ต้นทุนการจัดการมูลฝอยติดเชื้อในโรงพยาบาล

บทคัดย่อ

     งานวิจัยเชิงพรรณนาย้อนหลังนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาต้นทุนการจัดการมูลฝอยติดเชื้อในโรงพยาบาล ของกระทรวงสาธารณสุขกลุ่มประชากรที่ใช้ในการศึกษาครั้งนี้ คือ ผู้แทนของโรงพยาบาลที่เป็นนักวิชาการสาธารณสุข หรือหัวหน้าฝ่ายบริหารทั่วไป ที่ทำหน้าที่บริหารจัดการมูลฝอยติดเชื้อในโรงพยาบาล จำนวน 4 คน จากโรงพยาบาลทั่วไป 2 แห่ง ได้แก่ โรงพยาบาลปทุมธานี และโรงพยาบาลพระนั่งเกล้า และโรงพยาบาลชุมชน 2 แห่ง ได้แก่ โรงพยาบาลบางบัวทอง โรงพยาบาลสามพราน และโรงพยาบาลเอกชน 1 แห่ง ได้แก่ โรงพยาบาลพิษณุเวชโดยโรงพยาบาลที่เป็นตัวอย่างในการศึกษาเป็นโรงพยาบาลที่มีการบริหารจัดการสิ่งแวดล้อมที่มีประสิทธิภาพ ถูกหลักสุขาภิบาล ร่วมมือกันในทุกกระบวนการ ทุกฝ่ายตั้งแต่ผู้บริหาร ผู้ปฏิบัติงาน ผู้ผลิตมูลฝอยติดเชื้อ และผู้เกี่ยวข้อง และมีรูปแบบการจัดการขยะ ด้วยวิธีการส่งให้หน่วยงานอื่นกำจัด
     ผลการศึกษาพบว่า โรงพยาบาลที่ทำการศึกษา มีปริมาณมูลฝอยที่เกิดขึ้นในโรงพยาบาลเฉลี่ย 9.47 กก./เตียง/วัน และแยกเป็นมูลฝอยทั่วไป 8.14 กก./เตียง/วัน ร้อยละ 85.94 และมูลฝอยติดเชื้อ 1.33 กก./เตียง/วัน ร้อยละ 14.06 ต้นทุนรวมในการบริหารจัดการมูลฝอยติดเชื้อในโรงพยาบาลในปีงบประมาณ 2559 เฉลี่ย 3,762,940.24 บาท ประกอบด้วยต้นทุนค่าแรง 1,248,190.00 บาท ร้อยละ 33.38 ค่าวัสดุ 2,150,000.24 บาท ร้อยละ 57.24 และค่าลงทุน 364,750.00 บาท ร้อยละ 9.39 มีต้นทุนต่อหน่วย เท่ากับ 28.15 บาท/กก. ประกอบด้วยต้นทุนค่าแรง ค่าวัสดุ และค่าลงทุน เท่ากับ 10.51 13.93 และ 3.71 บาท/กก. ตามลำดับ โดยมีสัดส่วน เท่ากับ 2.83:3.75:1 ซึ่งจะพบว่าต้นทุนค่าวัสดุจะสูงที่สุด รองลงมา เป็นค่าแรงและค่าลงทุนต่ำที่สุด ทั้งนี้เนื่องจากค่าวัสดุเป็นค่าจ้างกำจัดจากหน่วยงานอื่น 

     นอกจากนี้พบว่าการบริหารจัดการมูลฝอยติดเชื้อที่มีประสิทธิภาพนั้น ต้องประกอบด้วย การกำหนดนโยบาย แผนปฏิบัติการ การจัดสรรงบประมาณ การแต่งตั้งคณะกรรมการ/หน่วยงานที่รับผิดชอบ การกำหนดขั้นตอนการจัดเก็บและแยกมูลฝอยติดเชื้อ การปฏิบัติตามแนวทางอ้างอิงมาตรฐานของกรมอนามัยได้กำหนดไว้ให้มีการแยกมูลฝอยติดเชื้อที่แหล่งกำเนิดอย่างเคร่งครัด และความร่วมมือกันระหว่างผู้บริหาร ผู้ปฏิบัติงานด้านการจัดการมูลฝอยติดเชื้อในโรงพยาบาล และผู้ก่อให้เกิดมูลฝอยติดเชื้อในการปฏิบัติงาน

     สรุปข้อเสนอแนะได้ว่าการจัดการมูลฝอยติดเชื้อในโรงพยาบาลที่มีขนาดใหญ่กว่า จะประหยัดกว่าโรงพยาบาลชุมชนมีค่าเฉลี่ยต้นทุนในการจัดการมูลฝอยติดเชื้อสูงกว่าโรงพยาบาลทั่วไปถึง 2.23 เท่า  ซึ่งควรศึกษาหาสาเหตุที่แท้จริง เพื่อลดต้นทุนในการกำจัด และเพิ่มประสิทธิภาพ ไม่ก่อให้เกิดมลพิษแก่ประชาชน ควรจะต้องหาวิธีกำจัดที่เหมาะสม และคำนึงถึงความปลอดภัยของประชาชนผู้รับบริการ และเจ้าหน้าที่ที่ปฏิบัติงานในโรงพยาบาล ฉะนั้นการจัดส่งให้หน่วยงานอื่นกำจัด จึงเป็นทางเลือกหนึ่งประกอบกับตามพระราชบัญญัติสาธารณสุข กำหนดให้ท้องถิ่นเป็นผู้ดำเนินการขณะนี้
     ประโยชน์ที่คาดว่าจะได้รับในการศึกษาครั้งนี้ สามารถนำผลการศึกษาครั้งนี้ไปใช้ประกอบการตัดสินใจ ในการวางแผนการจัดการมูลฝอยติดเชื้อที่มีประสิทธิภาพคุ้มทุนและปลอดภัยที่สุด