แนวทางการพัฒนาและปรับปรุงระบบการให้บริการ ของโรงพยาบาลภาครัฐ โดยอาศัยเทคโนโลยีสารสนเทศ กระทรวงสาธารณสุข

บทคัดย่อ

     การศึกษา เรื่อง แนวทางการพัฒนาและปรับปรุงระบบการให้บริการ ของโรงพยาบาลภาครัฐ โดยอาศัยเทคโนโลยีสารสนเทศ กระทรวงสาธารณสุข เป็นการวิจัยเชิงประเมินผล ด้วยวิธีวิจัยเชิงปริมาณ (Quantitative Research) มีวัตถุประสงค์เพื่อวิเคราะห์ศักยภาพ โอกาส และความพร้อมของปัจจัยที่เกี่ยวข้องกับเทคโนโลยีสารสนเทศ ของโรงพยาบาลรัฐ ในสังกัดกระทรวง เพื่อจัดทำข้อเสนอในการปรับปรุงโรงพยาบาลภาครัฐโดยใช้เทคโนโลยีและข้อมูลสารสนเทศ โดยพิจารณาจากศักยภาพและความพร้อมทั้ง 3 ปัจจัย คือ (1) ปัจจัยด้านบุคลากร (People-ware) ซึ่งมีเกณฑ์การให้คะแนนตามความรู้ความสามารถของผู้ปฏิบัติงานทางด้านคอมพิวเตอร์ (IT-man) และ ของบุคลากร (User) ตามความสำคัญในแต่ละด้าน (2) ปัจจัยด้านอุปกรณ์คอมพิวเตอร์ (Hardware) และทางด้านระบบเครือข่าย internet ว่าเพียงพอต่อการใช้งานหรือไม่ และความสามารถในการบริหารจัดการ เช่นการแก้ไขปัญหา หรือ การมีระบบ Backup โดยให้คะแนนตามระดับความรุนแรงของปัญหา และความสามารถในการแก้ไขปัญหา รวมไปถึงประเภทของเครื่องแม่ข่าย เครื่องลูกข่าย (PC) และอุปกรณ์เครือข่าย ที่ให้บริการ และ (3) ปัจจัยด้านระบบ/โปรแกรมสารสนเทศโรงพยาบาล (System-ware) เช่น จำนวนและประเภทของระบบ ความสามารถในการพัฒนาและดูแลระบบ ความสามารถในการปรับปรุงและแก้ไขปัญหา เพื่อจัดทำข้อเสนอในการปรับปรุงโรงพยาบาลภาครัฐโดยใช้เทคโนโลยีและข้อมูลสารสนเทศ การศึกษาครั้งนี้มีการทดลองนำเทคโนโลยีมาใช้ปรับปรุงระบบนัดหมายในโรงพยาบาลที่มีศักยภาพ
และความพร้อม รวมทั้งได้ทำการประเมินความพึงพอใจของประชาชนต่อการดำเนินการดังกล่าว เพื่อเป็นต้นแบบในการดำเนินงานปรับปรุงระบบงาน ผลการศึกษา พบว่า โรงพยาบาลในสังกัดกระทรวงสาธารณสุขส่วนใหญ่ มีศักยภาพในการพัฒนาโดยใช้เทคโนโลยีสารสนเทศมาช่วยในการพัฒนาระบบต่างๆ ได้ ทั้งนี้จากการจัดกลุ่มและคัดกรองสถาบันหรือโรงพยาบาลเพื่อการพัฒนาตามศักยภาพและความพร้อมของสถาบันหรือโรงพยาบาลด้วยแบบสอบถามนี้ทำให้เห็นถึงปัญหาของกลุ่มที่ขาดแคลนทางด้านบุคลากรที่มีความรู้ทางด้านฐานข้อมูล ด้านเครือข่าย ด้านความปลอดภัย และด้านระบบ HIS ควรมีการวางแผนด้านกำลังคนด้านเจ้าหน้าที่ผู้ปฏิบัติงานคอมพิวเตอร์ (IT man) และบุคลากรในโรงพยาบาล (user) ทั้งด้านจำนวน สมรรถนะ ความรู้ และกระบวนทัศน์ เพื่อให้สามารถรองรับภารกิจในการตอบสนองความต้องการประชาชนได้อย่างรวดเร็ว สอดคล้องกับวิถีชีวิต (lifestyle) และวิธีการทำงานใหม่ๆ ที่มีการนำเทคโนโยลีสารสนเทศมาใช้ ให้การทำงานมีความสะดวก รวดเร็ว ลดความซ้ำซ้อน ลดขั้นตอน ระยะเวลาในการทำงาน เป็นการเพิ่มประสิทธิภาพ และลดค่าใช้จ่ายในอนาคต โดยมีข้อเสนอแนะเชิงนโยบายในการบูรณาการ เรื่องการพัฒนาและปรับปรุงระบบบริการของโรงพยาบาลในสังกัดกระทรวงสาธารณสุข ร่วมกับการวางแผนพัฒนาระบบเทคโนโลยีสารสนเทศอย่างเป็นระบบและต่อเนื่องในระยะยาว เนื่องจากการดำเนินการจะเกิดผลได้ต้องอาศัยนโยบายของผู้บริหารระดับสูงและงบประมาณจำนวนมาก ทั้งนี้แนวทางการพัฒนาและปรับปรุงระบบการให้บริการของสถานบริการโดยอาศัยเทคโนโลยีสารสนเทศ กระทรวงสาธารณสุข อาจเริ่มพัฒนาในบางระบบ เช่น ระบบนัดหมาย และดำเนินการในกลุ่มโรงพยาบาลที่ลักษณะใกล้เคียงกัน เช่น โรงพยาบาลเฉพาะทาง โรงพยาบาลภายในสังกัดกรมเดียวกัน หรือโรงพยาบาลในเขตบริการสุขภาพเดียวกัน เนื่องจากอยู่ภายใต้ระบบการบริหารจัดการเดียวกัน เป็นการสร้างความสำเร็จจากจุดย่อยก่อน จะทำให้เกิดผลสำเร็จในภาพรวมที่กว้างขวาง และเชื่อมต่อกันได้ในอนาคต