินผลและยืนยันรูปแบบการพัฒนาสุขภาวะชุมชนเพื่อลดการบริโภคโซเดียม วัสดุและวิธีการ: การวิจัยนี้เป็นการวิจัยเชิงผสมผสาน เครื่องมือใช้แบบสัมภาษณ์ และแบบสอบถามมาตราส่วนประมาณค่า 5 ระดับ วิเคราะห์ข้อมูลด้วยความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน ยืนยันองค์ประกอบด้วยโมเดลความสอดคล้องด้วยโปรแกรมลิสเรล และสนทนากลุ่ม ผลการวิจัย: ประชาชนส่วนใหญ่ขาดความรู้การบริโภคโซเดียม ควรมีการจัดกิจกรรม ให้ความรู้และความเข้าใจในการบริโภคโซเดียม สื่อสารไปในทิศทางเดียวกัน รู้จักใช้เทคโนโลยีในการสืบค้นข้อมูล จัดสภาพแวดล้อมภายในและภายนอกบ้านเอื้อต่อการลดการบริโภคโซเดียม อีกทั้งต้องคอยเฝ้าระวัง ติดตาม และประเมินผลเป็นระยะๆ อย่างต่อเนื่อง โดยมีองค์ประกอบหลัก 5 องค์ประกอบหลัก 12 องค์ประกอบย่อย 63 ตัวบ่งชี้ แล้วนำร่างรูปแบบฯ ไปทดลองใช้ พบว่า หลังการอบรมมีค่าเฉลี่ยสูงกว่าก่อนการอบรม และ ผู้ทรงคุณวุฒิทุกคนได้ยืนยันรูปแบบการพัฒนาสุขภาวะชุมชนเพื่อลดการบริโภคโซเดียมในอาหารของประชาชน จังหวัดฉะเชิงเทรา มีความเหมาะสมสามารถนำไปใช้ได้จริง สรุป: การพัฒนาสุขภาวะชุมชนเพื่อลดการบริโภคโซเดียมในอาหาร ควรเริ่มที่พฤติกรรมการดูแลสุขภาพ วิถีการดำเนินชีวิตและการปรับเปลี่ยนการบริโภคลดโซเดียมในอาหาร เป็นปัจจัยสำคัญในการป้องกัน และลดความเสี่ยงต่อการเกิดโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง
เอกสารอ้างอิง
กองโรคไม่ติดต่อ กรมควบคุมโรค. การบริโภคเกินไม่ได้สัดส่วน หวานเกิน มันเกิน เค็มเกิน. นนทบุรี: กองโรคไม่ติดต่อ กรมควบคุมโรค; 2554.
กองโรคไม่ติดต่อ กรมควบคุมโรค. ยุทธศาสตร์การลดการบริโภคเกลือและโซเดียมในประเทศไทย พ.ศ. 2559-2568. นนทบุรี: กองโรคไม่ติดต่อ กรมควบคุมโรค; 2559.
เจาะลึกระบบสุขภาพ. ขับเคลื่อนยุทธศาสตร์ลดเกลือและโซเดียม ตั้งเป้าคนไทยลดบริโภคเค็มลง 30% ภายในปี 2568 [อินเทอร์เน็ต]. 2562 [เข้าถึงเมื่อ 22 พ.ย. 2565]. เข้าถึงได้จาก: https://www.hfocus.org/content/2019/03/16920
อรรถเกียรติ กาญจนพิบูลวงศ์, ภาณุวัฒน์ คำวังสง่า, สุธิดา แก้วทา. รายงานสถานการณ์โรค NCDs เบาหวาน ความดันโลหิตสูงและปัจจัยเสี่ยงที่เกี่ยวข้อง พ.ศ. 2562. กองโรคไม่ติดต่อ กรมควบคุมโรค; 2563.
สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดฉะเชิงเทรา. รายงานประจำปีงบประมาณ 2564 [อินเทอร์เน็ต]. 2564 [เข้าถึงเมื่อ 25 พ.ย. 2565]. เข้าถึงได้จาก: http://www.cco.moph.go.th/cco24/status/annual2564.pdf
กองโรคไม่ติดต่อ กรมควบคุมโรค. รายงานการสำรวจปริมาณโซเดียมในอาหารด้วยเครื่องวัดความเค็ม (Chem Meter) ปี 2565. กลุ่มพัฒนานโยบายระดับประชากร กองโรคไม่ติดต่อ กรมควบคุมโรค; 2565.
Krejcie RV, Morgan DW. Educational and psychologicrl measurment. New York: Minnisota University; 1970.
Patton QM. Qualitative evaluation and research methods. 2nded. Newbury Park, CA: Sage; 1990.
Strauss A, Corbin J. Basics of qualitative research: Techniques and procedures for developing grounded theory. 2nd ed. Thousand Oaks, CA: Sage; 1998.
Likert R. The Method of constructing and attitude scale. In Reading in Fishbeic, M (Ed). Attitude theory and measurement. New York: Wiley & Son; 1967.
Cronbach LJ. Essential of psychological testing. 5th ed. New York: Harper Collins; 1990.
สมรทิพย์ วิภาวนิช. การพัฒนารูปแบบการสร้างเสริมสุขภาพตามปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงเพื่อสุขภาวะชุมชน [วิทยานิพนธ์ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต]. กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยศิลปากร; 2558.
สม นาสอ้าน, ทิพาพร ราชาไกร. การพัฒนารูปแบบการลดการบริโภคเค็มในกลุ่มสงสัยป่วยโรคความดันโลหิตสูง. วารสารสำนักงานป้องกันควบคุมโรคที่ 7 ขอนแก่น 2563;27(3):99-110.
สุรศักดิ์ กันตชูเวสศิริ. เตือน! บุฟเฟต์-หมูกระทะ-อาหารสำเร็จรูป คนไทยกินเค็ม ป่วย NCDs ทะลุ 22 ล้านคน [อินเทอร์เน็ต]. 2566 [เข้าถึงเมื่อ 10 มี.ค. 2566]. เข้าถึงได้จาก: https://www.hfocus.org/content/2023/02/26987
นุชธิดา สมัยสงฆ์. การจัดการด้านอาหารเพื่อป้องกันและลดความเสี่ยง ต่อการเกิดโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง. วารสารพยาบาลสงขลานครินทร์ 2563; 40(4):122-30.
วลัยลักษณ์ สิทธิบรรณ์. การประเมินผลโครงการลดบริโภคโซเดียมในอาหารผู้ป่วยของโรงพยาบาลศูนย์และโรงพยาบาลทั่วไป เขตสุขภาพที่ 11 ปีงบประมาณ 2564. วารสารสภาการสาธารณสุขชุมชน 2565;4(3):69-80.
ยงยุทธ แก้วเต็ม, ณัฏฐ์ฐภรณ์ ปัญจขันธ์, วรางคณา สันเทพ, ไกรศร วงศ์ธิดา, ประดิษฐ นิรัติศรัย. ปัจจัยความสำเร็จและความล้มเหลวในการสร้างความรอบรู้ด้านสุขภาพเพื่อลดการบริโภคเค็ม ชุมชนบ้านป่าเหียง อำเภอเมือง จังหวัดลำปาง. วารสารวิชาการสาธารณสุขชุมชน 2565;8(1):28-44.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2023 วารสารสมาคมเวชศาสตร์ป้องกันแห่งประเทศไทย
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความที่ลงพิมพ์ในวารสารเวชศาสตร์ป้องกันแห่งประเทศไทย ถือเป็นผลงานวิชาการ งานวิจัย วิเคราะห์ วิจารณ์ ตลอดจนเป็นความเห็นส่วนตัวของผู้นิพนธ์ กองบรรณาธิการไม่จำเป็นต้องเห็นด้วยเสมอไป และผู้นิพนธ์จะต้องรับผิดชอบต่อบทความของตนเอง
