ประสิทธิผลของโปรแกรมการสอนฉีดยาอินซูลินในผู้ป่วยโรคเบาหวานที่ได้รับการรักษาด้วยยาฉีดอินซูลิน ในคลินิกโรคเบาหวาน โรงพยาบาลบึงกาฬ
คำสำคัญ:
โรคเบาหวาน, โปรแกรมการสอนฉีดยาอินซูลิน, ยาฉีดอินซูลิน, การใช้ยาโรคเบาหวานบทคัดย่อ
การศึกษาครั้งนี้เป็นการวิจัยกึ่งทดลองแบบกลุ่มเดียว มีวัตถุประสงค์เพื่อเปรียบเทียบความรู้เกี่ยวกับยาฉีดอินซูลินและการใช้ยาฉีดอินซูลิน การปฏิบัติในการฉีดยาอินซูลิน และการเกิดก้อนนูนแข็งบริเวณผิวหนังหน้าท้องของผู้ป่วยจากการฉีดอินซูลิน ก่อนและหลังการใช้โปรแกรมการสอนฉีดยาอินซูลิน โดยกลุ่มตัวอย่างที่ใช้ในการศึกษาครั้งนี้ คือ ได้แก่ ตัวแทนผู้ป่วยที่ได้รับการวินิจฉัยว่าเป็นโรคเบาหวานและได้รับการรักษาด้วยยาฉีดอินซูลินที่มารับการรักษาที่คลินิกโรคเบาหวาน โรงพยาบาลบึงกาฬ จังหวัดบึงกาฬที่มารับการรักษา จำนวน 186 คน เครื่องมือที่ใช้ในการเก็บข้อมูลได้แก่ แบบสอบถามประเมินความรู้เกี่ยวกับยาฉีดอินซูลินและการใช้ยาฉีดอินซูลิน แบบสอบถามประเมินการปฏิบัติในการฉีดยาอินซูลิน และแบบบันทึกก้อนนูนแข็งบริเวณผิวหนังหน้าท้องของผู้ป่วยจากการฉีดอินซูลิน วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และใช้สถิติ Paired t-test
ผลการศึกษาพบว่า กลุ่มตัวอย่างมีคะแนนเฉลี่ยของความรู้ก่อนการใช้โปรแกรมการสอนฉีดยาอินซูลิน เท่ากับ 13.39 และหลังการใช้โปรแกรมการสอนฉีดยาอินซูลิน เท่ากับ 14.88 เมื่อทดสอบความแตกต่างทางสถิติพบว่าคะแนนเฉลี่ยหลังการใช้โปรแกรมการสอนฉีดยาอินซูลินสูงกว่าก่อนการใช้โปรแกรมการสอนฉีดยาอินซูลิน อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p<0.001) กลุ่มตัวอย่างมีคะแนนเฉลี่ยของของการปฏิบัติตัว ก่อนการใช้โปรแกรมการสอนฉีดยาอินซูลิน เท่ากับ25.70 และหลังการใช้โปรแกรมการสอนฉีดยาอินซูลิน เท่ากับ 26.81 เมื่อทดสอบความแตกต่างทางสถิติพบว่าคะแนนเฉลี่ยของปฏิบัติตัวหลังการใช้โปรแกรมการสอนฉีดยาอินซูลินสูงกว่าก่อนการใช้โปรแกรมการสอนฉีดยาอินซูลิน อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p<0.001) ก่อนการใช้โปรแกรมการสอนฉีดยาอินซูลิน กลุ่มตัวอย่างเกิดก้อนนูนแข็งบริเวณผิวหนังหน้าท้อง ร้อยละ 32.80 และหลังการใช้โปรแกรมการสอนฉีดยาอินซูลิน กลุ่มตัวอย่างเกิดก้อนนูนแข็งบริเวณผิวหนังหน้าท้อง ลดลงเหลือเพียง ร้อยละ 1.61 การใช้โปรแกรมการสอนฉีดยาอินซูลิน งานบริบาลทางเภสัชกรรม คลินิกผู้ป่วยโรคเบาหวาน โรงพยาบาลบึงกาฬที่สร้างขึ้น ประกอบด้วย การให้ความรู้ความเข้าใจในการฉีดยาอินซูลิน การสอนฉีดยาอินซูลิน และ การติดตามผลการเกิดก้อนนูนแข็งบริเวณผิวหนังหน้าท้องของผู้ป่วยจากการฉีดอินซูลิน โดยเภสัชกรมีบทบาทสำคัญในการให้ความรู้และฝึกปฏิบัติในการแนะนำผู้ป่วยให้ใช้งานโปรแกรม
เอกสารอ้างอิง
International Diabetes Federation (IDF). Diabetes Atlas. 8th ed. Belgium: International Diabetes Federation; 2017.
Buengkan Hospital. Diabetic Patients report. Buengkan: Buengkan Hospital; 2018
Natpatsorn D, Prasit Leewatthanapat. A study of the effects of diabetes education program on HbA1c for patient with type 2 diabetes. Vajira Nursing Journal 2017;19:33-41.
Chanamon Jenjirawat, Tharadol Kengganpanich, Mondha Kengganpanick, Saranya Benjakul. Effects of a Self-Insulin Administration Promoting Program among Persons with Diabetes in Golden Jubilee Medical Center, Nakhon Pathom Province. Rama Nurs J 2017;23:229-41.
Kunthida Kulprateepunya, Petmanee Viriyaseubpong, Reungrungsri Viboonchai, Thitima Kosalawit. Self-Care Behaviors of Diabetic Risk Group in South-Esan, Thailand. The Southern College Network Journal of Nursing and Public Health 2017;4(Special Issue):S19-S33.
Tassamon Namwong, Sumalee Rachaniyom, Rudchanok Klinchat. The effects of self-management supporting program on self-management behaviors in insulin injection among type 2 diabetic patients. Journal of Phrapokklao Nursing College, Chanthaburi 2018;29:112-22.
Chatcharin Kumoh, Rungnapa Chantra. Factors related to self-care behavior among diabetes mellitus patients in sub-district health promoting hospitals, Pattani province. The Southern College Network Journal of Nursing and Public Health 2015;2:85-99.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
บทความที่ลงพิมพ์ในวารสารเวชศาสตร์ป้องกันแห่งประเทศไทย ถือเป็นผลงานวิชาการ งานวิจัย วิเคราะห์ วิจารณ์ ตลอดจนเป็นความเห็นส่วนตัวของผู้นิพนธ์ กองบรรณาธิการไม่จำเป็นต้องเห็นด้วยเสมอไป และผู้นิพนธ์จะต้องรับผิดชอบต่อบทความของตนเอง
