รายงานผู้ป่วย : โรคผื่นแพ้สัมผัสจากดอกเบญจมาศ ในนักจัดดอกไม้
บทคัดย่อ
อาชีพจัดดอกไม้ เป็นอาชีพที่สัมผัสสิ่งคุกคามหลากหลาย อาทิ สารป้องกันเชื้อรา ยาฆ่าแมลง สารกำจัดวัชพืช และดอกไม้ ซึ่งดอกไม้หลายชนิด ทำให้เกิดโรคผื่นแพ้สัมผัสได้ และยังเป็นอาชีพที่พบอุบัติการณ์การเกิดโรคผื่นแพ้สัมผัสจากเหตุอาชีพมากที่สุด โดยสาเหตุที่สำคัญ คือ การสัมผัสดอกเบญจมาศ ในต่างประเทศมีการรายงานผู้ป่วยผื่นแพ้สัมผัสที่มีสาเหตุทั้งจากดอกเบญจมาศ และดอกไม้ชนิดอื่นๆ วัตถุประสงค์ของการศึกษานี้ เพื่อศึกษาถึงลักษณะทางคลินิกของผู้ที่มีอาการผื่นแพ้สัมผัสที่มีสาเหตุจากดอกเบญจมาศ โดยใช้วิธีการศึกษาแบบรายงานผู้ป่วยรายเดียว ผลการศึกษาพบว่า ผู้ป่วยชาย อายุ 31 ปี อาชีพนักจัดดอกไม้ ภูมิลำเนา จังหวัดพระนครศรีอยุธยา มาพบแพทย์ที่คลินิกอาชีวเวชกรรม ด้วยผื่นแดง และตุ่มน้ำใส ที่หลังมือ แขน ทั้ง 2 ข้างและคอ มีอาการเป็นๆหายๆมา 2 เดือน ไม่มีประวัติโรคประจำตัว หรือโรคผิวหนังมาก่อน จากประวัติอาชีพสงสัยสาเหตุจากดอกพุด และดอกเบญจมาศ เนื่องจากเป็นดอกไม้ที่ใช้เป็นประจำ จึงทำการทดสอบ patch test เพื่อยืนยันการวินิจฉัย ผลการทดสอบพบผู้ป่วยมีอาการแพ้ต่อสาร parthenolide (sesquiterpene lactone) สาร disperse blue 106 และใบของต้นเบญจมาศ หลังทราบต้นเหตุที่แท้จริงของผื่นแพ้สัมผัสดังกล่าว ผู้ป่วยได้หลีกเลี่ยงการสัมผัสดอกเบญจมาศร่วมกับการรักษาด้วยยา ทำให้อาการดีขึ้นตามลำดับและไม่กลับมาเป็นซ้ำอีก ผู้ป่วยรายนี้เป็นโรคผื่นแพ้สัมผัสจากการทำงาน ที่มีสาเหตุจากสาร parthenolide ที่พบในดอกเบญจมาศ นอกจากนี้ยังพบสารดังกล่าวได้ในดอกไม้ชนิดอื่นๆ ที่อยู่ในตระกูล Compositae เช่น ดอกทานตะวัน ดอกดาวกระจาย ดอกดาวเรือง และดอกคาโมมายล์ เป็นต้น ดังนั้นผู้ป่วยโรคผื่นแพ้สัมผัส จากดอกเบญจมาศ จึงควรหลีกเลี่ยงดอกไม้เหล่านี้ด้วย
เอกสารอ้างอิง
2. Jungbauer FHW, Lensen GJ, Groothoff JW, Coenraads PJ. Exposure of the hands to wet work in nurses. Contact Dermatitis 2004;50:225-9.
3. Carder M, McNamee R, Gittins M, Hussey L, Agius R. Time trends in the incidence of work-related ill-health in the UK, 1996-2015: estimation from THOR surveillance data.[n.p.];2013.
4. แสงโฉม ศิริพานิช. การพัฒนาระบบเฝ้าระวังโรคจากการประกอบอาชีพและสิ่งแวดล้อมแบบเชิงรับ. กรุงเทพฯ:สำนักระบาดวิทยา; 2558.
5. Salminen WF, Roberts SM. Dermal and ocular toxicology: toxic effect of the skin and eyes. In: Williams PL, James RC, Roberts SM, editors. Principles of toxicology environmental and industrial applications. 2nd ed. Canada: John Wiley & Sons; 2000. p. 157-65.
6. Uter W, Lessmann H, Geier J, Schnuch A. Contact allergy to hairdressing allergens in female hairdressers and clients-current data from the IVDK, 2003-2006. J Dtsch Dermatol Ges 2007;5(11):993-1001.
7. Johansen JD, Frosch PJ, Lepoittevin JP. Contact Dermatitis. 5thEd. Heidelberg: Springer; 2011.
8. Paulsen E, Andersen KE. Clinical patterns of Compositae dermatitis in Danish monosensitized patients. Contact Dermatitis 2018;78:185-93.
9. Tan E, Leow YH, Ng SK, Goh CL. A study of the sensitization rate to sesquiterpene lactone mix in Singapore. Contact Dermatitis 1999;41:80-3.
10. Gordon LA. Compositae dermatitis. Australas J Dermatol 1999;40:123-30.
11. Lakshmi C, Srinivas C. Parthenium the terminator: An update. Indian Dermatol Online J 2012;3:89-100.
12. TRUE TEST. Disperse blue 106. [Internet]. 2014 [cited 2018 Dec 12]. Available from:https://bit.ly/2FGpLQL
13. Harshman J, Quan Y, Hsiang D. Phytophotodermatitis. Can Fam Physician 2017;63:938-40.
14. Schulz KH, Hausen BM, Wallhöfer L, Schmidt-Löffler P, Chrysanthemum allergy Pt II. Experimental studies on the causative agents. Arch Dermatol Forsch 1975;251:235-44.
15. Pareek A, Suthar M, Rathore GS, Bansal V. Feverfew (Tanacetum parthenium L.): A systematic review. Pharmacogn Rev 2011;5:103-10.
16. TRUE TEST. Parthenolide. [Internet]. 2014 [cited 2018 Dec 12]. Available from: https://bit.ly/2JFCmZI
17. Mitchell JC. Parthenium pollen-parthenium dermatitis. Contact Dermatitis 1981;7(4):212-7.
18. Jovanović M, Poljacki M. [Compositae dermatitis]. Med Pregl. 2003;56(1-2):43-9.
19. Lepoittevin J-P, Berl V, Giménez-Arnau E. Alpha-methylene-gamma-butyrolactones:versatile skin bioactive natural products. Chem Rec 2009;9:258-70.
20. Mathias CG. Contact dermatitis and workers’ compensation: criteria for establishing occupational causation and aggravation. J Am Acad Dermatol 1989;20:842-8.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
บทความที่ลงพิมพ์ในวารสารเวชศาสตร์ป้องกันแห่งประเทศไทย ถือเป็นผลงานวิชาการ งานวิจัย วิเคราะห์ วิจารณ์ ตลอดจนเป็นความเห็นส่วนตัวของผู้นิพนธ์ กองบรรณาธิการไม่จำเป็นต้องเห็นด้วยเสมอไป และผู้นิพนธ์จะต้องรับผิดชอบต่อบทความของตนเอง
