ผลของการพัฒนารูปแบบการดูแลผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 เพื่อการป้องกันและชะลอความเสื่อมของไต โรงพยาบาลบางปะอิน
คำสำคัญ:
การป้องกัน, การชะลอความเสื่อม, โรคไตจากเบาหวานบทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้เป็นวิจัยกึ่งทดลอง (Quasi-Experimental Research) แบบกลุ่มเดียวทำการรวบรวมข้อมูลก่อนและหลังการทดลอง (One Group Pre-Post test Design) มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาผลการพัฒนารูปแบบการดูแลผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 ในการป้องกันและชะลอความเสื่อมของไต โดยประยุกต์แนวคิดทฤษฏีแบบแผนความเชื่อด้านสุขภาพ (Health Belief Model) กลุ่มตัวอย่างคือ ผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 ที่ขึ้นทะเบียนรักษาคลินิกโรคเบาหวานโรงพยาบาลบางปะอิน จังหวัดพระนครศรีอยุธยา จำนวน 40 คน คัดเลือกกลุ่มตัวอย่างแบบเฉพาะเจาะจง (Purposive sampling) เก็บรวบรวมข้อมูลโดยใช้แบบสอบถาม และการตรวจทางห้องปฏิบัติการ สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ได้แก่ ความถี่ ร้อยละ Fisher ‘s exact Test และ
Paired t-test
ผลการศึกษาได้รูปแบบการดูแลผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 เพื่อการป้องกันและชะลอความเสื่อมของไตมีกระบวนการดังนี้ 1) คัดกรองโรคไตและประเมินระยะของโรคไต ปัจจัยเสี่ยงที่มี
ผลกระทบต่อไต พร้อมคืนข้อมูลกลับให้ผู้ป่วยทราบ 2) ให้ความรู้เรื่องโรคไต อาหาร การออกกำลังกาย การใช้ยา และความเครียด 3) ประเมินและติดตามผล ให้กลุ่มตัวอย่างได้ทราบผลการเปลี่ยนแปลง จากการติดตามประเมินผลของรูปแบบการดูแลผู้ป่วยดังกล่าวพบว่า สิ่งชักนำให้เกิดการปฏิบัติตัวเพื่อการป้องกันและชะลอความเสื่อมของไต ซึ่งได้แก่ การที่กลุ่มตัวอย่างทราบระดับการทำงานของไตตนเอง ปัจจัยเสี่ยงที่มีผลกระทบต่อไต การได้รับการแจ้งเตือนให้ระวังโรคไต การได้รับข้อมูลข่าวสารและความรู้เรื่องโรคไต มีความสัมพันธ์กับพฤติกรรมการดูแลตนเองเพื่อป้องกันและชะลอความเสื่อมของไตและมีความสัมพันธ์กับอัตราการกรองของไต (eGFR) อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ p-value <.05 อัตราการกรองของไตและคะแนนเฉลี่ยความรู้เรื่องโรคไตจากเบาหวานมากกว่าก่อน การใช้รูปแบบการดูแลผู้ป่วยที่ได้พัฒนาขึ้นอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ p-value <.05
เอกสารอ้างอิง
2. ชุติมา กาญจนวงค์. Diabetic nephropathy in type 2 Diabetic patients at Lampang Hospital. วารสารลำปาง 2553;29(1):20-29.
3. สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดพระนครศรีอยุธยา. รายงานการประเมินค่าการทำงานของไต (eGFR) ในผู้ป่วยเบาหวานเรื้อรัง. (ออนไลน์). (เข้าถึงเมื่อ 30 เมษายน 2557). เข้าถึงได้จาก: http://203.157.126.45/ncd/chronic/rep_dmgfr.php/
4. โรงพยาบาลบางปะอิน. รายงานตัวชี้วัดในการดูแลผู้ป่วยเบาหวานของคลินิกโรคเรื้อรัง. พระนครศรีอยุธยา: โรงพยาบาลบางปะอิน; 2556.
5. สมาคมโรคไตแห่งประเทศไทย. คู่มือการดูแลผู้ป่วยโรคไตเรื้อรังระยะเริ่มต้น. กรุงเทพฯ: ยูเนียน อุลตร้าไวโอเร็ต จำกัด; 2555.
6. ผาณิต หลีเจริญ. การนำรูปแบบ TIM ไปใช้ในการปรับพฤติกรรมเพื่อการป้องกัน การเกิดภาวะแทรกซ้อนในผู้ป่วยโรคเรื้อรัง. (ออนไลน์). (เข้าถึงเมื่อ 10 สิงหาคม 2557). เข้าถึงได้จาก: http://www.tcithaijo.org/index.php/tnaph/article/download/16527/14949
7. สุปรียา ตันสกุล. ทฤษฎีทางพฤติกรรมศาสตร์ แนวทางการดำเนินงานสุขศึกษาและส่งเสริมสุขภาพ. (ออนไลน์). (เข้าถึงเมื่อ 10 สิงหาคม 2557). เข้าถึงได้จาก: http://ns2.ph.mahidol.ac.th/phklb/knowledgefiles/1_.pdf
8. เบญมาศ สุขศรีเพ็ง. แบบแผนความเชื่อด้านสุขภาพ(Health belief Model). (ออนไลน์). (เข้าถึงเมื่อ 10 สิงหาคม 2557). เข้าถึงได้จาก:https://www.gotoknow.org/posts/115420
9. ปิ่นแก้ว คล้ายประยงค์, กรัณฑรัตน์ บุญช่วยธนาสิทธิ์. ประสิทธิผลของโปรแกรมในการสร้างเสริมพฤติกรรมการปฏิบัติตัวเพื่อชะลอการเสื่อมของไตสู่ภาวะโรคไตเรื้อรังระยะสุดท้าย ของผู้ป่วยโรคไตเรื้อรังระยะที่ 3 และ 4 ที่แผนกผู้ป่วยนอก อายุรกรรมโรคไต โรงพยาบาลรามาธิบดี. (วิทยานิพนธ์ ปริญญาวิทยาศาสตร์มหาบัณฑิต). สาขาสุขศึกษา. กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์; 2550.
10. สหรัฐ หมื่นแก้วคราม, รุจิรา ดวงสงค์. ผลของโปรแกรมการพัฒนาพฤติกรรมเพื่อป้องกันภาวะแทรกซ้อนโรคไตในผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 : กรณีศึกษาที่โรงพยาบาลบ้านผือ อำเภอบ้านผือ จังหวัดอุดรธานี. (วิทยานิพนธ์ปริญญาวิทยาศาสตร์มหาบัณฑิต). ขอนแก่น: มหาวิทยาลัยขอนแก่น; 2556.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
บทความที่ลงพิมพ์ในวารสารเวชศาสตร์ป้องกันแห่งประเทศไทย ถือเป็นผลงานวิชาการ งานวิจัย วิเคราะห์ วิจารณ์ ตลอดจนเป็นความเห็นส่วนตัวของผู้นิพนธ์ กองบรรณาธิการไม่จำเป็นต้องเห็นด้วยเสมอไป และผู้นิพนธ์จะต้องรับผิดชอบต่อบทความของตนเอง
