การมีส่วนร่วมในการป้องกันและควบคุมโรคไข้เลือดออกของประชาชน อำเภอวังน้อย จังหวัดพระนครศรีอยุธยา

บทคัดย่อ

     การมีส่วนร่วมของประชาชนมีความสำคัญเป็นอย่างยิ่งในการป้องกันและควบคุมโรคไข้เลือดออก การศึกษาครั้งนี้เป็นการศึกษาเชิงพรรณนา มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาการมีส่วนร่วมในการป้องกันและควบคุมโรคไข้เลือดออกของประชาชน อำเภอวังน้อย จังหวัดพระนครศรีอยุธยา โดยสุ่มตัวอย่างจากประชากรในอำเภอวังน้อยแบบแบ่งชั้นจำนวนทั้งสิ้น 376 คน รวบรวมข้อมูลระหว่างเดือนเมษายนถึงพฤษภาคม 2557 โดยใช้แบบสอบถามที่สร้างขึ้นจากการทบทวนวรรณกรรมที่เกี่ยวข้อง ซึ่งประกอบด้วย 2 ส่วน ได้แก่ ข้อมูลทั่วไป และข้อมูลการมีส่วนร่วมในการป้องกันและควบคุมโรคไข้เลือดออก โดยผ่านการตรวจสอบความตรงตามเนื้อหาจากผู้ทรงคุณวุฒิ 3 ท่าน ได้ค่าดัชนีความตรงของเนื้อหาเท่ากับ 0.81 และหาค่าความเชื่อมั่นโดยใช้สัมประสิทธิ์แอลฟาของครอนบาค (Cornbrash’s Alpha Coefficient) ได้ค่าความเชื่อมั่นเท่ากับ 0.98 วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติเชิงพรรณนา
     ผลการศึกษาพบว่าการมีส่วนร่วมในการป้องกันและควบคุมโรคไข้เลือดออกของประชาชนมีส่วนร่วมโดยรวมอยู่ในระดับปานกลาง ( =2.91 S.D.=0.68) เมื่อพิจารณาเป็นรายด้านพบว่าด้านการค้นหาปัญหาและสาเหตุของปัญหา อยู่ในระดับมาก (=3.05 S.D.=0.59) ด้านการวางแผนดำเนินกิจกรรมอยู่ในระดับปานกลาง ( =2.79 S.D.=0.90) ด้านการลงทุนและปฏิบัติงานอยู่ในระดับปานกลาง (=2.95 S.D.=0.65) และด้านการติดตามประเมินผลอยู่ในระดับปานกลาง (=2.85 S.D.=0.97) ควรมีการพัฒนาความรู้ของประชาชนในส่วนของการสำรวจแหล่งเพาะพันธุ์ยุงลายตามแหล่งสาธารณประโยชน์ในหมู่บ้านทุกสัปดาห์ ให้ความรู้ เกี่ยวกับวิธีการปฏิบัติหรือการดำเนินงานเพื่อป้องกันและควบคุมโรคไข้เลือดออกตามแหล่งสาธารณประโยชน์และสิ่งแวดล้อมภายในหมู่บ้าน ให้ความรู้เกี่ยวกับการเฝ้าสังเกต/ติดตามผู้ที่มีอาการของไข้เลือดออก เมื่อพบผู้ป่วยแจ้งให้เจ้าหน้าที่สาธารณสุขทราบ กระตุ้นให้ประชาชนใส่ทรายอะเบทในภาชนะที่ไม่มีฝาปิดในหมู่บ้าน หรือเลี้ยงปลาหางนกยูงในภาชนะที่ไม่มีฝาปิด เพื่อนำไปสู่การปฏิบัติตนในการมีส่วนร่วมในการป้องกันและควบคุมโรคไข้เลือดออกอย่างมีประสิทธิภาพและสามารถเผยแพร่ความรู้แก่ประชาชน ในอำเภอใกล้เคียงได้ด้วยและควรได้มีการศึกษากับกลุ่มเป้าหมายอื่นๆ เพื่อขยายพื้นที่ในการศึกษาและขยายพื้นที่ในการดำเนินการควบคุมและป้องกันโรคไข้เลือดออกให้ครอบคลุมจังหวัดพระนครศรีอยุธยาและพื้นที่ที่สนใจ ซึ่งผลที่ได้จากการศึกษาจะนำไปใช้เป็นแนวทางในการปฏิบัติงานของเจ้าหน้าที่สาธารณสุขและผู้สนใจต่อไป